Ülkemiz siyasi yaşamına damgasını vuran Eski Başbakanlardan merhum Bülent Ecevit ile ilgili bir Yenişehir anımı paylaşmak istiyorum bugün bu köşede...

1998-2002 Yılları arasındaki süreçte Yönetim Kurulu Başkanlığını yaptığım YESİAD (Yenişehir Sanayici ve İşadamları Derneği); Başbakan Bülent Ecevit'in önerisi ile ilçede hayata geçirilecek çok önemli bir proje için kolları sıvamıştı. Amaç; verimli çalışmayan Yenişehir Havalimanı ile ilçenin ünlü tarım ürünlerinin verimli üretimi ve ihracatını bir arada geliştirmekti. Yenişehir Köykent Projesi ile; köyden kente göçü engelleyerek kentlerdeki yığılmayı önlemek, işsizliğe çare bulmak ve az yatırımla köyler büyük hizmetler getirmek de diğer önemli hedefler arasındaydı.

Onurlu, duyarlı ve dürüst kişiliği ile ülkemizdeki milyonlarca insanın gönlünde taht kuran Bülent Ecevit'i bugün bir kez daha saygı ve sevgi ile anarken, onunla ilgili "24 yıllık bu Bursa hatırasını da" bu hafta başı gününde sizlerle paylaşmak istiyorum.

CUMHURİYET KÖYLERİ PROJESİNİN DEVAMI

Daha uygar, daha ileri ve daha insanca bir toplum düzeni oluşturmak için ilkin tarımsal yapılanmanın oluşturulması gerektiğine inanan Ecevit, 70'li yıllardan itibaren ülkemizde tarım reformu ve Köykent projelerini sık- sık gündeme getirmeye çalışmıştı. Bu proje aslında Mustafa Kemal Atatürk'ün 1932 yılında hayata geçirme kararı aldığı Cumhuriyet Köyleri projesinin köklerini de taşıyordu.

Bu ideallerini gerçekleştirmek için yoğun bir şekilde çalışan Ecevit'in toprak reformu düşü bir türlü gerçekleşmedi ama Türkiye'de "birkaç köykent projesi" uygulamaya konuldu. 1978 Yılında Bolu Mudurnu Taşkesti Köykent Projesi, konu ile ilgili ilk uygulama oldu. İnatçı kişiliği ile de tanınan Ecevit, yoğun uğraşlar sonucunda 2000 yılında Ordu'nun Mesudiye ilçesinde 9 köyden oluşan bir köykent projesi daha başlattı. İlçenin Çavdar Köyü merkez olmak üzere 9 köyünde başlatılan bu sosyo-ekonomik kalkınma projesi başarıya ulaşınca, Dünya Bankası bu projeyi "örnek bir çalışma" olarak tüm dünyaya tanıttı. Bu başarılı projenin, Bursa'da da uygulanmasına karar verildi.

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde Köy Enstitüleri Projesi'nden sonra en kapsamlı kalkınma projesi olarak gösterilen KÖYKENT Projesi'nin bir ayağının Yenişehir'de olması, bir şanstı Bursa tarımı için...

VALİLİK DESTEĞİ İLE YENİŞEHİR KÖYKENT PROJESİ

Yapılan ilk hazırlıklar ve etüdler sonrası; Başbakan Bülent Ecevit hemen onay vermişti bu projeye...Hem verimsiz çalışan Yenişehir Uluslararası Havaalanını daha aktif hale getirmek, hem de bu bölgedeki çoğunluğu yoksul köylerde "ekolojik tarım kaynaklı bir kalkınma hareketi başlatmak ve köyden kenti göçü önlemek için" Yenişehir'de yoğun bir çalışma başlatıldı.

O dönemde YESİAD Yönetim Kurulu Başkanı kimliğim ile ben de bu ilginç projenin paydaşlarından biri olarak , ortak çalışma gurubunda yer almıştım. Dönemin Bursa Valisi Sayın Ali Fuat Güven, Başbakanlık Başdanışmanı Sayın İsmet Kazancı ve yine dönemin BUSİAD Başkanı Sayın Celal Beysel ile birlikte Yenişehir Havaalanı ve çevresindeki köylerde araştırmalara başladık. Bir çalışma ekibi kurarak, bölgenin tarımsal zenginliklerini ortaya çıkarmak için yola koyulduk.

