Evlilik birliğinin sona erdirilmesi eşler açısından hem hukuki hem de duygusal boyutları olan önemli bir süreçtir. Bu noktada tarafların karşısına çıkan temel soru ise boşanmanın hangi yolla gerçekleşeceğidir: Çekişmeli boşanma mı, yoksa anlaşmalı boşanma mı ? Her iki yolun da kendine özgü şartları, sonuçları ve etkileri bulunmaktadır. Bu yazımda anlaşmalı boşanmanın şartlarını ele alacağım.

Türk Medeni Kanunu'nun 166.maddesinin 3. Fıkrasında anlaşmalı boşanma şu şekilde düzenlenmiştir: Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.

Anlaşmalı boşanmaya karar verilebilmesi için gereken 5 şart şunlardır :

1. Evlilik En Az 1 Yıl Sürmüş Olmalıdır

Eşlerin resmi nikah tarihinden itibaren en az 1 yıl geçmesi gerekmektedir.

2. Taraflar Boşanma ve Boşanmaya Bağlı Sonuçlar Üzerinde Anlaşmaya Varmış Olmalıdır ve  Anlaşmalı Boşanma Protokolü Hazırlanmalıdır

Taraflar boşanma, boşanmanın mali sonuçları olan nafaka, maddi-manevi tazminat konularında ve varsa müşterek çocuklarının velayeti hususunda mutabık kalmış olmalıdır.

Mutabık kalınan nafaka, tazminat ve velayet konularını kapsayan bir protokol hazırlanmalıdır. Bu sayılanlar dışında zorunlu olmasa da ziynet eşyaları, mal paylaşımı ve ev eşyalarının paylaşımı gibi hususlarda taraflarca anlaşma sağlanmışsa bu konular da protokole eklenebilir.

3. Taraflar Duruşmaya Bizzat Katılmalıdır

Taraflar duruşmaya bizzat katılmalı ve anlaşma şartlarını kabul ettiklerini sözlü olarak beyan etmelidir.

4. Taraflar Mahkemeye Birlikte Başvurmalı veya Birinin Açtığı Davayı Diğer Eş Kabul Etmelidir

Anlaşmalı boşanma için taraflar mahkemeye birlikte müracaat etmeli ya da bir eşin açtığı dava diğer eş tarafından kabul edilmelidir.

5. Hakim Onayı

Hakim, boşanmanın mali sonuçları ile çocukların velayeti durumuna ilişkin taraflar arasında varılan anlaşmayı onaylamalıdır. Hakim gerekli gördüğü takdirde tarafların ve çocukların menfaatini gözetmek suretiyle anlaşma şartlarında değişiklik yapabilir ve bu değişiklikler taraflarca kabul edilmiş olmalıdır.

Sonuç itibariyle, anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma sürecini daha kısa zamanda ve daha az yıpratıcı şekilde sonuçlandırmalarına imkân tanıyan bir yol olarak öne çıkmaktadır. Fakat hazırlanacak olan protokolün eksiksiz ve doğru şekilde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. Aksi halde dava reddedilebilir veya çekişmeli boşanmaya dönebilir. Bu sebeple hak kaybı yaşanmaması için avukat desteği almak faydalı olacaktır.