Binay Kazan

Binay Kazan

Bu futbol kitabında kadının adı da var, hikayesi de...

2026.08.14 14:59 - Son Güncellenme: 2026.08.14 14:59
A

Şu anda elimde tam 494 sayfalık dev bir kitap var.5 Günlük kısa tatilimde bu kitabı 2.kez okuyarak, kentin hafızasına katkı koyacak bu ölümsüz eserin hakkını veriyorum. Bursa'nın 100 yıllık sportif tarihini aydınlatan ve gelecek kuşaklara harika bir arşiv olabilecek nitelikte kapsamlı bir kitap bu...Gazeteci-yazar İsmail Kemankaş, Gazi'nin Stadyumu isimli kitabının girişinde; "Hayatıma yöne veren 2 kadına, eşim ve anneme şükranlarımla" şeklinde bir ithafta bulunarak, ülkemizde giderek kan kaybeden kadın haklarına anlamlı bir saygı selamı vermiş.

Yine bu güzel kitapta bir bölüm var ki; o da insanı derin derin düşündürüyor. Bu kentte 1935 yılında genç bir kadın öğretmenin; İnegöl İdmanyurdu Kulübü'ne Yönetim Kurulu Başkanı olduğunu okuyunca, bu olay gurur kaynağımız oluyor, Öte yandan da günümüzde sokaklarda eşleri-arkadaşları veya tanıdıkları tarafından öldürülen kadınların acı hikayeleri kanımızı donduruyor. Kadın hakları konusunda" Nereden-nereye" diyesi geliyor insanın ister istemez..!

Evet...Yanlış okumadınız. Kitabına hayatındaki 2 değerli kadına şükranları ile başlayan İsmail Kemankaş'ın Gazi'nin Stadyumu isimli yapıtında; yalnızca spor yok. Kadınlara verilen önem ve onların sıra dışı hikayeleri de var. Yani zamanın birinde cesur bir çıkışla "Kadının adı yok" diyen rahmetli Duygu Asena'yı saygı ve özlemle andığımız hikayeler...

BURSA'DA FUTBOLUN DOĞUŞUNUN 100 YILIK ÖYKÜSÜ

İsmail Kemankaş'ın 2019 yılında adeta Bursa'ya armağan ederek kitaplaştırdığı bu önemli yayın, kentimizde 1912 yılında başlayan futbol hareketlerinin 100 yıllık geniş öyküsünü içeriyor.

Kitaba ismini veren Gazi Mustafa Kemal Atatürk'e kitabının kapağında özel bir yer veren İsmail Kemankaş; şu anlamlı sözleri hazırladığı kitabın ilk heyecanını da yansıtıyor:"20.Yüzyılın mucize lideri Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün en büyük eseri; Türkiye Cumhuriyeti'dir. Ata'nın hayatına baktığımızda; başarılarla dolu zorlu bir mücadele ve sıfırdan yaratılan bir devletin izlerini görüyoruz. Savunmada, eğitimde, bilimde ve spordaki dev adımlar var bu izlerde...Üstelik hiç zaman kaybetmeden tüm alanlarda yapılan inkilaplar...Yaşamı boyunca bir elin parmaklarını geçmeyecek sayıda futbol maçı izler Gazi Mustafa Kemal Atatürk...Bunlardan biri de; 1 Ekim 1925 günü Bursa'da denk gelir. Ve sonucunda Gazi Mustafa Kemal'in bizzat para yardımıyla, bir stadyum yapılır Osmanlı'nın ilk başkenti Bursa'da...İşte o stadyum; nice başarılara kucak açar, binlerce insana unutulmaz anlar yaşatır ve anıları da ortaya çıkarır. Bursa futbolunun ve tarihinin toplamıdır Gazi'nin Stadyumu...Yani dünün Atatürk Stadı...Bursa'nın yüz yılık futbol serüvenini, ancak Gazi'nin Stadyumu bize anlatabilirdi. O da anlattı".

1935 YILINDA İNEGÖL'DE KADIN KULÜP BAŞKANI

Gazi'nin Stadyumu isimli kitapta benim en fazla ilgimi çeken olay: Bursa'da 1935 yılında 26 yaşındaki bir kadın öğretmenin bir futbol kulübüne başkan seçilmesidir.

