Kuraklık geliyor, kriz kapıda!

Doğu Anadolu Tarımsal Üreticiler ve Besiciler Birliği (DATÜB) Başkanı Nazmi Ilıcalı, küresel çaptaki kuraklıktan çok Türkiye'deki kuraklığın da ciddi boyutlara ulaştığını ve Doğu Anadolu'da çiftçiyi kırıp geçirdiğini belirtti.

Ilıcalı, "Kendimden bir örnek vereyim. 1500 dekar ekmiştim, 700 dekarı hiç biçilmedi. Biz buğdayı eylül, ekim ayılarında ekeriz. En geç Kasım gibi yeşerir. Bu yıl da buğdayı ektik. Yağmur yağıp yeşermesi lazımdı. Ancak öyle olmadı. Yeşermeyen buğdaylar Haziran aylarında toprağın altında yoğurt halini aldı ve tohumlar kesti. Çiftçiler arasında bir tabir vardır tohum kesmek. Yani ürünün tamamen kullanılmaz hale gelmesi. Uzun yıllardır hiç görülmemiş bir şeydir bu bölgede" dedi.

ÜRETİCİLER AĞLIYOR                

Ilıcalı ek olarak, "Bu yıl görülen kuraklık başka. Yağmur yağmamasıyla birlikte aşırı soğuklar da etkili. Ekili alanların 3'te 2'sine yakını yok oldu. Üreticiler ağlıyor. Çiftçinin tek sermayesi buğday. Eskiden bu tip şeylerde devlet destek verirdi. 2090 sayılı Tabiat Yasası gereğince zarar eden çiftçiye ödeme yapardı devlet zararı kadar. Ancak şimdi çiftçiye tohumlarını sigorta etme sistemi çıkardılar. Sigortasını ettirmek için para vermek lazım. Köylü buna alışık değil ki. Toprağını sigorta ettirmek istemez" dedi.

Doğu Anadolu çiftçilerin hayvanlarına yedirecekleri yem ve yeşil otlarının bile olmadığını belirten Ilıcalı, "Bu seneki kuraklık farklı kuraklık çiftçiyi kırdı geçirdi.  Şu anda çiftçinin hayvanına yedireceği ot yok. Otu samanı olmayan çiftçi nasıl hayvancılık yapsın, çiftçi devletten aldığı nasıl ödesin. Topraktan gelen her şeyi etkileyecek, hayvan ürünleri fiyatları da haliyle yukarı çekilecek" dedi.

ZİRAATÇILAR BİRLİĞİ BAŞKANI ÜRETİCİLERİ UYARDI

Son yıllarda görülen en şiddetli kuraklık olayları başta buğday, mısır ve soya fasulyesi olmak üzere hem tarım hem de hayvancılık sektörü için büyük önem taşıyan ürünlerin fiyatlarını yukarı çekti.

Bu ürünlerin fiyatların son beş haftada yüzde 50'nin üzerinde bir artış görüldü.

Küresel çaptaki bu artışın Çin ve Mısır'a kadar birçok ülkeyi etkileyeceği konuşulurken, Türk üreticilere de ciddi uyarılar geldi.

Türkiye Ziraatçılar Odası Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, dünyayı bekleyen yeni gıda kriziyle ilgili olarak dünyada yaşanan gelişmelerin Türkiye'yi de etkileyeceğini, özellikle İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde yaşanan kuraklık nedeniyle hububat üretiminde azalma olacağını söyledi ve üreticilerin ellerindeki ürünleri en iyi şekilde değerlendirmesi gerektiğini konusunda uyardı. 

   
"BİLSEYDİM YAĞMUR DUASINA ÇIKARDIM"

Bayraktar, "Bugün enterans olaylar yaşanıyor. ABD Tarım Bakanı, bilseydim yağmur duasına çıkardım diyor. Başta Çin olmak üzere Mısır'a büyük talep var. Kuraklığın dışında başta Çin olmak üzere büyük talep var. Gerekli arz olmadığıdan fiyatlar yukarı çekiyor. Buğday 197 milyon tondan 182 milyon tona gerilemesini bekliyor.Pirinç stokları 104 milyon tondan 102 milyon ton seviyesine inecek. Bütün bunları dünya açısından değerlendirdiğimizde, bu durumun Türkiye'yi etkilememesi mümkün değil. Üretimde bir düşüş varsa bu durum fiyatları yukarı çekecek. Hububatta üretimde bir düşüş bekliyoruz. Ürün çok değerlendirdi. Çiftçinin aceleci davranmaması gerekiyor pazara arz etmede. İyi bir ürün pazarlması şart" diye konuştu.

Şemsi Bayraktar sözlerine şöyle devam etti;

"Önümüzdeki on yılda emtia fiyatları yüzde 10 ve 30 arasında artmasını bekliyoruz. Yağlı tohum ve hububat diyatlarının daha da artmasını bekliyoruz. Bunun nedeni Asya ülkelerindeki talebin değişmesi. Sulama yatırımlarımızın, GAP (Güney Anadolu Projesi), DAP (Doğu Anadolu Projesi) ve KAP(Konya Ovası Projesi) gibi projelerin, barajların bir an önce bitirilmesi büyük önem taşıyor. Çiftinin de bu alanda desteklenmesi gerekiyor."

HAYVANSAL ÜRÜNLER ZAMLANABİLİR

Buğday, mısır ve soya fasulyesi fiyatlarının iki katından fazlasına çıkması hayvanların yemlerini yurt dışından ithal eden Türk çiftçiler için farklı bir tehlikeyi daha gündeme getirdi.

