Bursa'da akademik odalardan fabrika yangınları hakkında açıklama

FADİME NİSA SAYAR / BURSADA BUGÜN

TMMOB Bursa İl Koordinasyon Kurulu, yaşanan fabrika yangınlarındaki önlem ve ihmal durumlarına ilişkin basın açıklaması yapıyor.

TMMOB Bursa İKK adına Şirin Rodoplu Şimşek'in okuduğu basın açıklamasından öne çıkanlar şöyle;

"İLGİLİ YÖNETMELİĞE UYGUN ÖNLEMLER HALA ALINMIYOR"

Bilindiği üzere, ülkemizde binalarda yangına karşı alınacak önlemler 'Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik' ile düzenlenmiştir. Binalarda yangına uygun tasarımsal özellikler ve kaçış merdivenleri, yangın holleri gibi mekanlar ile kullanılması zorunlu yapı malzemeleri, söndürme, algılama ve uyarı sistemleri bu sistemler için gerekli bakım ve periyodik kontroller ile denetimler yönetmeliğin ilgili maddelerinde düzenlenmiştir.

Yönetmelik ile yapı ruhsatı vermeye yetkili merciler için yangın söndürme, algılama ve tahliye projelerinin ve uygulamalarının bu yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını denetlemesi zorunluluğunu; ayrıca sigorta şirketlerine de yangına karşı sigorta ettirme talebi aldıkları binalarda, tesislerde ve işletmelerde, bu yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığını kontrol etmek mecburiyeti getirilmektedir.

Kurumlarımızca gerçekleştirilen çeşitli denetimlerde binaların onaylı yangından korunma sistemi projesinin olmadığı veya olan projeye uygun imal edilmediği, elektrik tesisatları ve yangın hol ve merdivenlerinin yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, elektrik tesisatının aşırı yüklenme sonucu elektrik akımını keserek yangın çıkmasını önleyen kaçak akım rölelerinin ise hiç tesis edilmediği gözlenmiştir.

Soruyoruz; yapılarda yangın önlemi almak ve sürekli kılmak için daha kaç yangın olması, ne kadar maddi hasarın gerçekleşmesi ve daha ne kadar canımızın kaybedilmesi gerekmektedir?

"UYARDIK VE BİR KEZ DAHA UYARIYORUZ"

Güvenli kent ve güvenli yaşam oluşturmak amacı ile kentin paydaşlarına çok yakın tarihlerde de yineleyerek sunduğumuz Endüstriyel Yangın ve Patlamalar Çalışma Grubu Raporu'nun içeriğinde yaptığımız uyarıları ve önerileri yineliyor ve bir kez daha uyarıyoruz.

"SİGORTA ŞİRKETLERİ DENETİMİ ARTIRMALI"

Sigorta şirketlerince, yangına karşı sigorta ettirme talebi aldıkları binalarda, tesislerde ve işletmeleri denetlemelerini teşvik edecek mekanizma geliştirilmeli, yangın ve patlama uzmanlarının sigorta şirketlerince istihdam edilmesi sağlanmalıdır.

"KENTİN YANGIN RİSK HARİTASI GÜNCELLENMELİ"

Özellikle binanın işletme ruhsatı alması sonrasında mekanın veya firmanın faaliyet dönüşümleri, ancak İş Sağlığı ve Güvenliği kapsamında gerçekleştirilen denetimlerde ortaya konulabilmektedir. Bu nedenle bu denetimlerin A tipi (tarafsız ve bağımsız) TURKAK tarafından akredite edilmiş kuruluşlarca gerçekleştirilmesi ve raporlanması sağlanmalıdır.
Kentimizin 'Yangın Risk Haritası' özellikle tehlikeli kimyasalların bulunduğu orta ve üst seviye riskli fabrikaları içerecek şekilde güncellenmeli, acil müdahale planları hazırlanmalı, güncel tutulmalı ve bu çalışmalar, şeffaf olarak kamuoyu ile paylaşılmalıdır.

