Uzman isimden Bursa'yı da ilgilendiren deprem açıklaması: "7'nin üzeri tek senaryo değil"

Marmara Denizi'nde son günlerde yaşanan küçük depremler bölgedeki deprem tartışmalarını yeniden gündeme taşırken, Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş'tan dikkat çeken bir değerlendirme geldi. 

"MARMARA'DA DEPREM TEHLİKESİ TEK BİR MODELE İNDİRGENEMEZ"

Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Prof. Dr. Osman Bektaş, Doğu Marmara ve Adalar Fayı'nın "tam kilitli" olduğu yönündeki yaklaşımın kesinleşmiş bir gerçek değil, mevcut verilerle oluşturulmuş bir senaryo olduğunu ifade etti.

Bektaş, kalın ve suya doygun sediman örtüsünün, derindeki ana fayın davranışını ortaya koyan GPS, InSAR ve deniz tabanı akustik verilerini maskeleyebileceğini belirtti. Tekrarlayan depremlerin görülmemesinin de tek başına fayın kilitli olduğunun kanıtı sayılamayacağını dile getiren Bektaş, fayın kilitli mi yoksa "creep" olarak tanımlanan sürünme hareketi mi yaptığına ilişkin doğru yorumun, İstanbul'un sismik riski ve üretebileceği maksimum deprem büyüklüğünü doğrudan etkilediğini söyledi.

Bu nedenle Bektaş, Marmara için yalnızca 7'nin üzerinde tek büyük deprem senaryosuna odaklanmak yerine farklı bilimsel modellerin birlikte tartışılması gerektiğini ifade etti.

"MARMARA'DAKİ EN BÜYÜK YANILGI BU OLABİLİR"

Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara'da asıl tartışılması gereken konunun, deniz tabanında ölçülen kayma açığının gerçekten fayın tamamen kilitlendiğini mi gösterdiği, yoksa kalın sediman tabakalarının derindeki yavaş fay hareketini (creep) yüzeyde daha zayıf hale mi getirdiği olduğunu belirtti. Marmara çukurlarında 3 ila 6 kilometre kalınlığında suya doygun sediman tabakalarının bulunduğunu ifade eden Bektaş, bu yapıların gerilmeyi dağıtabildiğini, deformasyonu geniş bir alana yayabildiğini ve deprem enerjisinin bir bölümünü sönümleyebildiğini söyledi.

Bu nedenle Kumburgaz Havzası'nda ölçülen yaklaşık 10 milimetre/yıllık kayma eksikliğinin tek başına fayın tamamen kilitli olduğunun kanıtı olarak değerlendirilemeyeceğini savunan Bektaş, Çınarcık Havzası'nın üst kesimlerindeki sismik sessizliğin de tek başına "tam kilitlenme" ya da "ölü fay" anlamına gelmediğini ifade etti.

BURSA'YI DA YAKINDAN İLGİLENDİREN DEĞERLENDİRME

Marmara'nın geleceğini değerlendirirken yalnızca "kilitli fay" modeline odaklanılmaması gerektiğini belirten Bektaş, sürünme (creep), kalın sediman havzaları, akışkanlar, düşük gerilme düşümü ve deprem dalgalarının yayılım özelliklerinin birlikte ele alınmasının önem taşıdığını ifade etti.

Paylaşımında vatandaşlara da seslenen Bektaş, Marmara'daki yaklaşık 25 milimetre/yıllık levha hareketinin tamamının deprem enerjisi olarak yer kabuğunda birikmediğini öne sürdü. Yamamoto'nun 2019 modeline atıfta bulunan Bektaş, bu hareketin önemli bir bölümünün üstteki sıcak ve suya doygun sediman tabakalarında meydana gelen viskoelastik deformasyonla, daha derinde ise alt kabuğun sürekli akışıyla karşılandığını belirtti.

Bu nedenle Marmara'nın gerçek deprem potansiyeli hesaplanırken yalnızca levha hareket hızının değil, etkin sismojenik kalınlığın, faydaki sürünme hareketinin (creep) ve sediman tabakalarındaki viskoelastik deformasyonun da dikkate alınması gerektiğini ifade eden Bektaş, bu unsurların Ana Marmara Fayı'nın üretebileceği en büyük depremi belirleyen temel faktörler arasında yer aldığını savundu.

Prof. Dr. Osman Bektaş, paylaşımını, "Bu da 7'den küçük deprem olasılığını destekler." sözleriyle tamamladı.

MARMARA'DA EN BÜYÜK YANILGI!

Marmara'da asıl tartışılması gereken soru şudur:

Deniz tabanında ölçülen kayma açığı gerçekten "kilitli fay" mı gösteriyor; yoksa kalın sedimanların perdelediği derin sürünmenin (creep) yüzeydeki zayıf izi mi?

-- Prof. Dr. Osman Bektaş (@profobektas) July 12, 2026