Soya fasulyesi, mısır ve buğdayı hayvan yemleri olarak kullanan Türk üreticiler, şimdi bu yemleri daha pahalı alacağından, hayvanlar ürünlerin nihai fiyatlarının artması da bekleniyor.

Hububat-Sen Başkanı Abdullah Aysu, "Bunun etkisi şöyle olacak: Soya ve mısır konusunda Türkiye'deki üretim yeterli değil. Yem konusunda soya ve mısıra yüklenmiş durumda. Soya ve mısır fiyatlarının yükselmesi hayvansal ürünlerin fiyatlarını yukarı çekecek. Hayvansal üretimde yem hep ithal ediliyor. Türkiye'nin ilk olarak yem sıkıntısını çözmesi gerekiyor" dedi.

DÜNYA YENİ BİR GIDA KRİZİNE HAZIRLANIYOR

ABD'de son 50 yılda görülen en şiddetli kuraklık mısır ve soya fasulyesi fiyatlarının tavan yapmasına neden olurken, tarihin en ciddi gıda krizinin yaklaştığı ifade edildi.

Mısır ve soya fasulyesinin fiyatları 2007-2008 krizinde 30'dan fazla ülkede son yılların en yüksek rakamlarına çıkmıştı. Bu emtiaların fiyatlarına o zamandan sonra yeni bir rekor görünmese de her iki ürünün de satış fiyatları son 5 haftada yüzde 50'nin üzerinde arttı.   

Rakamlara bakıldığında Rusya'nın 2010'da hububat ihracatını yasaklamasından sonra görülen yüksek rakamların geçildiği görüldü.  

Rusya'da 2010 yazında son yıllarda gördüğü en şiddetli kuraklıktan dolayı çıkan yangınlardan tarım alanları yanmış ve dünyanın en büyük buğday ihracatçısı olan ülke, bu emtianın ihracatını yasaklamıştı.  


ROGERS: Dünyadaki tarım sorunu ABD'deki kuraklıktan daha önemli
Piyasaların emtia konusundaki uzman yatırımcılarından Doktor Kıyamet olarak bilinen Jim Rogers, ABD'de emtia fiyatlarını yukarı çeken kuraklığa rağmen tarım sektöründe çok daha ciddi sıkıntıların olduğunu söyledi.

Rogers, "Kuraklık elbette önemli bir sorun ancak her yıl her yerde havaların herkese uygun olmasını bekleyemezsiniz. Tarım sektöründe çok daha büyük sorunlar var" dedi.

Buğday fiyatları o tarihte rekor kırmıştı.

FİYATLAR İKİ KATINDAN FAZLASINA ÇIKTI
Dünyanın mısır, soya fasulyesi ve buğday ihracatının yüzde 50'sinden fazlasının yapıldığı ABD'deki kuraklığın kendi sınırlarını aşması ve Çin ve Mısır'a kadar da ulaşması bekleniyor.

Borsada tarım ürünlerine yönelik yatırımlara danışmanlık yapan bir üst düzey bir uzman, "30 yılı aşkın bir süredir bu işin içindeyim ama bu kuraklık ve arz ve talep sorunu bu zamana kadar gördüğüm en ciddi problemlerden biri. 2007-2008 krizinde bile gıda kanalında bu kadar ciddi bir sıkıntı görmemiştim" diye konuştu.

Rabobank'ın küresel stratejistlerinden David Nelson, "Bugün ABD'deki hububat sorunu gerçek bir felaket. 2008'deki fiyat artışları bir ölçüde spekülatif söylemlerin etkisinde de kalmıştı" dedi.

Birleşmiş Milletler (BM) Gıda ve Tarım Organizasyonu Genel Sekreteri José Graziano da Silva, Financial Times gazetesine yaptığı açıklamada, "Gıda fiyatlarında son zamanlarda görülen yükselişten tedirginim. Bu durumun gelirinin yüzde 75'inden fazlasını gıdaya harcayan fakir kesimine etkisi beni korkutuyor" dedi.

AYAKLANMALAR ÇIKMIŞTI

2007-2008 yılındaki ekonomik kriz nedeniyle baş gösteren gıda fiyatları yükselişi, Bangladeş ve Haiti gibi Uzakdoğu ülkelerinde ayaklanmaların yaşanmasına neden olmuştu.

O tarihte açlık sınırının altındaki insan sayısı tüm dünyada 1 milyarı geçmişti.                                                           

TARIM SEKTÖRÜNDEKİ BAŞLICA SORUNLAR
Rogers tarım sektöründeki sıkıntıları şu şekilde sıraladı: -İngiliz çiftçiler arasında intihar oranının yüksek olması -Japonya'da çiftçilerin yaş ortalamasının 66, ABD'de 58 olması -Hindistan'da son yıllarda binlerce çiftçinin intihar etmesi

Ekonomistler pirinç ve buğday arzının büyük ölçüde azaldığına dikkat çekiyor.


ABD'YE GÖRE DURUM 2008'DEN DAHA İYİ
ABD Tarım Bakanlığı'nın başekonomisti Joseph Glauber ise şu anki durumun 2008'den daha iyi olduğuna dikkat çekti.

Glauber, "Evet fiyatlar yüksek ama 2007-2008 döneminde buğdayda ciddi bir kıtlık söz konusuydu. Şu anda öyle bir durum yok" dedi.

Save the Children şirketinin CEO'su Justin Forsyth, gıda fiyatlarındaki yükselişi fakir kesim üzerinde büyük etkisi olacak.