Bursada Bugün Bursa haber bursa haberi bursa haberleri Bursa

09 Nisan 2021 Cuma, 09:19

Arkadaşıma gönder
Favorilerime ekle
Bu yazıyı yazdır
Yazı boyutu
Feridun Eyüpoğlu

Aşının ekonomik antikoru ne düzeyde?

Feridun Eyüpoğlu

feriduneyupoglu@bursadabugun.com

Aşı politikası, ekonomi politikasıdır.

IMF Başkanı Kristalina Georgieva böyle diyor.

Yani dünyanın ekonomik kurtuluş reçetesi tamamı ile aşının başarısına bağlı!

Peki topyekün ve hızlı aşılama başarısı mümkün mü?

Hiç de kolay değil tüm dünyayı hızlı biçimde aşılamak.

Çünkü çok az sayıdaki ülke yüksek dozda aşı edinip hızlı biçimde aşılama yapabilmekte. Buna karşın neredeyse ülkelerin yüzde doksanı aşı bulmakta fazlasıyla zorlanıyor!

Bulabilenlerin de hızlı aşılama yapabildiğini söylemek pek de mümkün değil.

Buna karşın özellikle hızlı bulaşmanın kaynağı olan mutasyonların alabildiğine yayıldığını görüyoruz.

Tedbirlerin yetersizliği yanında uygulamadaki sıkıntılar yayılmanın yavaşlatılmasını engelliyor. 

Kısacası aşılamanın, bulaşma hızını yakalaması küresel çapta çok zor bir olasılık olarak karşımızda durmaktadır!

 Bu durumda da ülkeler arasındaki ekonomik dengesizlikleri daha da yukarıya taşıyacak bir tablo oluşmakta.

Zengin ülkeler hızlıca aşılamaya giderken ekonomik olarak da rahatlama fırsatını bulmakta.

En azında zaman kazanmakta.

ABD ve İngiltere en somut örnekler!

Buna karşın fakir ülkeler aşı bulamadıkları gibi kapanmalarla boğuşurken ciddi ekonomik kayıplara uğruyor.

Neticede gelişmiş güçlü ülkeler pandemi sonrasında daha da güçlü hale gelecek.

Fakirlerse daha da fakirleşecek.

Bu anlamda IMF'nin 650 milyar dolarlık bir fonu harekete geçirmesi bir umut ışığı niteliğinde!

Ama fonun ülkeler bazında dağılımı hakkaniyet anlamında soru işaretleri barındırıyor.

Aynı zamanda az gelişmiş ülkelerin zaten kötü olan gelir dağılımlarını daha fazla bozma potansiyeli taşıyor bu yardım paketi.

Ayrıca paranın ulaşması aşılama garantisi sağlamıyor yine de!

Çünkü küresel aşı üretimi henüz yeterli değil.

Yani dünya ekonomisinin büyük bir bölümü için ufukta güzel bir manzara yok!

Peki ya Türkiye?

Pandemiye zaten son birkaç yılın birikimi olan sorunlarla yakalanmıştı Türkiye ekonomisi...

Şimdi de kapanmaların ve düşen iç talebin zararını göğüslemk zorunda.

Ekonominin kurtuluşu ise öncelikle aşılamanın başarısına bağlı.

Virüsün yayılmasını ne yazık ki engelleyemedik.

Şimdiye kadar tedbirler konusunda çok formül denedik. Hem de çok!

Ancak başarılı olamadığımız ortada. Çünkü neredeyse son bir yıldaki bütün çabaların boşa gittiği bir manzara ile karşı karşıyayız.

Günlük 55 bini aşan vaka sayısı artık bizi dünya şampiyonluğuna ulaştırmak üzere.

Zaten Avrupa şampiyonuyuz.

Yeni tedbirlerin de istatistiksel olarak virüsü durdurması çok zor artık!

Kesinlikle ve kesinlikle bir an önce çok daha fazla aşıya ulaşıp... Çok daha fazla insana aşı  yapmamız şart. Yoksa kapanmaların sonu gelmeyecek.

Ve ekonomi yavaşlayacak. İşsizlik artacak. Gelirler azalacak.

Zaten yüksek enflasyon faiz ve üçgeninde sıkışıp kalmışken bir de ağırlaşan hastalık tablosu maddi manevi zarar demek!

Vaka artışını azaltmak hem vefat sayılarını azaltmak hem de ekonomiye nefes alma şansı tanımak anlamına geliyor.

Ancak, kitlesel aşılama şart. Yani bütün vatandaşlara bir an önce aşı bulmalıyız.

Örneğin Turizm Bakanı Mehmet Ersoy diyor ki: Turizm personelinin aşılanmasına başlandı.

İyi güzel. Bütün turizm sektörü çalışanları aşılandı diyelim.

Ancak ülkedeki vatandaşların aşılama oranı düşük kalır ve vakalar da yüksek seyrederse yabancıların güvenerek Türkiye'ye gelmesi pek de mümkün olmaz.

Oysa turizm gelirlerine fazlasıyla ihtiyacımız var.

Turizmde normale dönebilirsek döviz kurları bile rahatlayabilir.

Ama yüksek vaka sayıları dünyada çok kötü bir imaj yaratıyor!

Sonuçta insanlar Türkiye'ye sadece bir otele kapanmaya gelmiyor. Gezecekleri çok yer var. Yapacakları çok alışveriş var. Yani vatandaşı da aşılarsak güven oluşur.

Mevcut aşılama hızımız bu yaza yetişecek gibi görünmüyor.

Bu çerçevede sadece deniz ve güneş için ülkemizi tercih eden Ruslar dışında cesaret edip gelecek yabancı turist beklemek pek de akıl karı değil!

Sözün özü; önemli olan bir an önce bütün toplumu aşılamak.

Bütün diğer gündemleri bir kenara itip millete darbe vuran pandemiye ve ekonomik sorunlara odaklanmamız şart.