Atatürk'ün "Bize bir ordu kadar yardım etti" dediği ismin kıyafeti Bursa'da!

YUSUF OSMAN İMAN / BURSADA BUGÜN

Bursa'da Muradiye semtindeki tarihi Ahmet Paşa Medresesi'nde faaliyet gösteren Uluumay Müzesi, Anadolu ve Rumeli'nin farklı dönemlerine ait kıyafet, takı ve etnografik eserleri bir arada barındırıyor. Müzenin koleksiyonunda yer alan Papa Eftim'e ait tören kıyafeti ise taşıdığı tarihi kişilik nedeniyle diğer eserler arasında öne çıkıyor.

ATATÜRK'ÜN "BABA EFTİM" DEDİĞİ PAPA EFTİM

Papa Eftim olarak bilinen Pavli Eftim Erenerol, 1884 yılında Yozgat'ın Akdağmadeni ilçesinde dünyaya geldi. Anadolu Türk Ortodoks Patrikhanesi'nin kurucusu ve ilk patriği olarak bilinen Eftim, Millî Mücadele yıllarında Mustafa Kemal Paşa'nın yanında yer alan isimlerden biri oldu.

Eftim, özellikle Anadolu'daki Ortodoksların Yunanistan ve Fener Rum Patrikhanesi üzerinden yürütülen siyasi faaliyetlerden ayrılarak Millî Mücadele'yi desteklemesi yönünde çalışmalar yürüttü. 1919 yılında Keskin'de yaptığı açıklamayla İstanbul Hükümeti'ni tanımadığını ve Mustafa Kemal Paşa'yı tanıdığını bildirdi. Daha sonraki süreçte Anadolu Türk Ortodokslarının örgütlenmesinde önemli rol üstlendi.

"Atatürk'ün 'Baba Eftim' diye hitap ettiği Papa Eftim'in bu şekilde anılmasının temelinde, Eftim'in Millî Mücadele yıllarında Ankara hükümetinin yanında yer alması ve Türk Ortodokslarını bu mücadeleye destek vermeye yönlendirmesi bulunuyor.

Atatürk "Baba Eftim"e her fırsatta teveccüh gösterir ve şöyle der: "O, milli mücadelede bize bir ordu kadar yardım etti." Gazete haberinde de 1922'de Eftim'in meclis duvarından heyecanla halka seslenmesini görürüz, fotoğrafta olmasa da bu toplantıya Atatürk de katılır.

MÜBADELEDE EFTİM İÇİN ÖZEL KARAR

Lozan sonrasında imzalanan Türk ve Rum nüfus mübadelesine ilişkin anlaşma gereği Anadolu'daki Ortodokslar ile Yunanistan'daki Türkler karşılıklı olarak mübadeleye tabi tutulurken Papa Eftim ve ailesi de bu kapsamda kalıyordu.

Ancak Atatürk'ün ilgisiyle Papa Eftim ve ailesinin mübadeleden muaf tutulması sağlandı. Atatürk Ansiklopedisi'nde yer alan bilgilere göre, Bakanlar Kurulu kararıyla Papa Eftim ve ailesinin İstanbul'a yerleşmesine izin verildi. Kararda Eftim'in Millî Mücadele'nin başlangıcından itibaren Türkiye davasıyla ilgisi ve Fener Rum Patrikhanesi ile arasındaki konum dikkate alındı.
Bu süreç, Mustafa Kemal Atatürk ile Papa Eftim arasındaki ilişkinin tarihsel arka planını ortaya koyan önemli gelişmelerden biri olarak öne çıkıyor.

TÜRK ORTODOKS PATRİKHANESİNİN KURUCUSU

Papa Eftim, 1921 yılında bağımsız bir Türk Ortodoks Patrikhanesi kurulması için çalışmalar başlattı. 1922 yılında Kayseri'de toplanan kongrede Türk Ortodoks Patrikhanesi oluşturuldu ve Eftim, Anadolu Cemaat ve Kiliseleri Genel Vekili ve Murahhası seçildi. Daha sonra patrikhanenin merkezi İstanbul'a taşındı. Eftim, ibadetlerde Türkçenin kullanılmasını da savundu ve kilisesinde dua ve ilahilerin Türkçe okunmasını sağladı. Papa Eftim, 14 Mayıs 1968 tarihinde hayatını kaybetti.

TARİHİ KIYAFET BURSA'DA

Papa Eftim'in yaşamına ve Türk Ortodoks Patrikhanesi tarihine ilişkin bu önemli sürecin izlerinden biri ise bugün Bursa'da bulunuyor. Uluumay Osmanlı Halk Kıyafetleri ve Takıları Müzesi'nin koleksiyonunda yer alan Papa Eftim'e ait tören kıyafeti, ziyaretçilerin görebileceği eserler arasında bulunuyor.

Müzenin koleksiyonunda Papa Eftim'in tören kıyafetinin yanı sıra farklı dönemlere ve kişilere ait tarihi objeler de yer alıyor. Papa Eftim'e ait kıyafet ise Atatürk'ün "baba eftim" diye hitap ettiği bir isimden günümüze ulaşan tarihi bir parça olmasıyla Bursa'daki müze koleksiyonunda ayrı bir anlam taşıyor.

ATATÜRK NEDEN BABA EFTİM DEDİ?

"Atatürk'ün 'Baba Eftim' diye hitap ettiği Papa Eftim'in bu şekilde anılmasının temelinde, Eftim'in Millî Mücadele yıllarında Ankara hükümetinin yanında yer alması ve Türk Ortodokslarını bu mücadeleye destek vermeye yönlendirmesi bulunuyor.

Atatürk "Baba Eftim"e her fırsatta teveccüh gösterir ve şöyle der: "O, milli mücadelede bize bir ordu kadar yardım etti." Gazete haberinde de 1922'de Eftim'in meclis duvarından heyecanla halka seslenmesini görürüz, fotoğrafta olmasa da bu toplantıya Atatürk de katılır.

ATATÜRK'ÜN "BABA EFTİM " DEDİĞİ PAPA EFTİM

Papa Eftim olarak bilinen Pavli Eftim Erenerol, 1884 yılında Yozgat'ın Akdağmadeni ilçesinde dünyaya geldi. Anadolu Türk Ortodoks Patrikhanesi'nin kurucusu ve ilk patriği olarak bilinen Eftim, Millî Mücadele yıllarında Mustafa Kemal Paşa'nın yanında yer alan isimlerden biri oldu.

Eftim, özellikle Anadolu'daki Ortodoksların Yunanistan ve Fener Rum Patrikhanesi üzerinden yürütülen siyasi faaliyetlerden ayrılarak Millî Mücadele'yi desteklemesi yönünde çalışmalar yürüttü. 1919 yılında Keskin'de yaptığı açıklamayla İstanbul Hükümeti'ni tanımadığını ve Mustafa Kemal Paşa'yı tanıdığını bildirdi. Daha sonraki süreçte Anadolu Türk Ortodokslarının örgütlenmesinde önemli rol üstlendi.