"ELEKTRİK TRAFO İŞLETMELERİNDE SORUMLU GÖREVLİ İSTİHDAM EDİLMELİ"

Elektrik trafoları tesis edilen işletmelere 'işletme sorumlusu' zorunluluğu getirilmelidir. Kentimizde bulunduğu düşünülen elektrik trafolarının yüzde 80'inde işletme sorumlusu bulunmaması nedeni ile ortaya çıkan risk, bir an önce bertaraf edilmelidir.

İşletmelerce, elektrik tesisatı kontrollerinin düzenli yapılması sağlanmalıdır. Yetersiz topraklama, sarkık kablolar, kolay alevlenir ya da yırtık izolasyon, bağlantıda gevşeklik, uygun tasarlanmamış sigorta, anahtar ile panolar, panolara sızan toz, su ile yabancı maddeler vb. açısından tesisat, trafo ve enerji beslemesi düzenli olarak kontrol edilerek raporlanmalıdır.

Tesiste tüm çalışanların temel iş sağlığı güvenliği düzenli olarak güncellenmeli ve çalışanlar, yangın önleyici öneriler sunan bilinç düzeyine çıkarılmaya çalışılmalıdır.

Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik gereğince, işletmelerce patlamadan korunma dokümanı hazırlamalıdır. Karar verilen gerekli önlemlere bu dokümanın rehberlik etmesi sağlanmalıdır.

"KİMYASAL MADDE ÜRETEN İŞLETMELER..."

Kimyasal madde üreten ve kullanan işletmelerde 6269 Sayılı Kimya Mühendisliği ve Kimyagerlik Hakkındaki Kanuna uygun olarak sorumlu müdür istihdam edilmelidir. Bakanlıklarca yapılan denetimlerde, aksi durumlar için yaptırım uygulanmalıdır.

Tehlikeli kimyasalların depolanması, üretimi ve işlenmesi aşamalarında her tür emisyon ve atık miktarlarının tespiti yapılmalı, can ve mal güvenliği açısından önem taşıyan tehlikeli kimyasal maddeler envanteri kent bazında çıkarılıp güncel tutulmalıdır. Bunun bir adımı olarak, ilgili işletmeler için 'Kimyasal Maddelerin Depo Denetim Raporu' yetkili mühendisler tarafından hazırlanması zorunlu hale getirilmelidir.

"ENDÜSTRİYEL KAZALAR HAKKINDA KAMUOYU ŞEFFAF OLARAK BİLGİLENDİRİLMELİ"

Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik gereğince endüstriyel kazaların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişimi Bakanlığı'na bildirilmesi gerekmektedir. Ancak bu konuda kazalarla ilgili bilgi kamuoyu ile paylaşılmamaktadır. Gelişmiş diğer ülkelerdekine benzer olarak özerk bir Kimyasal Kaza, Yangın ve Patlama Araştırma Kurumu oluşturulmalı; kaza ve yangınlardaki kök nedenler ve diğer istatistiki bilgi kamuoyu ile paylaşılmalıdır.

"BURSA'DA 3 YILDA SAYISI 2 BİNE YAKLAŞAN SANAYİ YANGINI"

Yukarıda saydığımız önlemlerin zaman kaydetmeden uygulamaya konulmasının, kent genelinde meydana gelen ve sayıları 2019-2022 yılları arasında 2 bine yaklaşan sanayi yangınlarının önlenmesini, dolayısıyla daha fazla can ve mal kaybının yaşanmamasını sağlayacağını kamuoyuna duyururuz.

"KAMUSAL DENETİM İÇİN HER ZAMAN HAZIRIZ"

Basın açıklamasının ardından İnşaat Mühendisleri Odası, Kimya Mühendisleri Odası, Elektrik Mühendisleri Odası, Çevre Mühendisleri Odası ve Peyjaz Mimarları Odası temsilcileri de fabrika ve sanayi bölgesi yangınları hakkında görüşlerini paylaştı; önlem ve denetim düzenlemelerine yönelik atılacak adımlarda kent yönetim aktörlerine her zaman destek verebileceklerini aktardı.