Piyasada oyun değişti, yatırımcı ne yapmalı?

ABD Merkez Bankası'nın (FED) faiz toplantısının ardından FED Başkanı Ben Bernanke'nin dün tahvil alım programını 2014 yılı ortasında sonlandırabileceğine yönelik açıklamalarının etkisi Borsa İstanbul'a yansıdı.

Gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere tüm dünya piyasalarında satışa yol açan açıklamaların etkisi, bir gün öncesinde yurtdışından pozitif ayrışan yurtiçi piyasada daha sert bir şekilde fiyatlandı.

Yurtiçinde Gezi Parkı protestoları nedeniyle geçtiğimiz haftalarda 73.000'li seviyeleri test eden BIST'te yeniden aynı seviyelere dönüldü. Endeks günü yüzde 6,82 oranında düşüşle 73,461 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Endeksi dünkü kaybıyla birlikte 22 Mayıs tarihindeki 93398 zirvesinden bu yana yüzde 21 oranında gerileme kaydederek ayı piyasasına girmiş oldu.

Dolarda değer kazancının hızlanmasıyla Dolar/TL'de 1,93 seviyesi test edildi. Merkez Bankası'nın altı döviz satım ihalesi ile 350 milyon dolar satmasına rağmen dolar/TL önceki günkü kapanışa göre yaklaşık yüzde 1,63 yükselişle tarihi zirvesi olan 1,9354'ü gördü.

ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin 2,40'a fırlamasıyla gösterge tahvilin bileşik faizi bir günde 80 baz puan artışla 7,61 seviyesine yükseldi.

Piyasalarda oyunun değiştiği bu dönemde borsa, kur ve faiz cephesinde görülmesi olası seviyeleri piyasa uzmanlarına sorduk.

''ABD 10 YILLIKLARDA 2,5 GEÇİLİRSE KRİZ BÜYÜR''

İş Yatırım Yurtiçi Piyasalar Müdürü Yasin Demir, faizlerdeki harekette global faiz hareketinin yanısıra Merkez Bankası'nın tutumu, tavrının önemli olacağını belirtti.

Faizin yükselmesiyle borsadaki düşüşün global likiditenin çekilmesinden kaynaklandığını bildiren Demir, ''faiz yükselişinden dolayı hisse senedi değerlemelerinde de düşüşler oluyor ama şimdilik değerlemeden ziyade gerçek bir satış var'' diye konuştu.

Volatilitenin çok yüksek olduğunu kaydeden Demir, aşırı satış olduğunu ve normalleşme beklenebileceğini ifade etti.

ABD 10 yıllıkları 2,40'a vurduğunu, dışarıda denge olduğu durumda bizde de yeni dengeler oluşacağını bildiren Demir, ABD 10 yıllıklarının 2,50'yi geçmesinin krizin büyümesi anlamına geleceğini, 2,50'u geçmediği durumda bir şekilde denge bulunacağını dile getirdi.

''BERNANKE'NİN AÇIKLAMALARIYLA OYUN DEĞİŞTİ''

Halk Yatırım Stratejisti Işık Ökte, "Bernanke'nin açıklamalarıyla piyasalarda oyun değişti. Tahvil alım programının 2014'te sona erebileceği daha önce fiyatlanmayan ve gelişmekte olan ülkeler için çok negatif bir gelişme. BIST'te de gelişmekte olan piyasalara paralel sert satışlar gözleniyor. 72,500 seviyesinde BIST 100'de uzun vadeli alım öneriyorum - 9x Fiyat/Kazanç oranı artık yatırım yapılabilir seviyeye yükselmiş Türkiye'de uzun vadeli, portföy yatırımcısı tarafından değerlendirilecek bir seviyedir. 72,500 üzeri seviyelerde gün içi al-sat yapılmasını öneriyorum" dedi.

Ökte, bundan sonra ABD'den gelecek her türlü makro verinin çok yakından izleneceğini ve piyasaların buna göre yön belirleyeceğini belirterek, "ABD ekonomistlerinin önemli bir bölümü, Bernanke'nin büyüme konusundaki güllük gülistanlık açıklamalarını kabul etmiyor. Büyüme tarafında, Fed'in düşündüğü kadar bir iyileşme olmadığını ve önümüzdeki verilerin Fed'in ''şahin'' duruşa dün gece geçmesini teyit etmeyeceğini belirtiyorlar. Tahvil alım programı aylık 85 milyar olarak devam etmeyecektir - ancak 2014'te tahvil alım programının tamamen sona ereceği de kesin bir görüş olarak kabul edilmemelidir. Biz bugünden itibaren piyasaları 2013 sonuna kadar yönlendireceğine inandığımız, ABD büyüme odaklı makro verilerini çok yakından incelemeye başlıyoruz'' diye konuştu.

MERKEZ BANKASI NE YAPAR?

Garanti Yatırım Stratejisti Tufan Cömert, Merkez Bankası'nın açtığı alım satım ihalelerinin yeterli olup olmamasının tamamen yurtdışındaki havaya bağlı olduğunu söyledi.

