Bursa; tarımıyla, hayvancılığıyla ve turizmiyle Türkiye'nin en önde gelen illerinden biri. Hem kış turizminin hem de yaz turizminin aynı anda yapılabildiği, dünyada belki de örnek gösterilecek şehirlerden olan Bursa'nın, akılcı ve kalıcı yatırımlarla daha da ileriye taşınabileceği kanaatindeyim.

Tarım konusunda ise Bursa'da üreticiyi destekleyen modeller geliştirilse de bu kalıcı çözümler, her ne kadar önemli adımlar olsa da çiftçiye can suyu olmaya yetmiyor. Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından çiftçilere ve tarıma yönelik yapılan desteklemeler elbette çok önemli, bence bu konuda başarılı bir şekilde de hareket ediliyor.

Türkiye'nin en kaliteli ve doğrudan yurt dışına ihraç edilen kirazı; Bursa'nın dağ ilçeleri olan Keles, Orhaneli, Büyükorhan ve Harmancık'tadır yetişiyor. Ne kadar göç verilmiş olsa da Bursa merkezde çalışıp, hafta sonu büyük bir özveriyle tarlalarındaki kirazların bakımı için dinlenmeden çalışan çiftçilerimiz bu yörede oldukça fazla. Ailesinden, çocuklarından feragat ederek aile bütçesine az da olsa katkı sağlamak adına dikiliyor o kiraz ağaçları. Bir yıllık emek diyebiliriz buna tabii ki.

O yörede yetişen birisi olarak, çocukluğumun en güzel yıllarını orada geçirmiş ve çiftçilikle uğraşmış bir ailenin çocuğu olduğum için bunları rahatlıkla söyleyebiliyorum. Bir yıllık emek sonucunda dalından koparılan kirazın ne kadar kıymetli olduğunu size şöyle ifade etmek isterim: Bir yıllık emeğin karşılığında bu bölgelerde üretim yapan çiftçilerimizin eline toplu para geçerse, bu para öncelikli olarak çocuklarının eğitimine ve evlendirecekleri çocuklarının çeyizine harcanıyor.

Bu, işin tabii ki kâr tarafı. Maliyetleri sıralamak gerekirse: İşçilik, yakıt, ilaçlama, toplama maliyeti.

Bunlar ana giderler tabii ki. Ama en önemli notu altını kırmızı kalemle çizerek belirtmek isterim: Toplama zamanında burada çalıştırılabilecek işçilerin olmaması en büyük sorun ve en büyük maliyet kalemi. Bunun nedeni ise piyasada fiyatı toplayıcıların belirliyor olması.

Gelelim 2024 yılı itibarıyla baz alarak son 3 yılın ortalama kiraz alım fiyatlarına:

2024: 50-80 TL/kg

2025: 100-180 TL/kg

2026: 30-70 TL/kg

2024 yılındaki masraflarla 2026 yılındaki masraflar aynı olabilir mi? Her şeye zam gelirken kirazın 2026 yılında, 2024 yılı fiyatlarıyla satılmasından dolayı üreticiler dertli. Kesinlikle de haklılar.

Hal böyle olunca, dağ yöresinde konuştuğum üreticilerin söyledikleri aynen şöyle:

"Her yıl ümitlerle, umutlarla büyüttüğümüz kiraz ağaçları bu yıl çok güzel verim verdi. Geçen yıl don ve kırağı nedeniyle zaten bazı bölgelerimizde ürün olmamıştı. 2026 yılında ise bu sefer de fiyat darbesi yedik; en iyi kiraz 70-80 TL'den alınıyor. Harcadıklarımızı geriye kazanabilirsek ne mutlu bize, maliyetleri saymıyoruz bile.

Kirazları ağaçlarda bıraktık çünkü toplama maliyetini zaten karşılamıyor; işçi bulmak da zaten zor. Üzerindeki kirazları Bursa'daki yakınlarımıza hediye olarak gönderiyoruz. Bazı ağaçlardakileri ise kuşların yemesi için bıraktık. Sezonun sonunda ise kiraz ağaçlarını keseceğiz. Çünkü hiçbir kâr marjı yok."

Aynen bunları konuştuk ve ben de buradan paylaşıyorum.

Peki ne yapılmalı?

İyi bir toprak analizi yapılarak bu bölgelerde yetişecek en doğru ürünler tespit edilmeli. Ekip dikiminden üretimine, hatta pazarlama aşamasına gelene kadar süreç kontrollü bir şekilde denetlenmeli; çiftçiyi ve üreticiyi destekleyici modeller geliştirilerek çalışmalar mutlaka hızlandırılmalı. Ürünlerin tek bir noktada toplanması için soğuk hava depoları yapılarak, aynı Marmarabirlik modeli gibi bir sistemle çiftçilerin ve üreticilerin kesinlikle desteklenmesi gerektiğini ifade etmek isterim.

Ben bu konuda; Bursa Valisi Sayın Erol Ayyıldız başta olmak üzere, Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Sayın Şahin Biba, tüm Bursa milletvekilleri, Bursa'daki siyasi partilerin il ve ilçe temsilcileri, ilçe kaymakamlıkları ve belediye başkanlarının gerekli çalışmaları yapacakları kanaatindeyim.

Biz çiftçilerimize, üreticilerimize onların sesi olacağımıza dair söz verdik. Buradan da bu sözümüzü tutmuş olalım.

Şimdilik esen kalın.