2002 yılının ilk aylarında; Yenişehir'e bağlı Kavaklı, Karaköy, Barcın, Demirboğa, Selimiye, Yeniköy, Süleymaniye, Yıldırım, Menteşe, Kirazlıyayla, Karacaali, Dereköy, Reşadiye ve Beypınar köylerini; YESİAD'ı temsilen 3 kişilik ekibimizle birlikte tek tek gezdik. Köylerin tarımsal zenginlikleri ile belli başlı ürünleri kayda aldık. Bu köylerin birlikteliği ile oluşacak bir köykent için yoğun çalışmalar yaptığımızı "daha dün gibi" hatırlıyorum. Aradan geçen 24 yıla rağmen..!

Yenişehir'e hayat verebilecek bu proje için, gecemizi gündüzümüze katmıştık YESİAD'ın çalışkan ekibi ile birlikte...Köy gezileri yaptık, üreticilerle görüştük, raporlar hazırladık. İhracatçı firmalar ile birlikte yaptığımız fizibilite etüdleri ile; biber, taze fasulye, brokoli, kapari ve kekik gibi ürünler için yurtdışı pazar araştırmalarına başladık. Bu arada Yenişehir Havaalanı'nı yurtdışında yaşayan Bursalı hemşerilerimize tanıtmak ve yaratılacak kamuoyu desteği ile, Avrupa'dan Yenişehir'e uluslararası uçak seferleri koydurmayı da hedeflemiştik.

PROJE BİR ANDA RAFA KALDIRILDI

İlçenin çoğunluğu biraz geri kalmış 14 köyünde "ekolojik özellikli tarım yapılması" ve üretilen özel/doğal tarım ürünlerinin de (pestisid bulaşmayan elma-kekik-nane gibi) Yenişehir Havaalanı kanalıyla AB ülkelerine direkt ihraç edilmesi hazırlanan projenin ana amaçlarından biriydi.

Ama bir türlü olmadı Yenişehir Köykent Projesi...Ani bir siyasi gelişme sonrasında erken seçim kararının alınması ile birlikte, hazırlanan ve Başbakanlığa onay için sunulan Yenişehir Köykent Projesi, birdenbire rafa kaldırıldı. Hatta Ordu Mesudiye Köykent Projesi de, "IMF'nin istediği faiz dışı hedefi tutturamadığı "gerekçesi ile tamamen yok edildi. Böylece Bülent Ecevit'in tarımsal kalkınma ile ilgili hazırladığı Tarım Reformu ve Köykent Projesi başlıklı iki hayali de, tam olarak gerçekleşmeden tarih içindeki yerlerine gömüldü.

GERÇEK BİR YENİ ŞEHİR OLUŞABİLİRDİ..!

Ülkemizin bugünkü ekonomik ve tarımsal durumunu yorumladığımızda; Yenişehir gibi verimli topraklara sahip bir ilçede, bir KÖYKENT kurulmasının çok verimli bir çiftçi/köylü hareketi oluşturabileceği gerçeğini hala düşünüyorum. Keşke kurulabilseydi 2002'de Yenişehir KÖYKENT'i...

Belki de şu anda 55.609 nüfusa ulaşan Yenişehir; bu şekilde kabuğunu kırabilirdi tarımsal anlamda...Kentin sosyo- ekonomik gelişmesi de kısa sürede sağlanabilirdi. Eğitim, kültür ve sanat ile; tarımsal ekonomi ve de ihracat konularında da tüm ülkeye örnek bir kent ortaya çıkabilirdi. Belki de tarımda harikalar yaratan Hollanda'daki kooperatif başarısının bir benzeri, Yenişehir'de yaşanabilirdi Türkiye tarımı adına...

Ama olmadı işte...Aylarca zaman harcadık bu işe...Kentin sağlıklı-güvenli geleceği için...Ne diyelim. Bazen her şey istediğimiz gibi gitmiyor. Taşlar yerine tam oturmuyor.

Doğduğum ve büyüdüğüm Yenişehir ile ilgili en büyük üzüntülerimden biri de budur benim...Çok çaba harcadık ama tarımsal amaçlı bir mucizeyi yaratamadık. Bursa'nın bir tarım ilçesi olan Yenişehir'in gerçekten bir YENİ ŞEHİR olması için gereken katkıyı sağlayamadık.