Cömert konuyla ilgili şunları kaydetti: ''Her yerden yabancılar çıkıyor. Dolayısıyla dışarıda ateş sönmediği sürece Merkez Bankası'nın yapacağı satışlar daha çok piyasadaki psikolojiyi etkileme amacını taşıyacaktır. Gerçekten Merkez Bankası kurun aşağı gelmesi istiyorsa yapacağı şeyler bellidir. İlk olarak rezerv opsiyon katsayısını bir miktar aşağı çeker dolayısıyla bankalararası döviz likiditesi tekrar artar. İkincisi Merkez Bankası ek sıkılaştırmayı sürekli hale getirir. Gecelik faizlerin faiz koridorun tabanı olan 6,5'a yaklaşmasını sağlar ve uzunca bir süre burada götürür. Bunlar da yetmezse Merkez Bankası faiz koridorunu artırır ya da doğrudan müdahale eder. Şu anda toplamda sattığı rakam 300 oldu ve ciddi bir döviz talebi var. Bu bir kaç gün daha etkili olacak dolayısıyla kısa vadede bu önlemler çok da işe yaramayacaktır. Bir kaç gün sonra yurtdışında istikrar görüldükten sonra biraz TL'de kendi kendine değer kazancı görmeyi beklerim''

Sepet kurun şu anda 2,23 seviyesinde bulunduğuna dikkat çeken Cömert, paritenin 2-3 sent aşağı gelmesi durumunda Dolar/TL'nin 2 olmasının matematiksel olarak gayet yakın olduğunu belirtti.

Cömert, ''Yurtdışında hava kötüye dönerse Dolar/TL'nin 2'yi geçmesi de mümkün, o seviyelerde kalacağı anlamına da gelmez. Merkez Bankası zaten o seviyelere gitmesini istemediğini bugünkü hareketleriyle belli ediyor'' değerlendirmesinde bulundu.

''KURDA AŞAĞI YÖNLÜ HAREKET BEKLEMEK ÇOK DOĞRU DEĞİL''

Destek FX Araştırma ve Eğitim Direktörü Erdoğan Turan, Merkez Bankası'nın kura doğrudan satışla müdahale etmesini çözüm olarak görmediğini, bu durumun sadece yabancı para birimine dönüp sistemden çıkmak isteyen paranın işini kolaylaştırdığını söyledi.

Turan sözlerini şöyle sürdürdü: ''Doların ateşi, Merkez Bankası'nın gün içinde yaptığı para miktarını kısarak veya dolar satarak sönmez. Belki yapılabilecek tek hamle Merkez Bankası'nın kısa vadeli faizleri yukarı çekmesi olabilir. Kurda TL faizleri yukarı gitmediği müddetçe yukarı yönlü hareket devam eder. Bu dönem bana göre kur için analiz dışı dönemdir, çünkü daha önce görmediğimiz rakamları görüyoruz. Merkez Bankası'nın parça parça müdahaleleri ateşi söndürmeden belki 1,95'e kadar gidecektir. Burada yukarı doğru ucu açık bir hedef var. Olur da Merkez Bankası faizleri yükseltirse ki kısa vadede beklemiyorum. Bu en fazla kuru kısa vadede 1,90'lara çekebilir. Çünkü doların merkezinde yani FED'de çok yeni olmasa da alınmış yeni bir karar var. Bu karar artık doları değerli kılacak bir karar. O yüzden kurda aşağı yönlü hareket beklemek çok doğru değil, yukarı yönlü ucu açık, aşağı yönlü limitli bir hareket görebilirim. Kurda açık pozisyonda olan şirketleri zor ve sıkıntılı günler bekliyor diyebilirim''

''BORSADA YÜKSEK ORANLI KAZANÇLAR GERİDE KALDI''

Borsada yatırım yapılabilecek bir dönem olmadığını kaydeden Turan, ''Volatilitenin yüksek olduğu bir dönem bizi bekliyor. Burada kalıcı kazançlar yok, düşük kazançlar söz konusu olabilir. Yüksek oranlı kazançlar artık geride kaldı. Bu anlamda yatırımcıların uyarılması belki faydalı olabilir'' diye konuştu.

Alım-satımın daha faydalı olabileceği bir döneme girildiğini bildiren Turan, aşağı yönlü hareketlerin sürpriz olmadığını söyledi. Kısa vadede endeks 73.000'lerde durabiliyorsa duracak, onun altında ana destek 70.000'lerde. Kurdaki hareket yukarı doğru olmaya devam ettiği,dünya borsaları eksi kalmaya devam ettiği müddetçe biz de bunun aksi durum olmayı gerektirecek aksi bir hikaye yok. Bizde artık kısa vadede not artırım hikayesi de kalmadı. Ekstra artı durum Türkiye için söz konusu olmayacak. 73.000'lere kadar gelmek şaşırtıcı değil.

''BIST'TE 66.000'Lİ SEVİYELER MUHTEMEL''

BIST'te görülmesi muhtemel seviyeler hakkında değerlendirmede bulunan Marbaş Menkul Değerler Araştırma Müdürü Üzeyir Doğan şunları söyledi: ''75.500 civarı önemli bir destekti onun altına sarktık, muhtemelen bir sonraki test edeceğimiz yer 73 bin seviyesi. Orta vadede 200 günlük hareketli ortalamanın yani 78.500'ün altında kaldığımız her süre, bu hareketi aşağı doğru 500 günlük hareketli ortalamanın bulunduğu seviye olan 66.500 civarına doğru destekleyecek. Bu, aynı zamanda son büyük çıkışın yüzde 61,8'ine tekabül ediyor yani eğer önümüzdeki günlerde 73.000'ün de altına sarkılacak olursa 66 bin civarı bir sonraki adımda orta vadeli hedef olacak. Bu açıdan 73.000 çok önemli bir yer'' diye konuştu.