Ramazanda sahurda davul çalarak, oruç tutacakları uyandırmak bir 'ramazan geleneği' olarak devam etmekte.

Ancak bu geleneğin uygulanmadığı sadece bir mahalle var Bursa'da: O mahallede de Emirsultan Mahallesi.

Mahallede yıllardır davul yerine 'pilava pilava' diye bağıran bir kişi evlerin zillerine basarak oruç tutacakları uyandırıyor.

Emirsultan Mahalle Muhtarı Yusuf Ziya Aydınlı ile konuştum. Muhtar elli iki yıldır bu mahallede, bu geleneğin ise 200 yıldır devam ettiğini söylüyor.

Mahalle sakinleri Ramazanda her gece, Hz. Muhammed'in soyundan gelen ve Osmanlı padişahlarından Yıldırım Bayezid'in damadı olduktan sonra 'Emir Sultan' olarak anılan Muhammed bin Ali El Hüseyni el Buhari'ye duyulan saygıdan dolayı, sahurda davul çalmak yerine, 'Pilava, pilava' diye bağırılarak uyandırılıyor.

Neden Pilava Pilava

Peki neden 'pilava pilava' diye bağırıyor hiç düşündünüz mü?

Buyrun o zaman :

Sahur Ramazan ayıda oruç tutacakların yediği son yemektir. Bu yemek sonrası niyet edilir ve oruç başlar. Tan ağırması anlamına gelen 'seher' sözcüğünden gelir. Arapça 'shr' kökünden gelen sahür 'seher vakti yenen yemek' sözcüğünden alıntıdır.

Neden Temcit Pilavı?

Sahur ile temcit pilavı arasındaki ilişki, bir ramazan geleneğinin işaretidir aynı zamanda. Temcit pilavının özelliği iftardan kalması veya iftardan sonra yapılarak sahura kadar bekletilmesi, sahur vakti de ısıtılarak yeniden sofraya sürülmesidir.

Bu nedenle de 'temcit pilavı' bir olayın veya durumun tekrar tekrar gündeme getirilmesini eleştirmekte kullanılan bir deyim halini almıştır.

Dolayısıyla temcit pilavı, sahurda yenen pilavdır.

Temcit pilavı ise ismini; ramazan aylarında sabah ezanından önce okunan ve sahura kalkamayanların kalkmasını kolaylaştırmayı amaçlayan ve özel bir makamı olan ilahilerden alır. Bu ilahiyi duyup uyananlar kalkıp pilavlarını ısıtırlar, yerler ve ertesi gün tutulacak oruca hazırlanırlar. Bu gelenekten yıllar sonra davul ile uyandırma geleneği başlar.

Sahurda pilav geleneğinin haricinde kahvaltı da yaygındır. Sahurda kahvaltı hem sağlık açısından hem de sabaha karşı yenilebilir bir öğün olması nedeniyle tercih edilmektedir.

Kahvaltı da, Osmanlı kültüründe kahve ile birlikte başlamıştır. Eski düzende iki öğün yemek yenilirdi. Biri öğleden hemen önce yenilen kuşluk, diğeri ikindi gibi yenilen yemektir. Kahvenin kültürümüze girmesi ile, sabah içilen kahvenin mideyi rahatsız etmemesi için kahveden evvel yenilen zeytin, peynir gibi atıştırmalıklar bugünkü kahvaltıyı işaret eder.