Karşılıksız çek tutarında yıllık artış yüzde 34,8'e ulaştı

Türkiye'de ticari ödemelerde kullanılan çeklere ilişkin ekim ayı verileri açıklandı. TCMB Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS) üzerinden paylaşılan rakamlar, çek piyasasında adet ve tutar bakımından farklı bir görünüm ortaya koydu.

Ekim 2026'da bankalara toplam 727 bin 63 çek ibraz edildi. Bu çeklerin parasal karşılığı 676,5 milyar TL olarak hesaplandı. Eylül ayıyla karşılaştırıldığında hem ibraz edilen çek sayısında hem de toplam tutarda düşüş yaşandı. Ancak karşılıksız çeklerin toplam tutarındaki artış, ödeme sorunlarının boyutuna ilişkin dikkat çekici bir tablo oluşturdu.

EKİM AYINDA İBRAZ EDİLEN ÇEK SAYISI VE TUTARI GERİLEDİ

TCMB verilerine göre ekim ayında bankalara sunulan çeklerin sayısı, eylül ayına kıyasla yüzde 22,1 azaldı. Aynı dönemde çeklerin toplam parasal değeri de yüzde 13,3 geriledi.

Geçen yılın ekim ayıyla yapılan karşılaştırmada ise farklı bir görünüm ortaya çıktı. İbraz edilen çek adedi yıllık bazda yüzde 26,8 düşerken, toplam çek tutarında yüzde 0,2'lik sınırlı artış kaydedildi.

Bu veriler, çek sayısındaki azalışa rağmen piyasaya sunulan çeklerin toplam parasal değerinin geçen yılın aynı dönemine yakın seviyede kaldığını gösterdi.

KARŞILIKSIZ ÇEK SAYISI AZALDI, ÖDENMEYEN TUTAR YÜKSELDİ

Ekim ayında karşılıksız çıkan çeklerin sayısı 21 bin 460 olarak kayıtlara geçti. Bu çeklerin toplam tutarı ise 26,39 milyar TL'ye ulaştı.

Eylül ayında 23 bin 956 çek karşılıksız çıkmış, ödenemeyen çeklerin toplam tutarı 25,65 milyar TL olarak açıklanmıştı.

Aylık veriler karşılaştırıldığında karşılıksız çek adedinde yüzde 10,4'lük düşüş yaşandığı görüldü. Buna karşın karşılıksız çeklerin toplam tutarı yüzde 2,9 arttı.

Geçen yılın ekim ayında ise 21 bin 713 çek karşılıksız çıkmıştı. Söz konusu çeklerin toplam tutarı 19,58 milyar TL seviyesindeydi. Böylece yıllık karşılaştırmada karşılıksız çek adedi azalırken, ödenemeyen toplam tutarda belirgin bir yükseliş yaşandı.

KARŞILIKSIZ ÇEKLERİN TOPLAM TUTARDAKİ PAYI YÜZDE 3,9'A ÇIKTI

Çek piyasasına ilişkin verilerde öne çıkan bir diğer gelişme, karşılıksız çeklerin toplam ibraz edilen çek tutarı içindeki payı oldu.

Ekim 2025'te yüzde 2,9 olarak ölçülen bu oran, Ekim 2026'da yüzde 3,9'a yükseldi. Eylül ayında ise karşılıksız çeklerin toplam tutar içindeki payı yüzde 3,3 seviyesinde bulunuyordu.

Adet bazında değerlendirildiğinde ekim ayında bankalara ibraz edilen çeklerin yüzde 2,95'inin karşılıksız çıktığı görüldü.

MAHSUPLAŞMAYA TABİ ÇEKLERİN TUTARI 595,93 MİLYAR TL

Ekim ayına ilişkin verilerde mahsuplaşmaya tabi çeklerin sayısı ve parasal büyüklüğü de açıklandı.

Buna göre, söz konusu dönemde mahsuplaşmaya tabi çek adedi 673 bin 392 oldu. Bu çeklerin toplam tutarı ise 595,93 milyar TL olarak kaydedildi.

TCMB'nin yayımladığı rakamlar, ekim ayında çek piyasasında işlem hacminin gerilediğini, buna karşılık karşılıksız çıkan çeklerin toplam parasal değerinin yükseldiğini ortaya koydu.