Emek verilen her işte öyledir ama... Toprağa alın teri döküp karşılığını alamamak kadar ağır bir yük yoktur.

Bugün Kestel'de, Gürsu'da, Osmangazi'nin ve Nilüfer'in ovalarında, kentin dört bir yanında üretim yapan çiftçilerin kasalarında, çuvallarında maalesef bu ağır yük var.

Kestel Barakfakih'ten bir üretici mesaj attı. Söyledikleri, durumu özetleyen bir feryat:

"Bizim sesimiz olun... Şu an çiftçilik bitmiş durumda, çok zor durumdayız. Piyasa tamamen kilitlendi, alımlar durdu. Şeftali de nektarin de dalında kaldı, aromalık için bile alan yok. Soğuk hava depoları dolu. Meyvelerimizin gözümüzün önünde dökülmesini izliyoruz..."

Gönderdiği bahçenin fotoğrafı da bu çaresizliği belgeliyordu. Dalında kalanlar, yere dökülenler, heba olan emekler...

Yıllardır gözü gibi koruduğu meyve ağaçlarını kesen, kökünden söken çiftçiler de var.

Meyvecilerin çoğu şu an çaresizliği yaşıyor. Herkes kendi imkanlarıyla başının çaresine bakmaya çalışıyor ama ortada tam anlamıyla bir kilitlenme var.

***

Söz konusu olan sıradan bir mahsul de değil. Bursa'nın tescilli, coğrafi işaretli, meşhur Gülaven şeftalisi... Yani bu kentin simgesi, marka değeri.

Peki, ne oldu da sistem bu noktada tıkandı? Sorun tam olarak nerede?

İhracat kanallarında ve gümrük kapılarında mı bir kilitlenme yaşanıyor?

Yoksa rekolte planlaması mı şaştı?

Kestel Ziraat Odası Başkanı Eyüp Kılıç'ı arayıp sordum.

Başkan Kılıç'ın paylaştığı rakamlara göre coğrafi işaretli Gülaven Şeftalisi 25 TL... Geçen yıl 150 lira olan kiraz bu sene 40-50 TL, 100 lira olan şeftali 20 TL. Buna karşılık mazot 40 liradan 85 liraya çıkmış. Çiftçinin girdi maliyetleri yüzde 100 artarken, ürünün fiyatı yüzde 100 gerilemiş.

'YARIN İNCİRDE VE ZEYTİNDE DE AYNI DAYAĞI YİYECEĞİZ'

Kestel Ziraat Odası Başkanı Kılıç, çiftçinin şu an tamamen kaderine terk edildiğini söyledi. Sahadaki rekoltenin yüksek olduğunu ancak girdi maliyetleri tavan yaparken kazancın sıfırlandığını belirten Kılıç, durumun sadece şeftaliyle sınırlı kalmadığına dikkat çekti.

Kirazda da benzer bir hüsran yaşandığını söyleyen Başkan Kılıç, önlem alınmazsa önümüzdeki günlerde incir ve zeytinde de aynı kilitlenmenin kaçınılmaz olduğunu dile getirdi.

Peki, dış pazarda ne oluyor?

Kılıç, İran pazarına ambargo nedeniyle girilemediğini, en büyük pazarlardan biri olan Ukrayna'ya ise mevcut şartlar nedeniyle ürün gönderilemediğini aktardı. İç piyasayı dengelemek ve fiyat artışlarını önlemek adına ihracat kanallarının zorlanmadığını belirten Kılıç, "Fiyatlar yükselmesin derken çiftçinin harcadığı mazot, gübre, ilaç ve döktüğü alın teri tamamen görmezden geliniyor" diyerek tepkisini dile getirdi.

Bölgedeki üretici profilinin giderek yaşlandığını vurgulayan Kılıç, Kestel bölgesinde çiftçilerin yaş ortalamasının 60'a ulaştığını söyledi. Kılıç, "Bu şartlar altında hangi genç toprağa girer, hangi baba evladına 'çiftçi ol' der? Yakında toprağı işleyecek çiftçi bulamayacağız, çiftçiye düşmanlık yapılmasın" çağrısında bulundu.

Son olarak coğrafi işaretli Gülaven şeftalisinin analizlerine katıldığını ve ürünlerde hiçbir sorun çıkmadığını belirten Başkan Kılıç, kalitesi tescilli bir dünya markasına bu fiyatların reva görülmesinin kabul edilemez olduğunu ifade etti.

Bu arada teyide muhtaç, yetkililerin açıklığa kavuşturması gereken vahim bir iddia var.

Yurt dışından şeftali ithal edildiği konuşuluyor. Umarız doğru değildir. Zira kendi tarlamızdaki ürün dalında çürürken dışarıdan ürün ithal edilmesi çiftçiye ikinci, belki de en ağır darbe olur.

Tablo tam olarak bu.

***

Bursa, her ne kadar sanayisi ve ticaret hacmiyle öne çıksa da özünde bereketli ovalara sahip bir tarım kenti. İhracat rakamlarıyla övünüyoruz, sanayimizdeki gelişmelerle gururlanıyoruz. Çarklar dönüyor diye seviniyoruz.

Sevinelim elbette...

Ama tarlalardaki gerçeklere de yüzümüzü çeviremeyiz.

Ticaret Bakanlığı, Tarım İl Müdürlüğü, yerel yönetimler, ihracatçılar, ziraat odaları... Herkesin bir an önce bir araya gelip bu kilitlenmeyi çözmesi, ihracat ve alım kanallarını zorlaması gerekiyor.

Çünkü meyve dalında çürüyüp toprağa döküldükten, o ağaçlar kökünden kesildikten sonra...

Seneye o tarlayı sürecek, üretecek çiftçi bulmak kolay olmayacak.