Bursa'da 2 bin 400 yıllık tarih! Kadim surlar hala ayakta...

FATİH MISIR/ BURSADA BUGÜN

Osmanlı Devleti'nin ilk başkenti olan Bursa, yalnızca Osmanlı dönemine ait eserleriyle değil, antik çağlardan günümüze taşıdığı tarihî mirasıyla da dikkati çekiyor. Bursa ili genelinde kayıtlara geçmiş ve önemli bölümleri günümüze ulaşmış en eski anıtsal yapı topluluklarından biri, İznik ilçesini çevreleyen tarihî surlar olarak öne çıkıyor.

İznik Surları'nın yapımına MÖ 4. yüzyılda, Bithynia döneminde başlandığı belirtiliyor. Roma ve Bizans dönemlerinde yapılan ilaveler ve güçlendirme çalışmalarıyla büyütülen surlar, farklı medeniyetlerin izlerini aynı yapı üzerinde taşıyor.

Yaklaşık 5 kilometre uzunluğunda

İznik'in çevresini kuşatan surların uzunluğu yaklaşık 4 bin 970 metreyi buluyor.

Yükseklikleri yer yer 10 ile 13 metre arasında değişen tarihî surlarda 4 ana kapı ve 114 burç bulunuyor.

İstanbul Kapı, Lefke Kapı, Yenişehir Kapı ve Göl Kapı olarak bilinen ana girişler, Roma ve Bizans dönemlerinin mimari özelliklerini günümüze taşıyor. Yüzyıllar boyunca savaşlara, kuşatmalara, depremlere ve doğal tahribata maruz kalan surların önemli bölümleri hâlen ayakta bulunuyor.

Birçok medeniyete tanıklık etti

Tarih boyunca Nikaia adıyla bilinen İznik; Bithynia, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetlerine ev sahipliği yaptı. İznik Surları da bu dönemlerde savunma amacıyla kullanılırken, ihtiyaçlara göre onarıldı ve güçlendirildi.

Bu nedenle surların bugün görülen bütün bölümleri aynı tarihe ait değil. Yapının ilk temelleri Bithynia dönemine uzanırken, mevcut duvarlar, kapılar ve burçlarda ağırlıklı olarak Roma ve Bizans dönemlerinde gerçekleştirilen yapım ve onarımların izleri görülüyor.

Bursa şehir merkezinin en eski mirası: Bursa Kalesi

Bursa ili genelinde İznik Surları en eski anıtsal yapılardan biri olarak kabul edilirken, Bursa şehir merkezinde ise Bursa Kalesi ve surları öne çıkıyor.

Hisar bölgesini çevreleyen Bursa Surları'nın ilk olarak Bitinyalılar tarafından doğal kayalıklar üzerine inşa edildiği biliniyor. Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinde çeşitli onarımlardan geçirilen surlar, özellikle kuşatmalar ve saldırılar sonrasında güçlendirildi.

Toplam uzunluğu yaklaşık 3,38 kilometre olan Bursa Surları'nda Saltanat Kapısı, Yer Kapı, Fetih Kapısı, Zindan Kapı ve Kaplıca Kapısı olmak üzere beş ana kapı bulunuyor.

En eski yerleşim daha da geçmişe uzanıyor

Bursa'daki insan yaşamının geçmişi ise antik surlardan binlerce yıl öncesine dayanıyor. Nilüfer ilçesine bağlı Akçalar bölgesinde bulunan Aktopraklık Höyük'teki arkeolojik bulgular, yerleşimin yaklaşık 7 bin 500 yıl öncesine kadar uzandığını ortaya koyuyor.

Ancak Aktopraklık Höyük, günümüzde bütünlüğünü koruyan tek bir tarihî yapıdan ziyade arkeolojik bir yerleşim alanı niteliği taşıyor. Bu nedenle günümüze ulaşan anıtsal yapılar değerlendirildiğinde İznik Surları, Bursa'nın en eski tarihî miraslarının başında geliyor.

Yaklaşık 2 bin 400 yıllık geçmişe sahip olan İznik Surları, bugün de Bursa'nın antik çağlardan günümüze uzanan tarihinin en önemli tanıkları arasında yer alıyor.