Bursa tarımına korkutan rapor! Önlem alınmazsa...

Rabia DENİZ/BURSADABUGUN.COM

Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi Türkiye ile Bursa'nın 2013 yılı tarım raporunu açıkladı. 2002-2013 yılları arasındaki 12 yıllık dönemde 9 yıl boyunca tarım ürünlerinin dış ticaretinin açık verdiğini belirten Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Ertuğrul Aksoy, Türkiye'nin uzun ve orta dönemli bir tarım politikasının olmadığını söyledi. Büyükşehir Kanunu kapsamında Bursa'daki belde ve köylerin ilçe belediyelerine mahalle olarak katılmasıyla 2013 sonu itibariyle kırsal nüfus sanal olarak sıfıra düşürüldüğüne dikkati çeken Aksoy, gerekli tedbirler alınmadığı taktirde, 2020 yılında Bursa Ovası'nda tarımsal faaliyetten söz edilemeyeceğini vurguladı.

BU RAKAMLAR İÇLER ACISI

Bursa'da 1995-2013 döneminde toplam işlenen alanlar ve uzun ömürlü bitkilerin kapladığı alanların 56 bin hektar azaldığını belirten Aksoy, "Bu süreçte tarla ürünleri ve sebze üretim alanları gerilemiş; buna karşılık meyve ve bağ alanları artmıştır. 2013 yılı itibariyle Türkiye armut üretiminin yüzde 34'ü, sofralık zeytin üretiminin yüzde 22'si nektarin ve şeftali üretiminin yüzde 18'i Bursa'da yapılmaktadır. Sebze ve meyve işleme sanayiinin önde gelen merkezlerinden biri konumunda olan Bursa'nın, Türkiye'nin bezelye üretiminde yüzde 34, salçalık domates üretiminde ise yüzde 29 payı bulunmaktadır. Bursa'da 1990 yılı sonraki dönemde başta dane mısır olmak üzere birkaç istisna dışında tarla bitkileri ve sebzelerin tamamının üretimleri azalmıştır" diye konuştu.

ÇİFTÇİ TARIMDAN KOPUYOR

Uygulanan yanlış politikalar nedeniyle çiftçilerin tarımdan koptuğuna dikkati çeken Aksoy,  "2000'li yılların başında tarımdan geçimini sağlayan çiftçi sayısı yaklaşık 7,8 milyon kişi iken, 2013 yılı sonunda 6 milyon olmuştur. Yani 1,7 milyon çiftçi tarımdan kopmuştur. 2000 yılında tarımın istihdamdaki payı yüzde 36 iken, 2013 sonunda yüzde 23,6'ya düşmüştür.
Yaklaşık 15 yıldır uygulanan IMF ve Dünya Bankası patentli politikalar nedeniyle tarımdaki büyüme hızı genel ekonominin büyüme hızının çok altında kalmıştır. Son 11 yılda ülke ekonomisi (GSYH) yüzde 5 büyür iken tarımdaki büyüme hızı yüzde 2,3'te kalmıştır" ifadelerini kullandı.

ÇÖZÜM İÇİN...

Aksoy, ülke tarımında mevcut sorunların çözümü ithalatı değil üretimi hedefleyen, küçük ve orta ölçekli çiftçileri destekleyen tarım politikaları uygulanması gerektiğini söyledi. Gerek bitkisel gerekse hayvansal üretim için doğru ve sürdürülebilir bir üretim planlaması yapılması gerektiğini ifade eden Aksoy, "Üretim maliyetlerinin düşürülebilmesi için çiftçilerimiz girdi ve teknoloji bakımından desteklenmeli; büyük ölçekli ve şirketlere dayalı tarım yerine sürdürülebilir küçük ve orta ölçekli; doğa, çiftçi ve tüketici dostu üretim yöntemleri teşvik edilmelidir" ifadelerini kullandı.

Aksoy, ülke tarımına ilişkin olumsuzlukları da maddeler halinde sıraladı.

-Türkiye tarımda net ithalatçı: Son 11 yıldan 9'unda tarım ürünleri dış ticareti net açık verdi.
- 2013 yılında buğday ithalatı 4 milyon tonu geçti
Türkiye, yıllık 20 milyon tonun üzerinde üretim gerçekleştirdiği buğdayda aynı zamanda ithalatçı konumdadır. 2011 yılında 5 milyon tona ulaşan buğday ithalatı, buğday üretiminde rekor kırıldığı belirtilen (22 milyon ton) 2013 yılında da 4 milyon tonu (buğday ithalatına ödenen 1.3 milyar dolar) buldu.
-10 yıllık pamuk ithalatı 8 milyon ton
-Yanlış tarım politikaları tarlaları boş bıraktırıyor: 1990 yılında çayır ve mera alanları hariç toplam tarım alanları 27,9 milyon hektar iken, 2013 yılında 4,1 milyon hektarın üzerindeki kayıpla 23,8 milyon hektara düşmüştür. Yalnızca 2000 sonrası dönemdeki kayıp 2,6 milyon hektar dolayında.
-Hayvansal üretimde temel sorun girdi maliyetleri
Türkiye hayvansal protein tüketimi bakımından dünyada 130. Sırada yer alıyor. Türkiye 2010-2013 döneminde yaklaşık 3,5 milyar dolarlık canlı hayvan ve et ithal edildi. Bu dönemde yaklaşık 3,5 milyon baş canlı hayvan ithalatı yapılmış, karkas sığır eti ithalatı da 200 bin tona ulaştı.
Tarımın finansmanında yabancıların payı artıyor
2000 yılında bankalar tarafından tarıma verilen kredilerde özel bankaların payı yalnızca yüzde 0,4 iken 2000-2013 yılları arasında yerli ve yabancı özel bankaların toplam payı yüzde 36'yı geçmiştir. 2012 yılı sonu itibarıyla tarıma kullandırılan 32,6 milyar liralık kredi, 2013 yılı sonuna kadar 3,8 milyar lira artış göstererek 36,4 milyar liraya ulaşmış; çiftçinin kullandığı kredi miktarı tarımsal destekleme ödemelerinin 4 katını geçti. 
2013 yılında 5,8 milyon ton olan kimyasal gübre tüketiminin yarısı (2,9 milyon ton) ithal edilmiş; ithalat bir önceki yıla göre yüzde 41 oranında artmıştır. Yani 2013 yılında kimyasal gübre ithalatında Cumhuriyet tarihinin rekoru kırıldı.