Bursa'nın önemli tarihi bölgelerinden biri olan Muradiye semtinde II. Murad Külliyesi'nin karşısında bulunan 17. Yüzyıl Osmanlı Evi Müzesi, müze ev olarak faaliyet gösteren en eski yapıdır. II.Murad Evi olarak da bilinen yapı, sivil mimari örneklerinden biridir ve dış sofalı, eyvanlı bir plan şemasına sahiptir.

Dış sofalı plan yapısına sahip olan yapı, bir oda sırası ile önünde bulunan sofadan oluşur. Yapıda bulunan eyvan ise oda sıralarını kesmeye ve sofayı genişletmeye yarayan mimari unsurdur.

17. Yüzyıl Osmanlı Evi Müzesi, Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından 1946 yılında kamulaştırılarak restore edildi, 1958 yılında ise müzeye dönüştürüldü. 1973 ve 2022 yıllarında tekrar onarımlar geçiren yapı, 2023 yılında müze olarak yeni teşhir düzenlemesiyle ziyarete açıldı.

Geleneksel yaşam biçiminin sergilendiği yapı iki kattan oluşuyor. 1. katında Sofa, Hamam Kültürü Sergisi, Kapı Tokmakları ve Kilitler Sergisi ile Eyvan bulunuyor. Yapının 2. katında Sofa, Kahve Kültürü Sergisi, Baş Oda ve Eyvan yer alıyor.

Geleneksel Türk Evlerinin ilk örnekleri genellikle tek katlı basit yapılardı, ancak ilerleyen dönemlerde iki veya üç katlı olarak planlanmışlardır. Yapıların zemin katında mutfak, depo, kiler, ahır, yemlik gibi bölümler yer alırdı. En üst kat ise mimari ve dekoratif özellikleri bakımından diğer katlardan farklılık gösteren ve tipolojiyi veren bölümdür.

Geleneksel Türk Evleri; dış sofalı, iç sofalı, orta sofalı ve sofasız olmak üzere dört gruptan oluşan bir tipolojiye sahip. Sofasız plan tipine sahip olan yapılar, Geleneksel Türk Evlerinin en eski örnekleridir; dış sofalı plan tipi ise, Bursa 17. Yüzyıl Osmanlı Evi'nde olduğu gibi genelde kırsalda bulunan ve geniş bir bahçe içerisinde konumlanan evlerde görülen yapı tipidir. Dış sofalı plan tipine sahip olan yapılarda oda sıraları bir sofa ile birbirine bağlıdır. Geleneksel Türk Evlerinde toplanma mekânı olarak da kullanılan Sofa '' sergah, çardak, divanhane, seyvan'' gibi isimler de almıştır. Sofa aynı zamanda düğün, nişan, cenaze gibi törenler için de kullanılıyordu.

Geleneksel Türk Evlerinin en gösterişli mekânı olan ve önemli misafirlerin ağırlanması için düzenlenen Baş Oda ise, genellikle yapıların üst katında yapının manzaraya sahip bir köşesinde konumlanır. Bu mekanların özelliği 17. Yüzyıl Osmanlı Evi'nde de bulunan ikili veya üçlü gruplar halinde olan ahşap doğramalı giyotin pencereleridir.

Geçmişten günümüze mimari kültürün aktarılmasında önemli bir rol oynayan Müze Evler ile mümkün olduğunca geleneksel konutların özgün hallerinin korunması amaçlanıyor. Osmanlı Devleti'nin başkentlerinden biri olan Bursa'nın gelişim sürecinde külliyelerin yakınına inşa edilmiş olan konutlar zaman içerisinde mahallelere dönüşerek varlıklarını sürdürmüştür.

Bursa'da müzeye dönüştürülmüş on iki adet geleneksel konut bulunuyor. Kentte bulunan diğer müze evler; Hüsnü Züber Evi ''Yaşayan Müze'', Yaşam Kültürü Müzesi, Atatürk Evi Müzesi, Hünkar Köşkü Müzesi, Mübadele Evi Müzesi, Tahir Paşa Konağı Müzesi, Mütareke Evi Müzesi, Ormancılık Müzesi, Şemaki Evi Müzesi, Kılıç Kalkan Evi Müzesi'dir.

17. Yüzyıl Osmanlı Evi Müzesi, Pazartesi hariç her gün saat 08:00 - 17:00 arasında ücretsiz olarak ziyaret edilebilir.