Bursa'da inşa edilen son padişah külliyesi olma özelliğine sahip olan ve bulunduğu bölgeye adını veren Muradiye Külliyesi, 2014 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne alınan Bursa'daki yedi yapıdan biridir.

Muradiye Külliyesi'ni daha önce yapılmış olan benzer yapılardan ayıran en önemli özelliği; banisi II. Murad ile başlayan ve sonrasında Kanuni Sultan Süleyman dönemine kadar devam eden aile üyeleri ile saray halkının da buraya defnedilmesi ile oluşmuş olan on üç türbeye sahip bir hazire haline gelmesidir. İstanbul'un 1453 yılında fethinden sonra bile padişahlar yakınlarını Bursa'daki Muradiye Külliyesi'ne defnetmeye devam etmiştir; bu durum, Bursa'nın Osmanlı Devleti'ndeki önemini gösteren önemli işaretlerden biri.

1425 yılında yapımına başlanan külliye içerisinde cami, medrese, imaret, hamam ve türbe topluluğu bulunuyor.

Külliyenin merkez yapısı olarak inşa edilen caminin yapımına kitabeye göre, 1425 yılında başlanmış, 1426 yılında yapımı tamamlanmıştır. Bursa'da yapılan son sultan camisi olan Muradiye Cami, Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde yaygın olan zaviyeli cami plan tipine sahip bir yapı. ''T'' planlı cami olarak da adlandırılan bu yapı modelinde; namaz kılınan ibadet yeri dikdörtgen, kıble yönüne bakan bölüm ise uzun bir yapıya sahip. Caminin girişinde sağ tarafta bulunan mavi çiniden yapılmış olan yıldırım desenleri bir rivayete göre, II. Murad'ın düşmanlarını yıldırım gibi çarpan bir padişah olduğunu simgeler. 1855 yılında Bursa'da meydana gelen yıkıcı depremde yapının iki minaresinden biri yıkılıyor, 1904 yılında onarılarak tekrar ayağa kaldırılıyor. Son olarak 2013-2014 yılları arasında Bursa Büyükşehir Belediyesi ve Vakıflar Genel Müdürlüğü yapıyı restore ederek yapının üzerindeki çatlakları gidererek yapının çatısını onardı.

Külliye içerisinde yer alan Muradiye Medresesi ise, 1951'den 2019'a kadar Verem Savaş Dispanseri olarak kullanıldıktan sonra 19 Ocak 2019 tarihinde Kur'an ve El Yazmaları Müzesi olarak ziyarete açıldı. Medrese revaklı, açık avlulu, eyvanlı bir mimariye sahip; içerisinde bulunan odalar ve revak sergi salonları olarak kullanılıyor. Osmanlı Devleti'nde birçok önemli ilim insanı yetiştirmiş olan Muradiye Medresesi'nde Fatih Sultan Mehmed'in de hocası olan Molla Gürani hocalık yapan önemli isimlerden biriydi.

Külliyenin içerisinde bulunan diğer önemli bir yapı Muradiye İmaretidir. İmarethaneler, Osmanlı Devleti'nde genellikle vakıflara bağlı olarak kurulan ve yoksulların yemek, kıyafet ihtiyaçlarını karşılayarak sağlık yardımı yapan yerlerdi. Osmanlı Devleti padişahlarının yaptırmış olduğu külliyelerin neredeyse her birinde mutlaka bir imaret bulunurdu. Uzun süre depo olarak kullanılan imaret, günümüzde Muradiye Osmanlı Mutfağı adıyla restoran olarak hizmet veriyor.

Külliye bahçesinin dış tarafında yer alan Muradiye Hamamı ise 2008 yılında restore edilerek, günümüzde ihtiyaç sahiplerine yardım etmek amacıyla Sosyal Yardımlaşma Vakfı Giyim Mağazası olarak faaliyet gösteriyor.

Osmanlı Devleti'nde geceleri şehirde huzuru sağlamakla görevli olan ''Ases'' olarak bilinen kişilerin sıklıkla hamamı kullanması nedeniyle Muradiye Hamamı aynı zamanda ''Bekçiyan'' adıyla da anılıyordu.

Muradiye Külliyesi içerisinde yer alan diğer bir yapı topluluğu türbelerdir.

Türbe topluluğu içerisinde Sultan II. Murad Türbesi'nin yanı sıra, Şehzade Alaaddin Türbesi, Cem Sultan Türbesi, Şehzade Mustafa Türbesi, Şehzade Ahmet Türbesi, Şehzade Mahmut Türbesi, Gülruh Sultan Türbesi, Gülşah Hatun Türbesi, Hüma Hatun Türbesi, Ebe Gülbahar Hatun Türbesi, Şirin Hatun Türbesi, Mükrime Hatun Türbesi, Saraylılar Türbesi yer alıyor.

Türbe topluluğu içerisindeki en eski türbe 1449 yılında Fatih Sultan Mehmed'in annesi Hüma Hatun için yaptırdığı türbe; son yaptırılan türbe ise, Sultan II. Selim'in 1553 yılında vefat eden kardeşi Şehzade Mustafa için 1574'te yaptırmış olduğu türbedir.

Ayrıca külliye içerisinde Muradiye Cami'nin güneyinde yer alan Mezar Taşları Açık Hava Müzesi'nde, 15. yüzyıl ile 19. yüzyıl arasına tarihlenen, II. Murad Devri'nde görev yapmış önemli kişiler başta olmak üzere, müderris, müezzin, molla, imam ve bu kişilerin eş ve çocuklarının da mezar taşları sergileniyor.

Nasıl Gidilir?

2E, 3C, 40H, B38, B40, E12, 96 numaralı şehir içi otobüsleri ile Muradiye Külliyesi'ne ulaşabilirsiniz.