Bursa'daki deprem riskinden söz edildiği zaman görmezden gelinmemesi gereken en önemli noktalardan biri Gemlik.

Zira uzmanların ifadelerine göre en son 1400'lerde meydana gelen sarsıntının ardından Gemlik-İznik-Mekece fayı uzun bir süredir suskun.

Bu sebepten de ilçedeki risk büyük. Haliyle kentsel dönüşüm de hayati bir önem taşıyor.

Ancak Gemlik'te deprem denildiğinde yalnızca eski binaları, fay hatlarını ve yıkılabilecek yapıları konuşmak yetmez. İlçenin öyle bir gerçeği var ki büyük bir depremde yaşanacak yıkımın ardından ikinci bir felakete dönüşebilir: Karsak Deresi ve ilçenin ulaşım bağlantıları...

Gemlik Belediye Başkanı Şükrü Deviren ile yaptığımız görüşmede ortaya çıkan tablo oldukça düşündürücüydü. Başkanın paylaştığı bilgilere göre ilçedeki 21 bin 39 binanın yüzde 48'i acil yıkılması gereken yapılar arasında bulunuyor. Yaklaşık 10 bin binanın ciddi risk taşıdığı bir ilçeden söz ediyoruz.

Bu rakamlar sıradan istatistikler değil. Her biri bir ailenin evi, bir çocuğun odası, bir insanın hayatı demek. Özellikle eski yapıların yoğun olduğu bölgeler ve deniz kumu kullanılarak inşa edilmiş binalar, Gemlik'in deprem karşısındaki kırılganlığını artırıyor. Kumla bölgesi de bu açıdan ayrıca dikkatle ele alınmalı.

Karsak Deresi deprem sonrasında büyük sorun yaratabilir

Gemlik'in deprem riskini farklı bir boyuta taşıyan konu ise Karsak Deresi. Dere üzerindeki köprüler, ilçenin kara ulaşımında önemli bir yere sahip. Büyük bir depremde bu köprülerin zarar görmesi halinde Gemlik'in kara bağlantısının kesilmesi ihtimali bulunuyor.

Bir düşünün...

Deprem olmuş, binalar yıkılmış, insanlar enkaz altında. Ambulansların, arama kurtarma ekiplerinin ve yardım araçlarının ilçeye ulaşması gerekiyor. Ancak köprüler kullanılamıyor. Böyle bir tabloda Gemlik yalnızca depremle değil, ulaşımın kesilmesiyle de mücadele etmek zorunda kalabilir.

Üstelik çevre ilçelerin de aynı depremden etkilenmesi durumunda yardımın ulaşması daha da zorlaşacak. Bu nedenle Karsak Deresi üzerindeki köprülerin dayanıklılığı ve alternatif ulaşım güzergâhları bugünden planlanmalı.

53 bin kişilik kayıp senaryosu hafife alınmamalı

Görüşmede en dikkat çekici açıklamalardan biri de olası bir depremde 53 bin kişinin hayatını kaybedebileceğine ilişkin simülasyon oldu. Bu tahminin hangi teknik varsayımlara dayandığı ayrıca açıklanmalı. Ancak yaklaşık 80-85 bin kişinin yaşadığı Gemlik için böyle bir senaryonun gündeme gelmesi bile tehlikenin ciddiyetini gösteriyor.

İlçede yaklaşık 38 bin 500 aracın bulunması da tahliye ve ulaşım planlamasını önemli hale getiriyor.

Daralan yollar, köprü bağlantıları ve yoğun yapılaşma, afet anında müdahaleyi güçleştirebilecek unsurlar.

Gemlik için siyaset değil, deprem seferberliği zamanı

Gemlik'te kentsel dönüşüm hazırlıklarının Bursa Büyükşehir Belediyesi ile birlikte sürdürüldüğü ve yaklaşık 10 hektarlık alanda uzlaşma aşamasına yaklaşıldığı belirtiliyor. Rezerv alanların değerlendirilmesi de bu sürecin önemli parçalarından biri.

Ancak artık daha hızlı hareket edilmesi gerekiyor. Merkezi yönetim, büyükşehir ve ilçe belediyesi aynı masa etrafında buluşmalı. Çünkü deprem siyasi parti ayrımı yapmıyor. Yıkılan binanın altında kalan insanın hangi partiye oy verdiğiyle ilgilenmiyor.

Gemlik'te sosyal tesisler, kreşler, kent lokantaları ve yeni yatırımlar elbette önemli. Fakat insanların yaşayacağı güvenli binalar olmadan bütün bu hizmetlerin anlamı tartışılır.

Karsak Deresi'nin köprüleri ne kadar güvenli? Gemlik'in kara bağlantısı kesilirse yardım nasıl ulaşacak? Riskli binalar ne zaman dönüştürülecek?

Bu soruların cevabını depremden sonra aramak çok geç olacak.

Gemlik'in ihtiyacı yeni açıklamalar değil, bugünden başlayacak kapsamlı bir deprem seferberliği.

Çünkü depremi engelleyemesek de yaratacağı tahribatı en aza indirgeyebiliriz.