Bursa'da bir dönemin en zengin ailesi nasıl yok oldu? Hollywood'a kadar uzanan ilginç hikaye

Bugün pek çok kişinin adını dahi bilmediği İpar Ailesi, bir zamanlar Türkiye'nin en gözde ve en varlıklı ailelerinden biriydi. Kökenleri Bursa'nın Mudanya ilçesine uzanan ailenin servetinin mimarı ise Mehmet Hayri İpar'dı.

Atatürk'ün yakın çevresinde bulunan Mehmet Hayri İpar, Türkiye'nin sanayileşme tarihinde önemli bir yere sahip olan Alpullu Şeker Fabrikası'nın kurucu ortakları arasında yer aldı. Şeker ticaretinden lojistiğe uzanan yatırımlarıyla büyük bir ekonomik güç elde etti. Öyle ki kendisine "Şeker Kralı" denilmeye başlandı.

SAVAŞ KORKUSUYLA TÜRKİYE'DEN AYRILDILAR

İpar Ailesi'nin hayatındaki en dikkat çekici dönüm noktalarından biri İkinci Dünya Savaşı yıllarında yaşandı.

Türkiye'nin savaşa girme ihtimalinden endişe eden Mehmet Hayri İpar, 1942 yılında ailesiyle birlikte ABD'ye yerleşme kararı aldı. Aile, dünyanın en gözde yaşam merkezlerinden Beverly Hills'te lüks bir malikâne satın aldı.

Ancak İparlar için Amerika yalnızca güvenli bir sığınak değildi. Çok geçmeden Hollywood sosyetesinin kapıları da bu zengin Türk ailesine açıldı.

Dönemin ünlü isimleriyle yakın ilişkiler kuran aile, gösterişli yaşam tarzıyla dikkat çekti. Özellikle Mehmet Hayri İpar'ın oğlu Ali İpar, Hollywood çevrelerinde tanınan bir isim haline geldi.

RITA HAYWORTH İLE AŞK YAŞADI, HOLLYWOOD'DA FİLM SENARYOSUNA İMZA ATTI

Ailenin en renkli isimlerinden Ali İpar'ın özel hayatı da en az serveti kadar konuşuldu.

Hollywood'un unutulmaz yıldızlarından Rita Hayworth ile aşk yaşadığı anlatılan Ali İpar, daha sonra Amerikalı oyuncu Virginia Bruce ile evlendi.

Hollywood dünyasıyla ilişkilerini yalnızca davetler ve eğlence hayatıyla sınırlı tutmayan Ali İpar, 1948 yapımı Woman in the Night filminin senaryo çalışmalarında da yer aldı.

Bir Türk iş insanının Hollywood'un yıldızları arasında dolaştığı, ünlü oyuncularla aynı çevreyi paylaştığı bu dönem, İpar Ailesi'nin tarihindeki en ihtişamlı yıllardan biriydi.

İSTANBUL'UN EN DEĞERLİ YERLERİNDE MÜLKLER EDİNDİLER

İpar Ailesi'nin serveti Amerika'daki lüks yaşamla sınırlı değildi. Türkiye'de de büyük gayrimenkul yatırımları yaptılar.

Çiftehavuzlar'daki Cemil Topuzlu Köşkü, Beyoğlu'nun simge yapılarından Mısır Apartmanı ve Bebek'te yaklaşık 80 dönümlük araziye yayıldığı belirtilen İpar Korusu, ailenin sahip olduğu değerli mülkler arasında yer aldı.

Özellikle Çiftehavuzlar'daki köşklerinde düzenlenen görkemli davetler dillere destandı. Hollywood yıldızlarının da ağırlandığı bu partiler, İpar Ailesi'ni dönemin sosyete dünyasının en çok konuşulan isimlerinden biri yaptı.

Türkiye'nin bir yanında büyük yatırımlar, diğer yanında Hollywood'un ışıltılı yaşamı...

İşte bu nedenle İparlar için "Cumhuriyet'in Muhteşem Gatsby'leri" benzetmesi yapıldı.

DP DÖNEMİNDE BÜYÜK YATIRIM, 27 MAYIS SONRASINDA FELAKET

Ancak ailenin ihtişamlı günleri sonsuza kadar sürmedi.

Demokrat Parti döneminde armatörlük sektörüne yönelen Ali İpar, hükümetin tahsis ettiği dövizle yurt dışından yük gemileri satın alarak İpar Transport adlı büyük bir deniz taşımacılığı filosu kurdu.

Başlangıçta büyük bir ekonomik hamle olarak görülen bu yatırım, 27 Mayıs 1960 darbesinin ardından ailenin kaderini değiştirecek gelişmelerin merkezine yerleşti.

Ali İpar, darbe sonrasında Yassıada'da döviz kaçakçılığı suçlamasıyla yargılandı ve hapis cezasına çarptırıldı. Ailenin mal varlığına el konulurken, bir zamanlar büyük bir ticaret filosunun parçası olan gemilerin Haliç'te atıl kaldığı aktarıldı.

Bir dönem servetiyle konuşulan aile, kısa sürede büyük bir ekonomik ve sosyal çöküşle karşı karşıya kaldı.

HOLLYWOOD IŞILTISINDAN TRAJİK BİR SONRA...

Servetin kaybedilmesi yalnızca ekonomik sonuçlar doğurmadı. Aile fertlerinin de bu süreçten derinden etkilendiği, bazı üyelerin ağır psikolojik sorunlar yaşadığı ve İsviçre'deki kliniklerde tedavi gördüğü anlatıldı. Aile içinde yaşanan trajik ölümler de bu çöküşün en acı yönlerinden biri olarak hafızalara kazındı.

Bir zamanlar Beverly Hills'te lüks malikânelerde yaşayan, Hollywood yıldızlarını İstanbul'daki köşklerinde ağırlayan İpar Ailesi'nin görkemli hayatı artık geride kalmıştı.

Ali İpar, hayatının son yıllarını Brezilya'nın Rio de Janeiro kentinde geçirdi. 12 Haziran 2015 tarihinde hayatını kaybetti.

MUDANYA'DAN DÜNYAYA, ZİRVEDEYKEN GELEN ÇÖKÜŞ...

İpar Ailesi'nin hikayesi, yalnızca zengin bir ailenin yükseliş ve düşüş öyküsü değil. Aynı zamanda Türkiye'nin siyasi ve ekonomik tarihinin, büyük sermayenin ve dönemin toplumsal dönüşümünün de çarpıcı bir yansıması.

Bursa'nın Mudanya ilçesinden çıkan bir ailenin Hollywood'a kadar uzanan hikâyesi, bugün bile merak uyandırıyor.

Bir zamanlar Türkiye'nin en zengin ailelerinden biri olan, Hollywood yıldızlarıyla aynı sofraya oturan ve İstanbul'un en değerli mülklerine sahip İparlar'dan geriye ise ihtişamlı bir geçmiş ve unutulmaz bir çöküş hikâyesi kaldı.