Son yıllarda dikkatimi çeken bir konu var: Karne günleri ve mezuniyet törenleri artık eğitim hayatının doğal bir parçası olmaktan çıkıp adeta birer gösteri organizasyonuna dönüşmüş durumda.

Anaokulundan başlayıp üniversiteye kadar uzanan eğitim sürecinde öğrenciler birçok kez "mezun" oluyor. Oysa gerçekte yaşanan şey çoğu zaman bir okuldan diğerine geçişten ibaret. Bana göre mezuniyet denildiğinde akla gelmesi gereken asıl dönüm noktası üniversite eğitiminin tamamlanmasıdır. Ancak bugün geldiğimiz noktada, en küçük yaş gruplarındaki öğrenciler için bile büyük organizasyonlar, özel konseptler, süslü salonlar ve gösterişli kutlamalar düzenleniyor.

Elbette her çocuğun başarısı değerlidir. Başarılı ya da başarısız fark etmez; her öğrencinin eğitim yolculuğu kendine özgü bir hikâyedir. Zaten bir öğrenciye başarısız demek bana göre uygun değil neye göre kime göre başarı belirlenir belki aile için çocuğundan beklediği başarının karşılığını vermiştir belki zor süreçlerden geçmiştir tökezlenmiştir sendelemiştir bir süreç yaşamıştır. Ancak bu hikâyenin giderek öğrencilerden çok velilerin yarışına dönüştüğünü görmek düşündürücü. Çocukların başarısını kutlamak yerine, sanki birbirimize ne kadar gösterişli bir organizasyon yapabildiğimizi kanıtlama çabasına giriyoruz.

Dünyanın birçok ülkesine baktığımızda daha sade ve mütevazı mezuniyet törenleri görüyoruz. Öğrenciler günlük kıyafetleriyle okullarına gidiyor, diplomalarını alıyor ve bu özel günü doğal bir şekilde kutluyorlar. Bizde ise bu süreç zaman zaman bir prestij meselesine dönüşebiliyor. Bunun neden gerekli görüldüğünü anlamakta zorlanıyorum.

Dahası, bu durumun görünmeyen bir tarafı da var. Öğrenciler açısından mezuniyetin anlamı giderek eğitim başarısından uzaklaşıyor. Çocukların zihninde bu günler; öğrenmenin, emek vermenin ve bir aşamayı tamamlamanın sembolü olmaktan çıkıp kıyafetlerin, eğlencenin ve gösterinin öne çıktığı etkinliklere dönüşüyor. Her yıl bu beklenti biraz daha büyüyor, biraz daha gösterişli hale geliyor.

Kutlamalara karşı değilim. Çocukların emeklerinin karşılığını alması ve güzel anılar biriktirmesi elbette önemlidir. Ancak ölçüyü kaçırdığımızda, eğitimin özünü gölgede bırakma riskiyle karşı karşıya kalıyoruz.

Belki de yeniden şu soruyu sormamız gerekiyor: Mezuniyet törenlerinin amacı çocuklarımızın başarısını kutlamak mı, yoksa yetişkinlerin birbirine gösteriş yapması mı?