Cumalıkızık'ta UNESCO seferberliği: Bilim insanları ve gönüllüler tarihi miras için sahada

UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer alan "Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu" Dünya Miras Alanı, bu yaz uluslararası ölçekte dikkat çeken önemli bir akademik programa ev sahipliği yapıyor. UNESCO Dünya Mirası Gönüllüleri (WHV) 2026 Cumalıkızık Programı kapsamında düzenlenen Yaz Okulu, kültürel mirasın korunmasına yönelik bilimsel araştırmalar, saha çalışmaları ve uygulamalı eğitimlerle devam ediyor.

Farklı disiplinlerden akademisyenler, uzmanlar ve gönüllüleri bir araya getiren program, yalnızca eğitim odaklı bir etkinlik olmanın ötesine geçerek Cumalıkızık'ın geleceğine yönelik somut veriler üretmeyi hedefleyen kapsamlı bir araştırma çalışmasına dönüştü. Program sonunda elde edilen bulguların UNESCO'ya sunulacak bilimsel rapora dönüştürülmesi planlanıyor.

UNESCO Dünya Mirası Cumalıkızık'ta çok disiplinli çalışma yürütülüyor

Program, İş, Örgüt ve Endüstri Psikologları Derneği (IOCP), Bursa UNESCO Derneği, UNESCO Bursa Alan Başkanlığı ve Cumalıkızık Köyü Kadın Eğitim, Dayanışma ve Kalkınma Derneği iş birliğiyle gerçekleştiriliyor.

Yaz Okulu kapsamında katılımcılar; kültürel miras yönetimi, kırsal yaşam, çevre psikolojisi, sosyoloji, sürdürülebilirlik ve yerel kalkınma gibi alanlarda teorik eğitimler alırken, aynı zamanda sahada gözlem ve araştırma çalışmaları yürütüyor.

Programın açılışı Bursa UNESCO Derneği Başkanı İlker Özaslan tarafından gerçekleştirilirken, akademik oturumlarda farklı uzmanlık alanlarından akademisyenler Cumalıkızık'ın korunması ve sürdürülebilir yönetimine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kültürel miras ve çevre psikolojisi üzerine akademik oturumlar düzenlendi

Program kapsamında düzenlenen eğitimlerde, UNESCO Dünya Mirası'nın korunması ve alan yönetimi konuları ayrıntılı şekilde ele alındı.

Uzman yüksek mimar Beste Güzel, kültürel miras alanlarının korunması ve yönetim planlaması üzerine değerlendirmeler yaparken, Dr. Deniz Bilger çevre psikolojisinde mahremiyet, yer kimliği ve mekânsal algı kavramlarını katılımcılarla paylaştı.

Prof. Dr. Çiğdem Vatansever, kırsal çalışma psikolojisi ve müşterekler yaklaşımı üzerine bilgi verirken, Doç. Dr. Mustafa Berkay Aydın ise kır sosyolojisi ve kırsal toplumsal yapı üzerine deneyimlerini aktardı.

Cumalıkızık'ta saha araştırmaları ve ziyaretçi analizleri yapılıyor

Programın en önemli bölümlerinden biri saha çalışmaları oldu. Bursa UNESCO Derneği Üyesi ve Cumalıkızık Çalışma Grubu Başkanı Bülent Uysal, köyün tarihsel gelişimi, UNESCO Dünya Mirası süreci ve koruma çalışmalarına ilişkin kapsamlı sunum gerçekleştirdi.

Akademik oturumların ardından gönüllüler, Dünya Miras Alanı'nda gözlem çalışmaları yaparak yerel yaşam, ziyaretçi hareketliliği ve turizm yoğunluğu üzerine veri topladı.

Program kapsamında yürütülen araştırmalarda gönüllüler, Cumalıkızık'ta yaşayan yerleşik halkla birebir mülakatlar gerçekleştirdi. Aynı zamanda köyü ziyaret eden turistlerin sayımı yapılarak hafta sonu ziyaret yoğunluğu analiz edildi.

Elde edilen veriler doğrultusunda turizm ısı haritası hazırlanmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Toplanan tüm verilerin, UNESCO'ya sunulacak bilimsel raporun temelini oluşturacağı belirtildi.

Doğa yürüyüşlerinden ebru atölyesine kadar geniş kapsamlı etkinlikler

Yaz Okulu programı yalnızca akademik çalışmalarla sınırlı kalmadı. Katılımcılar için doğa yürüyüşleri, psikodrama atölyeleri, Bursa'nın tarihi bölgelerine kültürel geziler, Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM) Müzesi ziyaretleri, çarpana dokuma ve ebru atölyeleri de düzenlendi.

Bu etkinliklerle gönüllülerin kültürel mirası yalnızca teorik olarak değil, uygulamalı ve deneyimleyerek öğrenmeleri amaçlandı.

Program kapsamında ayrıca Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cevriye Mert rehberliğinde kestane bahçeleri ziyaret edilerek sürdürülebilir tarım uygulamaları yerinde incelendi.

Düzenlenen film etkinliğinde ise Bursa UNESCO Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Derya Biçer, Kovan filmi üzerinden kırsal yaşam, üretim kültürü ve insan-doğa ilişkisi üzerine değerlendirmelerde bulundu.

"Cumalıkızık'ın sürdürülebilir geleceğine katkı sağlayacak"

Bursa UNESCO Derneği Başkanı İlker Özaslan, programın önemine ilişkin yaptığı değerlendirmede, UNESCO Dünya Mirası Gönüllüleri (WHV) 2026 Cumalıkızık Programı'nın akademik bilgi, gönüllülük ve yerel katılımı bir araya getiren örnek bir çalışma olduğunu ifade etti.

Özaslan, Yaz Okulu süresince elde edilen bilimsel verilerin Cumalıkızık'ın sürdürülebilir yönetimine ve gelecekte yürütülecek koruma çalışmalarına önemli katkılar sağlayacağına inandıklarını belirtti.

Kapanış töreni 5 Ağustos'ta yapılacak

Halen devam eden UNESCO Dünya Mirası Gönüllüleri (WHV) 2026 Cumalıkızık Programı, 5 Ağustos 2026 Çarşamba günü saat 15.30'da UNESCO Dünya Mirası Cumalıkızık'ta düzenlenecek kapanış ve sertifika töreni ile tamamlanacak.

Bilimsel araştırmalar, saha gözlemleri ve kültürel etkinlikleri aynı çatı altında buluşturan program, Cumalıkızık'ın korunması ve sürdürülebilir yönetimi açısından uluslararası ölçekte örnek gösterilen çalışmalar arasında yer almayı hedefliyor.