"Merhaba değerli okuyucular, Bursadabugün'deki ilk köşe yazımla sizlerle olmaktan büyük bir mutluluk duyuyorum. Bugün, son dönemde çok merak edilen ve sorulan konulardan biri olan işe iade davasını ele almak istedim."

İşe iade davası; 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında, iş güvencesi hükümlerinden yararlanma şartlarını taşıyan işçinin, işverenin geçerli bir sebep göstermeksizin yaptığı feshe karşı başvurduğu hukuki yoldur. Bu dava ile işçi, iş sözleşmesinin geçersiz nedenle sona erdirildiğinin tespitini ve işe iadesini talep eder. Ne var ki, işe iade davası açabilmek için işçinin iş güvencesi kapsamında bulunması zorunludur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesinde konu şu şekilde düzenlenmiştir:

"Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır."

İşe İade Davası Açılabilmesi İçin Gerekli Koşullar

1.İşyerinde Otuz veya Daha Fazla İşçinin Çalıştırılması

İşçinin işe iade davası açabilmesi için, işten çıkarıldığı tarihte işyerinde en az otuz çalışanın bulunması gerekir. Bu otuz kişinin tek bir işyerinde istihdam edilmesi zorunlu değildir. Aynı işverene bağlı farklı işyerlerinde toplam otuz veya daha fazla işçi çalışıyorsa da bu koşul gerçekleşmiş sayılır. Ayrıca otuz işçi hesabında belirli ya da belirsiz süreli, tam ya da yarı zamanlı çalışan işçilerde toplam işçi sayısına dahil edilir. Ancak süreksiz işlerde çalışanlar, stajyerler, meslek eğitimi kapsamında olan kişiler, çıraklar ve alt işveren kadrosundaki işçiler bu sayının tespitinde dikkate alınmaz.

2.İşçinin En Az Altı Aylık Kıdeminin Olması

İşçinin işe iade davası açabilmesi için en az altı aylık kıdeme sahip olması şarttır. Eğer işçi, aynı işverene ait birden fazla işyerinde görev yapmışsa, bu işyerlerinde geçen tüm çalışma süreleri birlikte değerlendirilir.

3.İş Sözleşmesinin Belirsiz Süreli Olması

Belirsiz süreli iş sözleşmesi, işçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinin sözleşmede belirli bir süre ile sınırlandırılmadığı sözleşmedir.

4.Feshin Geçerli Bir Sebebe Dayanmaması

İşçi tarafından işe iade davası açılabilmesi için bir diğer önemli koşul, işverenin fesih işleminin geçerli bir nedene dayanıyor olmamasıdır. Bir iş sözleşmesinin geçerli bir sebep ile feshedildiğinden bahsedilebilmesi için fesih gerekçesinin işçinin yeterliliği, işçinin davranışları, işletmenin veya işin ihtiyaçları gibi sebeplere dayalı olması gerekir. 

 Bununla birlikte işveren, fesih işlemini gerçekleştirmeden önce iyi niyetle hareket etmeli ve olası çözüm yollarını değerlendirmelidir. Tüm çabalara rağmen iş ilişkisini sürdürmek mümkün değilse, fesih ancak son çare olarak uygulanabilir. Aksi takdirde yapılan fesih geçersiz sayılır ve işçi işe iade davası açma hakkına sahip olur.

İşçi İşe İade Davasında Hangi Talepleri İleri Sürülebilir ?

İşe iade davasında işçi, öncelikle iş sözleşmesinin geçerli bir nedenle feshedilmediğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep eder. Bunun yanında, en az dört ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatını ve çalıştırılmadığı süre için en fazla dört aya kadar boşta geçen süre ücreti ile diğer haklarının ödenmesini işverenden talep edebilir.

İşe İade Davası Hangi Sürede Açılmalıdır ?

İş sözleşmesi işveren tarafından feshedilen işçi, eğer fesih bildiriminde herhangi bir gerekçe yer almamışsa ya da belirtilen sebebin geçerli olmadığını düşünüyorsa, fesih bildiriminin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurması gerekir. Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşmaya varamaması halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren işçi iki hafta içerisinde iş mahkemesinde işe iade davası açabilir.

İşe İade Davasının Sonuçları 

İşe iade davası kazanıldığında ve mahkeme işçinin işe iadesine karar verdiğinde, kararın kesinleşmesinden itibaren işçinin 10 iş günü içinde işverene başvurması gerekir. İşçi bu başvurusunda samimi olmalı ve işe başlama istediğini açık ve net bir şekilde ortaya koymalıdır. Eğer işçi belirtilen süre içinde işverene başvurmazsa, fesih geçerli sayılır ve işe iade kararından doğan haklarını kaybeder.

İşveren ise, işçinin başvurusunun ardından 1 ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır. İşveren de bu davetinde samimi olmalı, koşulsuz ve ciddi şekilde işçiyi eski pozisyonunda veya benzer şartlarda işe davet etmelidir. 

İşe iade davasının mahkeme tarafından reddedilmesi halinde ise işçi kendisine ödenmeyen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacakları için ayrı bir dava açarak işverenden talep edebilir.