Onbir ayın sultanı Ramazan ayı, "evden sokağa taşan" bir mimari deneyim sunar. Ramazan, islam dünyasında sadece bir ibadet ayı değil, aynı zamanda şehirlerin fiziksel çehresini, sosyal dokusunu ve günlük ritmini değiştiren kültürel bir olgudur.

Özellikle cami merkezli şehir yerleşimlerinde, cami avluları ve çevrelerindeki meydanlar baştan başa birer iftar sofrasına ve etkinlik alanına dönüşür. Bursa'mızda başta Ulucami ile yakın çevresindeki Hanlar Bölgesi ve Kapalıçarşı bunun en temel örneklerinden birisidir.

Klasik cami mimarimizin bir parçası olan minareler arası mahyalar, şehrin 'gece silüetini' değiştirir. Bu, mimarinin ışıkla kurduğu güçlü bir iletişim biçimidir. İftar vaktini müjdeleyen minarelerden yükselen ezan sesi de mimarinin şehir ile ses yolu ile kurduğu ilişkidir. Hala ramazan geleneklerinin yaşandığı şehirlerde iftar vaktini ezan ile birlikte haber veren top sesi ve aynı zamanda sahur vaktinin geldiğini haber veren davul sesi ve davulcu manileri aynı güzel iklimin özellikleridir.

İftar çadırları, ramazan alışverişi için kurulan çarşılar, sahur sofraları, iftar sonrası gölge oyunu gibi ramazan eğlenceleri gibi modüler yapılar, şehir dokusuna eklemlenerek mekanın fonksiyonunu bir aylığına değiştirir. Bursamızda olduğu gibi mezarlık, türbe ve kutsal yer ziyaretleri sebebiyle de sıra dışı bir hareketlilik yaşanır şehirde. İftar sonrası camiler etrafındaki sokaklara taşan teravih namazları, bin aydan hayırlı kadir gecesi camilerimizdeki ibadet birlikteliği hem insanların hem kendi özüne hem birbirine hem de rabbimize yaklaştırır.

Mimari, bu ayda insanların bir araya gelmesini ve bu yaklaşmaları kolaylaştıran bir görevi üstlenir.

Nefislerini terbiye eden ibadetlerini yerine getirmiş olmanın huzuru ile insanlarımız bayrama kavuşur. Bayramda şehir şenlenir, küsler barışır, ziyaretler edilir, evler misafirlerle dolup taşar, çocuklar sevindirilir.

Bireyselleşen dünyada ve yoğun modernleşmenin yaşandığı günümüz toplumunda, eskiye dair duyulan özlemin nedeni birlikte paylaşılan güzel zamanlardır. İşte bu zamanlar birlikteliklerin yoğun yaşanmasına imkan sağlayan mimari mekanlardır. Şehir ve mimari tüm bu etkinlikler sayesinde ve yaşamla tarihi ve kültürel bir anlam kazanır.

Kısacası, Ramazan Bursa'mıza çok yakışır.

Bir sonraki yazımda buluşmak dileğiyle sağlıcakla kalın, sevgiyle kalın, güvenle kalın, Allah'a emanet olun.