Kitabın 107.sayfasında yer alan özel bölümde; kadınlara seçme ve seçilme hakkının verildiği yıl olan 1934'ten hemen sonra Bursa'nın İnegöl ilçesinde bir kadın ortaokul öğretmeni, bir futbol kulübüne başkan seçildiğini öğreniyoruz. Bu sıra dışı olayı 30 Ocak 1935 tarihli Cumhuriyet Gazetesi "Spor idarecisi bir Türk Kadını" başlığı ile verir. Bilindiği gibi ülkemizde 1934 yılında yapılan devrim ile kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilir. Bunun sonuçları, tüm toplumsal yaşamda olduğu kadar, spor kulüplerinde de alınır. Dönemin amatör futbol kulüplerinden İnegöl İdmanyurdu Spor Kulübü Başkanlığı görevine İnegöl Ortaokulu'nda resim öğretmeni olarak görev yapan Vahide Birkey seçilir. İzmit'e tayininin çıktığı 1937'ye kadar kulüp başkanlığı görevini başarı ile yapan 1909 İstanbul doğumlu Vahide öğretmen, ilçede hem eğitimci hem de spor kulübü yöneticisi olarak iz bırakır.

Görüldüğü gibi; bu güzel ülkede tam 91 yıl önce genç bir kadın öğretmen, bir spor kulübü başkanlığı yapmıştır. Şu anda inanılmaz gibi görünse de, gerçek budur ve bunu İsmail Kemankaş'ın kitabından öğreniyoruz.

BURSASPOR'UN KURULUŞ HİKAYESİ DE VAR, ŞAMPİYONLUĞU DA..!

1992 Yılında "Bursaspor Sen Çok Yaşa" isimli spor araştırma kitabını beraberce çıkardığımız değerli dostum İsmail Kemankaş'ın; aylarca sorarak, sorgulayarak ve araştırarak Türkiye spor kamuoyuna sunduğu bu eşsiz kitapta, yaşadığımız kentin sportif anlamda tüm anları adeta belgelenmiş durumda...1912 Yılından başlayarak 2018 yılına kadar olan yaklaşık 106 yıllık bir sürecin ,birçok futbol hikayesini bulabileceğiniz Gazi'nin Stadyumu isimli belgesel kitapta, hepimizin gurur duyacağı olaylar ve şampiyonluklar da var. Kenti baştan aşağı hüzne boğan Bursaspor'un küme düştüğü yıllarda...

Bu kitapta Bursaspor'un 5 yıldızlı kuruluş öyküsünü okurken, artık 63 yaşındaki Yeşil-Beyazlı kulübün tüm sezonlarını takip edebiliyorsunuz yaşanmış olaylarla birlikte...

Bursaspor'un İnter Toto Kupası'nda yarattığı olağanüstü ortam ve başarıları, kitabın sayfaları arasında soluksuz okunacak bölümlerden biri...16 Mayıs 2010 tarihinde Anadolu futbolunun devrimini yaşatan Bursaspor'un şampiyonluğu, gerçek bir Bursalı yazarın kaleminden okumak büyük bir ayrıcalık olmalı hepimiz için...İşte bu nedenle de okunmalı bu kitap...

Kısacası; bugün size bir çırpıda okuyabileceğiniz kalite ve akıcılıkta bir kitap öneriyorum. Adı; çıkarılan SOYADI Kanunu sonrasında, 1938 yılında Atatürk Stadı'na çevrilen Gazi Stadyumu'nun tarihini okumak, belki de iyi gelecektir size...Bu stadın hemen yanı başında inşa edilen Atatürk Lisesi ve Atatürk Kapalı Spor Salonu'nu ile oluşturulan Cumhuriyet Aksı da kitabın içeriğinde yer alıyor. Okurken belki de şu anda yıkılmış olan Atatürk Stadı'ndaki 23 Nisan ve 19 Mayıs bayramlarındaki anılarınız, gözlerinizin önüne gelebilir ansızın...

Şimdi...Bunları öğrenme ve hatırlama arzunuz varsa; gelin bu kitabı sahiplenin ve hemen okumaya başlayın. İnanın pişman olmayacaksınız ve sizler de benim gibi; gerçek Bursa aşığı İsmail Kemankaş'ı bu kitabı nedeniyle içtenlikle kutlayacaksınız.


A

Yazarın diğer yazıları

Yazarın Tüm Yazıları