AYM'den noterlerle ilgili kritik karar! Düzenleme iptal edildi...

Anayasa Mahkemesi, Resmi Gazete'de yayımlanan kararıyla noterlerin çalışma düzenini ilgilendiren önemli bir hükmü yürürlükten kaldırdı. Karara göre, noterlerin tatil günlerinde ve normal çalışma saatleri dışında görev yapmasına ilişkin usul ve esasların yalnızca yönetmelikle belirlenmesini öngören düzenleme Anayasa'ya aykırı bulundu.

Söz konusu hüküm, 7532 sayılı Noterlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında Noterlik Kanunu'na eklenmişti. Düzenlemenin iptali için Cumhuriyet Halk Partisi tarafından Anayasa Mahkemesi'ne başvuru yapılmıştı.

İPTAL KARARI HEMEN UYGULANMAYACAK

Yüksek Mahkeme, düzenlemenin iptaline karar verirken oluşabilecek hukuki boşluğun önüne geçebilmek amacıyla kararın hemen yürürlüğe girmemesine hükmetti. Buna göre iptal kararı, Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.

Bu süre içinde yeni bir yasal düzenleme yapılması halinde noterlerin tatil günleri ve mesai dışındaki çalışma esaslarının kanun çerçevesinde yeniden belirlenmesi bekleniyor.

DİNLENME HAKKI GEREKÇE GÖSTERİLDİ

Anayasa Mahkemesi kararında, Anayasa'nın çalışanlara tanıdığı dinlenme hakkına özel vurgu yapıldı. Kararda, hafta tatili ve izin gibi çalışma hayatını doğrudan ilgilendiren konuların yönetmelik yerine kanunla düzenlenmesi gerektiği ifade edildi.

Noterliğin serbest meslek niteliği taşımasına rağmen aynı zamanda kamu hizmeti olduğu hatırlatılan kararda, çalışanların tatil günlerinde görev yapmalarına ilişkin temel ilke ve sınırların açık biçimde yasada yer almamasının Anayasa'ya aykırı olduğu belirtildi. Mahkeme, temel hak ve özgürlükleri ilgilendiren sınırlamaların alt düzenleyici işlemlerle belirlenemeyeceğine dikkat çekti.

CEZA YARGILAMASINDA DA EMSAL NİTELİĞİNDE KARAR

Anayasa Mahkemesi aynı başvuru kapsamında Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yer alan bir düzenlemeyi de iptal etti. İlgili hüküm, sanığın dosyadaki son adresine ulaşılamaması veya yapılan bildirime rağmen duruşmaya katılmaması halinde, müdafiine yapılan bildirimin yeterli sayılmasını öngörüyordu.

Yüksek Mahkeme, bu uygulamanın savunma hakkı bakımından yeterli güvence sağlamadığı sonucuna ulaştı.

SAVUNMA HAKKININ BİZZAT KULLANILMASI VURGULANDI

Kararın gerekçesinde, adil yargılanma hakkının en önemli unsurlarından birinin sanığın savunmasını bizzat yapabilme imkânına sahip olması olduğu belirtildi. Ceza yargılamasında kişiye yöneltilen suçlamaların doğrudan kendisine bildirilmesinin ve savunma hakkını kullanabilmesinin hukukun temel ilkeleri arasında bulunduğu ifade edildi.

Anayasa Mahkemesi, yalnızca müdafiye yapılan bildirimin her durumda yeterli kabul edilmesinin savunma hakkını zayıflatabileceğine işaret ederek söz konusu düzenlemeyi de Anayasa'ya aykırı buldu. Böylece hem noterlerin çalışma esaslarına hem de ceza yargılamasında bildirim usulüne ilişkin iki önemli düzenleme iptal edilmiş oldu.