Türkiye ekonomisi mucize mi serap mı?

Milliyet'ten Pınar Aksoy'un haberine göre Türk ekonomisinin son 10 yıldaki gelişimi bir mucize miydi, yoksa serap mı? ABD'nin başkenti Washington'da Turkish Policy Center düşünce kuruluşunun perşembe günü düzenlediği panelde Maryland Üniversitesi Ekonomi Profesörü ve IMF uzmanı Şebnem Kalemli Özcan, New York Times gazetesinin uzun yıllar Türkiye'de yaşamış finans muhabiri Landon Thomas, Amerika Ticaret Odası'nın Türkiye'den Sorumlu Başkan Yardımcısı Khush Choksy ve Dış İlişkiler Konseyi'nin Türkiye uzmanı Steven Cook bu sorunun yanıtını tartıştı. Ortak görüş Türk ekonomisinin ciddi riskler taşıdığı yönündeydi.

Steven Cook'un Türkiye'nin bölgedeki poziyonunu özetlediği sunumdan sonra IMF uzmanı Şebnem Kalemli Özcan, teknik bir portre sundu. 2001 krizi sonrasında Kemal Derviş'in hayata geçirdiği reformlar ve mevcut hükümetin attığı adımlarla enflasyonun yüzde 6'ya çekilmesini mucize olarak değerlendiren Özcan, buna rağmen hikâyenin bir de karanlık tarafı olduğunu söyledi.

ASYA KRİZİ BENZETMESİ
Kurumsal ve bireysel kredilerindeki şişkinliğin, cari açığın ve sürdürülebilir büyüme için gerekli yapısal reformların yapılamamış olmasının ekonomi açısından büyük risk teşkil ettiğini hatırlattı.

Reel sektöre verilen kredilerin yüzde 60 oranında olduğunu, ortalama bir şirketinin borçlarının yüzde 70'inin dolar üzerinden olduğunu, 2004 yılında yüzde -2 oranındaki cari açık/GSYH seviyesinin 2012'de yüzde 9 olduğunu hatırlatan Özcan "Yüzde 5'lik bir büyüme oranıyla bile yabancı yatırımların aniden durması büyük bir kırılganlık yaratır" dedi. Özcan, Türkiye'nin mevcut durumunun birçok açıdan Asya krizindekine benzediğini savundu.

Panelde en olumlu tabloyu ABD Ticaret Odası'nın Türkiye, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'dan Sorumlu Başkan Yardımcısı Khush Choksy çizdi. "Türk ekonomisinin bir mucize yarattığına dair şüphe yok" diyen Choksy, Amerikan şirketlerinin de son zamanlarda Türkiye'yi artık bir bölgesel karargâh olarak gördüğünü söyledi.

ABD olarak Türkiye ile ekonomik ilişkileri daha ileri seviyeye taşımak istediklerini hatırlatan Choksy, Türkiye'nin ekonomik başarısını devam ettirebilmek için bazı yasal değişiklikler yapması gerektiğini savundu.

Choksy özel sektör için yatırım kolaylığı, telif hakları, şeffaflık, hukuki süreçlerde güvenilirlik gibi prensiplerin garanti altına alınması gerektiğini söyledi. Choksy her şeye rağmen "Biz bardağın yarısıdan fazlasını dolu görüyoruz" dedi.

HALK TL'YE GÜVENİYOR
1980'li yıllarda Türkiye'de bir süre öğrenim gören, 1990'lı yıllarda Morgan Stanley için Türk piyasalarına yatırım yapan gazeteci Landon Thomas, Türk ekonomisinin o yıllardan beri büyük yol aldığını söyleyerek mevcut durumu mucize olarak değerlendirdi.

Türkiye'nin borçlanarak büyümesindeki tehlikeden bahsederken bugün İstanbul'un değişen çehresindeki gökdelenlerin bir kısmının tamamen borçla inşa edildiğini hatırlatan Thomas, bunun Türk ekonomisinin büyümesi için bir metafor olabileceğini söyledi.

GÜVEN ÖNEMLİ
Thomas Türklerin paralarını büyük oranda TL olarak tutmasının devlete güveni gösterdiğini ifade eden Thomas, yabancı yatırımcıların ise Türkiye konusunda çok hassas, hatta gergin olduğunu ancak yatırımdan o kadar kolay vazgeçmeyeceklerini savundu.

Thomas, yatırımcıların şimdiye kadar AK Parti hükümetinin daima ekonomi açısından doğru şeyi yapacağına güvendiğini ancak bu güvenin son dönemde azaldığını dile getirdi.