Hapis cezası kalkınca karşılıksız çek ve senetler çoğaldı

TÜMSİAD'da her ay düzenlenen Çırağan Söyleşileri'nin bu ayki konuğu Avukat Ahmet Pöge'ydi. Pöge, yeni çek kanunu, çek ve senet sahteciliği gibi konularda bilgiler verdi. Piyasada en çok karşılaşılan, pratikte en çok şikayet edilen çek, senet, fatura gibi kıymetli evraklarda meydana gelebilecek sıkıntıları vatandaşlara anlattığını belirten Ahmet Pöge, "Bunlar aslında ufak bir dikkatle izale edilebilecekken, insanların işi bilmemesinden, konuya hakim olmamasından dolayı büyük sıkıntılar yaşanıyor. Bize gelen müvekkillerimiz en çok çeklerin eskisi gibi yaptırım gücünün kalmamasından şikayet ediyor. Çekle olan alacaklarının kanuni yollarla alınamamasından, hapis cezasının kaldırılmasından şikayet ediyorlar; ancak bu bir rüzgar. Batıdaki kanunlar neyse bizde de aynısı var. Orada da idari yaptırımlar var. Bizde de idari yaptırımlara dönüştürüldü. Kısacası 'ekonomik suça ekonomik ceza ilkesi' gereği insanları artık hapse atmıyorlar. Artık herkes bildiği insanlarla ticaret yapacak. En azından bu geçiş döneminde böyle. Zamanla mali sicil Türkiye'de oturduğunda bu sıkıntılar ortadan kalkacak" diye konuştu.

Vatandaşları sahte çek, senet ve faturalara dikkat etmeleri konusunda ikaz eden Pöge, "Bunlar piyasada eskiye nazaran çok arttı. Basıldığı yerler biliniyor, tespit ediliyor, ama bir şey yapılamıyor. Çünkü sürekli tekrar ediyor. Birisini yakalasan diğeri yapıyor. Bunun sonu ancak standartlar oturduğunda gelecek. Biz de insanlara bunun pratiğini veriyoruz ki bize mağdur olarak gelmesinler. Fakat vatandaşlarımız pek buna dikkat etmiyor" şeklinde konuştu.

2015'in ilk 9 ayında bankalara ibraz edilen çeklerin sayısı 17 milyon adede ulaşırken, bu çeklerin parasal tutarı da 487 milyar TL oldu.

Bu dönemde ibraz edilen çek sayısı geçen yıla göre yüzde 12 artarken, çek adedi yüzde 2 azaldı.

OCAK-EYLÜL ARASI 557 BİN ÇEKE İŞLEM YAPILDI
Ocak - Eylül 2015 döneminde parasal tutarı 19,7 milyar TL'yi bulan 557 bin adet çek için karşılıksız işlemi yapıldı. Bununla birlikte, aynı dönemde karşılıksız işlemi yapılan 2,9 milyar TL tutarındaki 109 bin adet çek daha sonra ödendi.

Eylül ayında karşılıksız işlemi yapılan çeklerin bankalara ibraz edilen çeklere oranı, adet olarak yüzde 3,4 ve tutar olarak yüzde 3,8 oldu.

Ocak - Eylül 2015'i kapsayan 9 aylık dönemde ise karşılıksız işlemi yapılan çeklerin bankalara ibraz edilen çeklere oranı, adet bazında geçen yılın aynı dönemine göre 0,5 puanlık artışla yüzde 3,3 ve tutar bazında 0,9 puanlık artışla yüzde 4,1 olarak gerçekleşti.

EN FAZLA KARŞILIKSIZ ÇEK İŞLEMİ YAPILAN İLLER
Eylül ayında, adet bazında en fazla karşılıksız işlemi yapılan 5 il sırasıyla İstanbul, Ankara, Antalya, İzmir, ve Bursa oldu. Tutar olarak en fazla karşılıksız işlemi yapılan çeklerin bulunduğu illerde ise İstanbul yine ilk sırada yer alırken, bu ili sırasıyla Ankara, Antalya, İzmir ve Kocaeli izledi.

Eylül ayında, tutar olarak, karşılıksız işlemi yapılan çeklerin ibraz edilen çeklere oranının en yüksek olduğu il yüzde 13,6 oranla Bingöl oldu. Bingöl'ü sırasıyla, yüzde 11,8 ile Bitlis, yüzde 10,1 ile Hakkari, yüzde 9,3 ile Artvin ve yüzde 9,3 oranla Van takip etti. Tutar olarak en düşük karşılıksız çek oranına sahip iller ise Bolu, Karaman ve Karabük olarak sıralandı.