Bursa'da ulaşım deyince artık aynı anda birkaç başlığı konuşmak gerekiyor.

Bir tarafta artan maliyetler, diğer tarafta toplu taşıma ücretlerine gelecek zam. Bir tarafta her gün biraz daha yoğunlaşan trafik, diğer tarafta vatandaşın özel otomobilinden vazgeçip toplu taşımaya yönlendirilmesi ihtiyacı...

Ve bütün bu başlıkların ortasında elektrikli otobüs dönüşümü duruyor.

Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin BURULAŞ filosunda başlattığı elektrikli otobüs hamlesi, yalnızca çevreci bir ulaşım projesi olarak görülmemeli. Asıl önemli tarafı, toplu ulaşımın maliyet yapısına dokunma hedefi...

Çünkü bugün ulaşım ücretlerine zam yapmak, artan maliyetler karşısında kısa vadede anlaşılabilir bir çözüm olabilir. Fakat akaryakıt, enerji, bakım ve işletme maliyetleri arttıkça aynı döngünün yeniden yaşanması kaçınılmaz hale geliyorsa, bir noktada "Daha ne kadar zam yapacağız?" sorusunu sormak gerekiyor.

İşte elektrikli otobüs dönüşümü tam da burada önem kazanıyor.

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanvekili Şahin Biba'nın açıklamasına göre şu anda 4 elektrikli otobüs yolcu taşımaya başladı. 2027 yılının ilk yarısında ise toplam 54 elektrikli otobüsün filoda hizmet vermesi hedefleniyor. İlk etapta terminal hatlarının elektrikli otobüslere dönüştürülmesi, ardından sistemin kent geneline yayılması planlanıyor.

Elektrikli otobüsler daha sessiz, daha çevreci ve işletme maliyetleri açısından avantaj sağlayabilir. Ancak başlangıç aşamasında olduğundan dört otobüs üzerinden değerlendirme yapmak en azından şu an sağlıklı bir sonuç vermeyebilir.

Fakat bu araçların gerçekten toplu taşımada büyük bir dönüşüm yaratabilmesi için enerjinin nasıl üretildiği de önemli.

Başkan Vekili Biba'nın "Kendi enerjimizi üretmeliyiz" vurgusu bu nedenle ayrıca dikkat çekici.

Güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi ve benzeri kaynaklarla elektrikli ulaşım sisteminin ihtiyaç duyduğu enerjinin bir bölümünün belediye tarafından üretilebilmesi, uzun vadede projenin ekonomik boyutunu güçlendirebilir.

Ama burada da başka bir soru karşımıza çıkıyor:

Elektrikli otobüs sayısı artsın tamam da vatandaş neden otomobilinden vazgeçsin? Yani, Bursa trafiğinin panzehiri yalnızca elektrikli otobüsler mi?

Bu sorunun cevabı yalnızca daha ucuz bilette değil.

İnsanlar işe zamanında gidebiliyorsa, aktarma yapmak zorunda kaldığında uzun süre beklemiyorsa, otobüs ve raylı sistem birbirine doğru şekilde bağlanıyorsa, şehir içinde otomobili bırakmak gerçekten bir seçenek haline gelir.

O yüzden Bursa'nın ulaşım geleceğini konuşurken elektrikli otobüsleri 'güzel bir başlangıç' olarak görmek gerekiyor. Raylı sistem, otobüs güzergâhları, aktarma merkezleri, otoparklar, bisiklet yolları ve yaya ulaşımı aynı planın parçaları haline gelmeli. Kentin ulaşım politikası uzun vadeli tasarlanmalı ve kısa vadeli kararlara kurban edilmemeli.

Evet, bugün zam konuşuyor olabiliriz.

Ancak asıl hedef, yarın aynı maliyet artışları karşısında yeniden zam yapmak zorunda kalmayacak bir ulaşım sistemi kurabilmek olmalı.

Elektrikli otobüs dönüşümü bu yolun önemli adımlarından biri olabilir.

Fakat Bursa'nın ulaşım hikâyesinin asıl başarısı, elektrikli otobüs sayısının kaç olduğuyla değil; kaç kişinin otomobilini bırakıp toplu taşımaya gönüllü olarak geçtiğiyle ölçülecek.

Belki de Bursa'nın gelişmişliği konusunda en önemli sınavlardan biri de burada verilecek...