Elif Didem Danacıoğlu

Elif Didem Danacıoğlu

elifdidemdanacioglu@gmail.com

Yazı mı, tura mı?

2026.09.22 20:47 - Son Güncellenme: 2026.09.22 21:37
A

Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

Reel kesimle sohbetlerimizden çıkan tabloyu tek bir ifadeyle anlat deseler:

Yazı mı, tura mı?

Sanayici ne tamamen umutlu ne de tamamen karamsar...

Adeta madalyonun iki yüzünü aynı anda görüyor.

Sanayinin röntgeni niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) imalat sanayinde faaliyet gösteren 1982 iş yerinde gerçekleştirdiği 'İktisadi Yönelim Anketi' de bu tabloyu destekliyor.

Eylül ayında mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA) bir önceki aya göre 0,1 puan artarak 102,5 seviyesine yükselirken, mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) bir önceki aya göre 0,8 puan azalarak 102,0 seviyesinde gerçekleşti.

Ancak ayrıntılara bakınca tablo netleşmek yerine biraz daha karmaşıklaşıyor.

İç piyasa siparişlerinde toparlanma var. Üretim hacminde artış bildirenlerin dengesi güçlenmiş. Gelecek üç ayda istihdam artışı bekleyenlerin sayısı da yükselmiş.

Bunlar 'yazı' tarafı...

Ama 'tura' tarafında da önemli göstergeler var.

İhracat siparişlerinde beklentiler zayıflıyor. Gelecek üç aylık üretim beklentisi geriliyor. Sabit sermaye yatırımı iştahı azalıyor. Mamul mal stoklarının mevsim normallerinin üzerine çıktığı görülüyor.

Maliyetler ise ayrı bir başlık.

Sanayici, önümüzdeki üç ayda ortalama birim maliyetlerin ve satış fiyatlarının artmasını bekliyor.

Yıllık ÜFE beklentisi ise yüzde 31.

Velhasıl...

Bir tarafta iç piyasa ve istihdamdan gelen toparlanma sinyalleri var.

Diğer tarafta ihracat, yatırım, stoklar ve maliyetlerden gelen temkinli mesajlar...

İşte reel kesimin bugünkü fotoğrafı tam da bu: Yazı mı, tura mı?

Sanayici bekliyor, ölçüyor, tartıyor...

*******

BUGÜN CEPTE TEMKİN, GELECEKTE UMUT!

Tüketici güven endeksi yükseldi...Fakat tüketici hâlâ 100'ün altında.Yani güven tam değil.

Eylül ayında tüketici güven endeksi, ağustostaki 90,8'den 91,9'a çıktı. Artış yüzde 1,3.

Rakam yukarı gidiyor ama hanenin mevcut fotoğrafı pek iç açıcı değil.

Mevcut dönemde hanenin maddi durum endeksi 75,3'e geriledi. Zorlanıyor...

Öte yandan da işin ilginç tarafı, tüketicinin yarına bakışı bugünden daha olumlu.

Gelecek 12 ayda hanenin maddi durum beklentisi 93,7'ye, genel ekonomik durum beklentisi 89,8'e yükseldi.

Daha dikkat çekici olan ise dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesinin 108,8'e çıkması.

Yani bu tablo bize şunu anlatıyor:

Hanehalkı bugünün ekonomik koşullarından memnun değil, fakat yarının bugünden daha iyi olabileceğine dair beklentisini koruyor.

Ekonomide beklenti önemli...

Çünkü tüketici bugününü nasıl geçireceğine, büyük ölçüde yarını nasıl gördüğüne bakarak karar veriyor.

Cepte temkin, gelecekte ise umut...

Ne dersiniz?


A

Yazarın diğer yazıları

Yazarın Tüm Yazıları