İstikrar, sektörde en öncelikli beklenti (ÖZEL HABER)

ELİF DİDEM DANACIOĞLU / BURSADA BUGÜN

Elektrik malzemeleri imalat sanayi, günümüzde temel ve stratejik bir sektör olarak kabul edilmektedir.

BEMİS Teknik Elektrik Yönetim Kurulu Başkanı Şinasi Güneş ile elektrik malzemeleri imalat sanayinin 2022 yılı gündemi hakkında konuştuk.

Elektrik malzemeleri imalat sanayinin 2022 performansını döviz kuru ve fiyat artışları gibi etkenlerin belirleyeceğini söyleyen Şinasi Güneş, 2022'de ekonomide tahmin yapmanın zorlaştığını belirtti.

Kayıtlı ürün çeşitliliği içerisinde kayıt dışı üretim faaliyetlerin artış göstermesinin kayıtlı ekonomiyi küçülmekte olduğunu söyleyen Şinasi Güneş, denetim mekanizmasına dikkat çekti.

"FİYATLARIN GÜNCELLENMESİ GEREKİYOR"

Döviz kuru dalgalanmalarından sektörün olumsuz etkilendiğini söyleyen Şinasi Güneş, "Yüzde 3 -5 civarı dalgalanma oranları tolere edilebilir, fakat yüzde 10'un üzerindeki dalgalanmalar sektöre zarar veriyor. Dövizdeki dalgalanmaya bağlı olarak fiyatların güncellenmesi gerekiyor. Bu durum yabancı müşterilerde güven kaybına ve istikrarsızlık algılamasına neden oluyor. Yani birçok boyutlarıyla zarar gördüğümüz bir durum" dedi.

"TİCARETTE ESNEKLİĞİ SEKTEYE UĞRATIYOR"

Ekonomide tahmin yapmanın zorlaştığını belirten Şinasi Güneş, "Kurdaki oynaklık ticarette esnekliği sekteye uğratıyor. Müşterilerimize fiyat verirken ya da bir mal alımı yaparken bu durum pazarlık kaosu yaratıyor. Döviz mevduatının kur korumalı TL mevduatına dönüşmesi,  döviz piyasasında sakin seyrin devam etmesi ve son dönemde 13-14 TL bandında hareket eden dolar/TL 13,50'nin altında seyrediyor olması piyasaları rahatlattı. Türkiye'de bir çok mega projelerin devreye girmesiyle birlikte tek haneli faiz ortamına ulaşabiliriz" dedi.

"SANTRALLERİN DEVREYE ALINMASIYLA GÜÇLENECEĞİZ"

Emtia fiyatlarındaki artışa değinen Şinasi Güneş,"Ekonomide en önemli sorunlarda biri de emtia fiyatlarının aşırı yükselmesi ve hammaddeye ulaşımda yaşanan sıkıntılar. Buna bağlı olarak tedarik zincirinin bozulması, konteyner bulunamaması gibi ihracata yönelik yaşanan sıkıntılar ve doğalgaza paralel olarak elektrik kesintisinden dolayı üretimin durdurulması sanayiciyi zorluyor. İhracat yaptığınız firmalara, 'sanayide elektrik kesintisinden dolayı ürünü üretemedim' yaklaşımı ülke imajına çok büyük zarar verir. Böyle bir bahane sunamazsınız, tabi ki bizlerde sunamadık. Özellikle Avrupa müşterilerimize güven tahsis etmek çok zaman alırken, bu tahsis ettiğiniz güveni zamanında malı göndermeyerek çok hızlı bir şekilde yok edebilirsiniz. Umarım bu ve benzeri durumlar bir daha yaşanmaz. Bireysel olarak tedbir almamız çok mümkün değil, fabrikanın tamamını jeneratörle yürütemeyiz. Çok devasal bir jeneratör kurmamız lazım. Bu tür durumlar için devletin tedbirler alması şart. Bu konuda da ciddi adımlar atılmış durumda. 10 yıl önce hidroelektrik santralleri (HES), Yusufeli Barajı yapımına başlanmış; Akkuyu Nükleer Güç Santrali devreye alınmak üzere. Enerji açığını kapatmak için büyük mega projeler var. Santrallerin devreye girmesiyle biraz daha güçleneceğimizi düşünüyorum" dedi.

"YÜZDE 12 ZAM DÜNYANIN HİÇBİR YERİNDE YOK"

Hammadde fiyatlarına da değinen Güneş, şöyle devam etti: "Emtia fiyatlarında artış döviz bazında oldu. 1800 dolara aldığımız hammadde 3500 dolar oldu. Henüz dolar kurundaki artışı konuşmuyoruz. Yaklaşık yüzde 70 -80'lik dolar bazında artışın ürettiğimiz ürüne yansıması yüzde 30 civarında. Yani ihracata yönelik üretim maliyetimiz yüzde 30 arttı. Kısacası, ihracat fiyatlarımıza yüzde 30'luk zam yapmamız gerekiyor. Buna göre; listemizi önümüze aldık, maliyetlerimizi güncelledik. Yüzde 10 ile yüzde 16 arasında zam yapma zorunluluğumuz çıktı ortaya. Kârlı ürünlere yüzde 8, kârı düşük ürünlere ise yüzde 16 zam yaparak geçiş yapmaya çalıştık, fakat müşterilerden tepki aldık. Döviz bazında ortalama yüzde 12 zam dünyanın hiçbir yerinde yok. Siz bunu neye göre yaptınız? diye tepki aldık. Yani minimum olarak yapmak zorunda olduğunuz zam oranını bile yurt dışına yapamıyorsunuz. Çünkü dünyadaki rakiplerimiz yüzde 3 - 5 oranında zam yaptılar, arada ciddi fark oluştu. Onlardaki emtia fiyatları bizdeki gibi artmadı mı? Çok anlamış değiliz. Benim tahminim, Avrupalı üretici 3-5-10 yıllık emtia fiyatlarını bağlantı yaparak ilerliyor. Maalesef, bizler böyle bağlantılar yapamadığımız için etkileniyoruz."

"UCUZ ALINAN MALZEME, EN PAHALI MALZEMEDİR"

Ürünlere yönelik denetim kontrol mekanizmasının artması gerektiğine değinen Şinasi Güneş, "Dolayısıyla, teknik malzeme gibi önemli bir ürün üretiyor olmamıza rağmen, maalesef ciddi sıkıntılar var. Devletin denetleme fonksiyonunun artması gerektiğini düşünüyorum. Bu konuda Türk Standardları Enstitüsü'nden (TSE) destek istiyoruz. Piyasada merdiven altı ürünler çok var. Ucuz alınan elektrik malzemesi en pahalı elektrik malzemesidir. Bu sadece elektrik sektörü ile sınırlı bir konu değil, tüm sektörlerde kayıt dışının kayıt altına alınmasında devlet denetimlerinin çok daha artması gerekiyor. Ürün kalitesi, hizmet kalitesi ve tedarik zinciri kalitesi konusunda denetimler önem arz ediyor. Kayıtlı ürün çeşitliliği içerisinde kayıt dışı üretim faaliyetlerin artış göstermesi kayıtlı ekonomiyi küçülmektedir. Denetim mekanizması daha etkin hale gelmelidir" dedi.