Bir süredir kamuoyunda tartışma konusu olan hobi bahçeleriyle ilgili gelişmeler devam ediyor. Türkiye'de son yıllarda özellikle büyükşehirlerin çevresinde hızla artan hobi bahçeleri; tarım arazilerinin bölünmesi, altyapı hizmetlerinin götürülmesi ve izinsiz yapılaşma iddiaları nedeniyle uzun zamandır gündemdeydi. Bu kapsamda, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen yeni düzenlemeyle tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Yaşanan mağduriyetlerin ardından orta yol bulunması amacıyla TBMM Genel Kurulu, kritik yasa değişiklikleri ve yeni düzenlemeler üzerinde çalıştı. Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'na ilişkin hazırlanan düzenlemelerin temel amacı, tarım arazilerinin korunması olarak öne çıkıyor.

Daha önce mevcut yapıların yıkılacağı yönündeki iddialar kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı. Ancak Meclis'ten geçen son metinde, mevcut yapıların doğrudan yıkılmasını öngören açık bir hükmün yer almadığı ifade ediliyor. Düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri de bu konu oldu. Yasalaşan metnin, hobi bahçelerindeki izinsiz yapıların doğrudan yıkılmasını zorunlu kılan özel bir madde içermediği belirtiliyor.

Aslında hobi bahçelerinin ortaya çıkış amacı; özellikle pandemi sonrasında betonlaşan şehirlerde yaşayan insanların, çocuklarıyla ve aileleriyle birlikte toprakla buluşmasını sağlamak, hobi amaçlı üretim yapabilmelerine imkân tanımaktı. Böylece insanlar toprakla daha fazla iç içe olacak ve üretim kültürünü yaşayacaktı. Ancak zamanla bu amaçtan uzaklaşıldığı, bazı alanların bağ evlerine, Tiny House yerleşimlerine ve kaçak yapılara dönüştüğü görüldü. Devlet de bu yasa dışı yapılaşmanın önüne geçmek amacıyla çeşitli düzenlemeler yapmaya başladı.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, düzenlemenin çekme karavanlar veya gerekli belgelere sahip karavan türü araçları doğrudan kapsamamasıdır. Çünkü bu araçlar, sabit yapı niteliği taşımadıkları için farklı bir değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Buna karşılık, tarım arazileri üzerine inşa edilen bağ evleri ve kalıcı yapılar daha farklı bir hukuki statüde ele alınmaktadır.

Kanaatimce, asıl önemli olan konu toprağın üzerine dökülen beton ve kalıcı yapılaşmadır. Çünkü betonlaşma, tarım arazilerinin doğal yapısını bozmakta ve arazilerin korunmasına yönelik temel hedeflerle çelişmektedir.

Yeni düzenlemeye göre izinsiz yapılara altyapı hizmeti verilmesinin önüne geçilecek. Bu kapsamda elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri yapılamayacak. Düzenlemeye aykırı şekilde abonelik işlemi gerçekleştiren kişi veya kurumlara ise 100 bin TL idari para cezası uygulanacak.

Öte yandan, yeni yasada doğrudan bir yıkım hükmünün bulunmaması, hobi bahçelerindeki mevcut yapıların tamamen hukuki güvence altına alındığı anlamına gelmiyor. Ancak hobi bahçelerine yönelik son düzenlemede, kamuoyunda tartışıldığı gibi genel ve doğrudan bir yıkım kararının yer almadığı görülüyor.

Sonuç olarak düzenlemenin temel amacı, tarım arazilerinin parçalanmasını önlemek, amacı dışında kullanımın önüne geçmek ve ülkenin tarımsal üretim kapasitesini korumaktır.