Tibetli genç kendini yaktı

Başkent Yeni Delhi'de toplanan, "Hu Jintao hoşgelmedin" pankartı taşıyan 600 kadar Tibetli, Çin yönetiminin Himalayalar bölgesindeki politikalarını protesto ediyordu.

27 yaşındaki Tibetli bir sürgün, kalabalığın içinden sıyrılıp, üzerine yanıcı bir madde döküp çakmağı ateşe verdi. 2006'da Tibet'ten kaçan ve isminin Jampa Yeşi olduğu öğrenilen genç, bir anda alevler içinde kaldı ve çığlıklar atarak koşmaya başladı.

İki yıldır Yeni Delhi'de yaşayan Yeşi'nin yardımına Tibetli protestocular koştu. Ellerindeki Tibet bayraklarıyla ve suyla ateşi söndürmeye çalıştılar.

Vücudu kömüre dönen Yeşi doğruca hastaneye kaldırıldı, ancak durumu kritik. Bir polis yetkilisi, vücudunun yüzde 85'inin yandığını açıkladı.

Yeşi son bir yılda Çin'i protesto etmek için kendini yakan 30 Tibetli'den biri. Bu eylemcilerin 20'si yaşamını yitirmişti.

Göstericiler, "Tibetliler, işgalden mutlu değiller. Tibet'in özgürlüğünü ve Ruhani lider Dalai Lama'nın Tibet'e dönmesini istiyorlar. Biz sürgündekiler, gösteriyi özellikle Çin Devlet Başkanı'nın kenti ziyareti öncesi düzenledik" dediler.

"Tibet Gençlik Kongresi" adlı örgütün yöneticilerinden olan Tenzing Norsang, eylemden haberlerinin olmadığını ancak Yeşi'nin cesaretini takdir ettiğini söyledi. Norsang'a göre, olayların sorumlusu Çin yönetimi ve dünya kamuoyu bir an önce Tibet sorununu gündemine almalı.

TİBET SORUNU
Tibet'in statüsü sorunu 62 yıldan bu yana tartışılıyor. Tibet'in özgürlüğünden yana olanlar, Çin'in 1950'de ülkelerini işgal ettiğini, kendi kültür ve zenginliklerinin "kültürel bir soykırım"a tabi tutulduğunu düşünüyor.

1950 yılında Tibet'i topraklarına katan Çin, bu bölgeye politik bir özerklik vermişti. Çin yönetimi, bölgenin siyasi ve kültürel yapısına karışılmayacağını belirtmişti. Tibet'in özgürlüğünden yana olanlar Çin'in bu sözünü tutmadığını düşünüyorlar.

Çin yönetimi ise, Tibet'in yalnızca 1913-1950 yılları arasında Pekin'in politik nüfuzundan çıktığını, bölgenin tarihi olarak Çin'e ait olduğunu düşünüyor. Çin yönetimi, Tibet'te serfliğin sürdüğünü ve kendilerinin buna müdahale ettiğini, "kültürel soykırım" iddialarının gerçek dışı olduğunu savunuyorlar.

1959'da Çin yönetimine karşı bir isyan başlatan Dalay Lama, başarısız olmasının ardından Hindistan'a kaçmıştı. Dalay Lama, son olarak Çin yönetiminin müzakerelerden kaçtığını ileri sürerken, Pekin, "eğer Dalay Lama bağımsızlık isteğinden vazgeçerse, Tibet'i masaya yatırabiliriz" mesajı göndermişti.