Bilim tarihçisi Sevim Tekeli kimdir?

Çalışmalarında temel olarak Osmanlı astronomisi tarihi üzerine odaklanan Sevim Tekeli, özellikle ünlü Türk astronotu Takiyeddin Raşid ile ilgili çalışmalar yapmıştır. Peki, Sevim Tekeli kimdir? 

Sevim Tekeli kimdir? 

Bilim tarihçisi, profesör. 22 Aralık 1924'te İzmir'de doğdu. Babasının çeşitli bölgelerde valilik yapmasından dolayı ilköğrenimini Türkiye'nin farklı şehirlerinde gördü. Üsküdar Amerikan Kız Lisesi mezunudur. Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi'nde Felsefe bölümünü okudu. Öğrenim gördüğü o yıllarda bilim tarihçisi Prof. Aydın Sayılı'dan etkilenerek bilim tarihiyle ilgilendi. Sevim Tekeli akademik kariyerine 1952'de Ankara Üniversitesi Felsefe Bölümü'nde Prof. Sayılı'nın asistanı olarak başladı.

Profesör Tekeli ile doktora çalışmalarına başladığı dönemde Türkiye'de Osmanlı bilimi tarihi ile ilgili bilimsel çalışma ve materyaller bulmak oldukça zor bir işti. Bu zorlukların üstesinden geleceğine inanıyordu. En sonunda Tekeli bu zorlukları atlatarak Aydın Sayılı denetimindeki "Nasir al Din al Tûsî, Tycho Brahe ve Taqi al Din'in Gözlem Aletlerinin Karşılaştırılması" doktora tezini 1956'da tamamladı. Nasir al Din al Tûsî, Tycho Brahe ve Taqi al Din'i kullanmış oldukları gözlem aletleri açısından karşılaştırdığı doktora tezi daha sonra aynı isimle yayınlanmıştır.

Daha sonra, Profesör Tekeli, 17. yüzyıl Batı Avrupa'sındaki bilimsel çaba ve gelişmelerle ilgilenmeye başladı, Rusya'daki gelişmelerle Osmanlı İmparatorluğu'nun bilimsel aktiviteleri ve başarılarını kıyasladı. Aynı zamanda, Osmanlı İmparatorluğu'nun Rönesans üzerindeki etkilerini de inceledi. Osmanlı İmparatorluğu'nun 17. yüzyıl başlarında İslam Dünyası'ndaki üstünlüğü ve liderliğinin nedenleri üzerine analizler yaptı.

Takiyüddin Raşid üzerine yaptığı araştırmalarına devam etti ve profesörlük tezinin baz alındığı "Mekanik Saat Konstrüksiyonuna Dair En Parlak Yıldızlar" adlı kitabını yayınladı. Bu kitapta, Takiyüddin Raşid 'in 16. yüzyılın en önemli astronotlarından biri olduğu gözler önüne serildi. Ayrıca Muhyiddin ve Piri Reis'in haritaları ile El Cezerî üzerine de çalışmaları mevcuttur. Osmanlı döneminde yürütülen astronomi faaliyetlerinin üzerindeki örtüyü kaldıran öncü Türk bilim insanlarından biridir.