Enflasyon ve faiz masalları

30 Temmuz 2021 Cuma, 08:58
A

Ekonomi ikinci yarıyıla nasıl bir atmosferde başladı?

1 Temmuz'la birlikte normalleşme sürecine giren Türkiye'de ekonomik faaliyetler de hareketlendi.

Ancak eski ciro ve karlılıktan tablosundan uzaktayız henüz!

Vatandaşın düşen alım gücü de talebin eski formuna kavuşmasını zorlaştırıyor.

Nitekim dün gece açıklanan KDV kararı da destek ihtiyacının varlığını teyit etti.

Konaklama, yeme içme ve konaklama gibi hizmet bazlı sektörlere dönük KDV indirimi iki aya daha uzatıldı.

Yani yaralar sarılıyor. Ama toparlanma, özellikle bazı sektörler ve firmalar açısından sancılı geçecek gibi görünüyor!

Ve tek meselemiz ekonomik büyüme değil.

Hem mikro hem de makro bazda yüksek enflasyon gibi bir bela ile boğuşmak zorunda herkes.

Artan maliyetlerini fiyatlarına yansıtmasına karşın talep düşüşü ile karşılaşmayan firmalar şanslı sayılır!

Diğerleri karlılık ya da talep sorunuyla mücadele etmek zorunda kalmakta.

Vatandaşınsa fiyat artışlarına karşı üretebildiği bir çare yok.

Üstelik göreceli olarak önceki aylara göre canlanan ekonominin yeni istihdam yaratma konusunda sıkıntıları var.

Yani vatandaşın bir de işsizlik gibi bir bela ile yüzleşmesi gerekiyor!

Yüksek faizlerin de bu tabloya eşlik etmesi, durumu daha ciddi hale getirmekte.

Peki enflasyon ve faiz yükü ne zaman azalacak?

Merkez Bankası'na soracak olursak umut dolu yanıtlar alırız!

Nitekim dünkü enflasyon raporu toplantısında konuşan MB Başkanı Şahap Kavcıoğlu iyimser tablolar çizdi.

Mesela...

"2021 yıl sonu enflasyon tahminini 1,9 puanlık güncellemeyle yüzde 12,2'den yüzde 14,1'e yükselttik." dedi.

Yani enflasyon beklentisini resmen artırsa da yüzde 14,1 gibi kimsenin öngörmediği bir hedef ortaya koydu.

Üç ay sonraki değerlendirme raporunda mecburi olarak yukarı yönlü bir revizyon daha gelecektir!

Çünkü...

Yüzde 15'in altındaki bir yılsonu TÜFE öngörüsü ancak mucizelerle gerçeğe dönüşebilir.

İçteki ve dıştaki genel eğilim hala yukarı yönlü enflasyon cephesinde.

Başkan Kavcıoğlu'nun aksine ÜFE'deki ve kurlardaki geçişkenlik henüz durulmadı.

Hammadde ve konteyner fiyatları durulmadığı sürece dış baskı kendini hissettirmeye devam edecektir!

Keza içte de mantık dışı bir fiyatlama davranışı söz konusu hala.

Hizmet sektöründe kapanların ve maliyet artışlarının acısı feci biçimde çıkarılıyor.

Nitekim Şahap Kavcıoğlu da bu durumu teyit etti dünkü açıklamalarında!

"Zamlar, TL'deki değer kaybının üzerinde gerçekleşti. Enflasyonla ilgili piyasa davranışları bozulmuş durumda. Bunun kontrol edilebilir hale gelmesi için ortak mutabakatın sağlanması lazım. Enflasyon konusunda TCMB yalnız kalmış durumda."

Yani enflasyon hedefini takan yok. Kavcıoğlu bu nedenle mücadelede yalnız kalmaktan şikayetçi!  Ve destek bekliyor.

"Toplumsal mutabakat anlamında bütün odaların, etkin kurumların aktif olması ve destek vermesi lazım. Çünkü bugün piyasada oluşan fiyatlama, enflasyonu doğru şekilde yansıtmıyor".

Sözün özü; enflasyonda düşüşü lafta isteyen çok. İcraatta ise umursayan yok!

Ve enflasyon konusunun sürprizlere de daima açık olduğunu unutmayalım.

Mesela Kavcıoğlu, TÜFE'de daha erken düşüş bekliyordu.

Ama evdeki hesap çarşıya uymadı!

"Nisan-mayıs ayında kapanma olmasaydı, turizm cari açığa ve kura katkı yapmış olsaydı, belki çok daha önceden enflasyon düşüşe geçecekti.".

Yaz aylarında bir faiz indirimi hayali vardı MB yönetiminin. Ancak enflasyon çantada keklik olmadığı için bu hayal gerçekleşmedi.

Yılın ikinci yarısı için de yine aynı olasılık belli oranda geçerli. Özellikle de kur etkisi açısından!

Ancak, MB yönetimi hala iyimser. Çünkü turizm gelirleriyle kur baskısının azalacağını sanıyor!

"Turizmin aşılamanın hızlı ivmesiyle canlanması sayesinde... Bir önceki yılın, hatta 2019 yılının üzerine çıkacak yaklaşık 20 milyar doların üzerinde turizm geliri bekliyoruz".

Nasıl yani!

Akın akın turist geliyor da biz mi görmüyoruz?

Üstelik...

Doğayı katleden canları kül eden hain kundaklamaların, turizme vuracağı darbeyi de artık hesaba katmak zorundayız.

Bir de küresel çapta doların yeniden değer kazanacağı sürecin yaklaştığı da dikkate alınmalı!

Bu durumda...

"TCMB olarak yılın son çeyreğinde enflasyonda belirgin düşüş bekliyoruz." diyen Kavcıoğlu'nun haklı çıkma olasılığının ne kadar zayıf olduğunu görmek zor olmaz.

Dolayısıyla çok istese de yıl sonuna kadar faizleri düşüremez.

  

 


A

Yazarın diğer yazıları

Yazarın Tüm Yazıları