Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

TÜİK'in Eylül 2026 işgücü istatistikleri, çalışma hayatındaki sorunları bir kez daha ortaya koydu.

Bir ayda işsiz sayısı 198 bin kişi arttı ve istihdam edilenlerin sayısı ise 49 bin kişi azaldı.

İşsizlik oranı ise yüzde 7,9'dan yüzde 8,4'e çıktı.

İşgücüne katılanların sayısı da 149 bin kişi arttı.

Yani çalışma hayatına katılmak isteyenlerin sayısı artarken, bu artış istihdama dönüşmekte zorlanıyor.

Mesele sadece işsizlik oranındaki yükselişte değil, kadınların ve gençlerin işgücü piyasasındaki durumu ile atıl işgücü oranı da sorunun daha geniş bir boyuta sahip olduğunu gösteriyor.

Sorumuz şu:

İş arayan var,fakat yeterince iş var mı?

Eylül 2026'da 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus 67 milyon 168 bine ve işgücü ise 35 milyon 412 bine ulaştı.

İstihdam edilenlerin sayısı ise 32 milyon 445 bine geriledi. İşsiz sayısı 2 milyon 967 bine yükseldi.

Dolayısıyla işgücünün 149 bin kişi arttığı bir ayda, istihdamın 49 bin kişi gerilemesi de işgücü piyasasının dikkatle izlenmesini gerektiğini ortaya koyuyor.

Ekonominin önündeki temel soru da burada değil mi?

İşgücüne katılım artarken istihdam neden aynı yönde hareket etmiyor?

Bu sorunun yanıtı için ekonomik büyümeye ve sektörlerin istihdam yaratma kapasitesine de bakmak gerekiyor.

***

Kadınlar için tablo daha zor.

Eylül ayında işsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,9, kadınlarda yüzde 11,3 olarak gerçekleşti. Bir önceki aya göre erkeklerde işsizlik oranı 0,2 puan, kadınlarda ise 1,1 puan arttı.

İstihdam oranı erkeklerde yüzde 65,8 iken, kadınlarda yüzde 31,2'de kaldı.

İşgücüne katılma oranları da aradaki farkı ortaya koyuyor: Erkeklerde yüzde 70,7, kadınlarda yüzde 35,2.

Bu rakamlar; eğitim olanaklarından bakım hizmetlerine, çalışma koşullarından sektörel istihdam dağılımına kadar pek çok başlığın yeniden ele alınması gerektiğini hatırlatıyor.

***

Gençler iş bulmakta zorlanıyor.

15-24 yaş grubunda işsizlik oranı bir ayda 1,6 puan artarak yüzde 14,8'e yükseldi. Genç erkeklerde oran yüzde 10,4, genç kadınlarda yüzde 23,3.

Burada da gençlerin eğitimden istihdama geçişini kolaylaştırmak, mesleki becerilerini geliştirmek ve eğitim ile işverenlerin ihtiyaçları arasındaki uyumu güçlendirmek gerekiyor.

***

Atıl işgücü...

Zamana bağlı eksik istihdamı, potansiyel işgücünü ve işsizleri kapsayan bu oran, bir önceki aya göre 0,2 puan artarak yüzde 31,2'ye çıktı.

Elbette atıl işgücü oranını işsizlik oranıyla karıştırmamak gerekiyor. İşsizlik oranı yüzde 8,4 iken, atıl işgücü oranı yüzde 31,2.

Aradaki fark, işgücü piyasasının yalnızca işsiz sayısıyla değerlendirilemeyeceğini gösteriyor.

Dolayısıyla çalışmak isteyen ancak iş bulamayanların yanı sıra daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyan veya iş arama koşulları nedeniyle potansiyel işgücü içinde yer alan kişilerin durumu da dikkate alınmalı.

İstihdam politikalarının başarısı değerlendirilirken yalnızca kaç kişinin işsiz olduğuna değil, mevcut işgücünün ne ölçüde üretime katılabildiğine de bakılmalı.

***

Son söz...

İşgücü artıyor, istihdam geriliyor, işsiz sayısı yükseliyor.

Kadınlar ve gençler işsizlikten daha fazla etkilenirken atıl işgücü oranı da yüzde 31,2'ye ulaşıyor.

Mesele sadece işsizlik oranı değil...

Mesele çalışma hayatına katılmak isteyenlerin iş bulabilmesi, istihdamın sürdürülebilir biçimde artması ve mevcut insan kaynağının üretime daha fazla katılabilmesi.

Velhasıl...

Ekonomik büyümenin karşılığı, sadece üretilen değerle değil...

O değerin üretimine kaç kişinin katılabildiğiyle de ölçülmeli.

Ne dersiniz?

Ekonomi Köşesi'nden şimdilik bu kadar...