175 ışık yılı uzaklıkta

Güneş-benzeri TW Hydrae yıldızının etrafındaki disk içerisinde bulunan buz çizgisi, Güneş Sistemi'nin geçmişi ve gezegenler ile kuyruklu-yıldızların yapısını oluşturan faktörler hakkında daha fazla bilgi edinmemizi sağlayacak. Sonuçlar bugün Science Express'te yayınlanacak.

Gökbilimciler, Avrupa Güney Gözlemevi'ne (ESO) bağlı  Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi'ni (ALMA) kullananarak, genç bir güneş sistemine ait buz çizgisini ilk kez görüntüledi.

Buz çizgisi, yeryüzünde, sıcaklığın giderek düştüğü yüksek rakımlarda havadaki nemin buza dönüşmesiyle oluşur. Bu çizgi, karla kaplı zirvenin bittiği ve kayalık yüzeyin başladığı bir dağ üzerinde açıkça belli olur.

Genç yıldızların etrafındaki buz çizgisi benzer şekilde,  yıldızdan uzakta, güneş sistemini oluşturan diskin soğuk  kıyısında meydana gelir. Yıldızdan başlayarak dışarıya doğru, su (H2O) ilk olarak donmaya, ilk buz çizgisini oluşturmaya başlar. Sıcaklığın giderek düştüğü yıldızdan daha da uzakta  olan noktalarda ise karbondioksit (CO2), metan (CH4), ve karbonmonoksit (CO) gibi moleküller donarak buza dönüşürler.

Birbirinden farklı bu buzlar, toz taneciklerinin dış kısmında yapışkan bir tabaka oluşturur ve çarpışmalar nedeniyle parçalanmalarına karşı bir direnç sağlar, böylece bu toz parçacıkları gezegenler ve kuyrukluyıldızları oluşturan maddenin temel yapıtaşı haline gelirler. Buz, ayrıca katı madde miktarını arttıraraj gezegen oluşum sürecini önemli ölçüde hızlandıran bir etken haline gelir.

175 IŞIK YILI UZAKLIKTA
Gökbilimciler, su, karbondioksit, metan ve karbonmonoksit içeren herbir farklı buz çizgisinin özel gezegen türlerinin oluşumu ile ilişkilendirilebiliceğini düşünüyor. Bir güneş sisteminde, yıldızımız gibi Güneş-benzeri bir yıldızın, su buzu çizgisi Mars ve Jüpiter yörüngeleri arasındaki bir uzaklığa karşılık gelmektedir.  Karbonmonoksit çizgisi ise Neptün yörüngesi civarında olacaktır.

ALMA ile gözlenen buz çizgisi, yeryüzünden 175 ışık-yılı uzaklıkta bulunan genç yıldız TW Hydrae etrafındaki karbon monoksit buz çizgisinin ilk işaretidir. Gökbilimciler yeni oluşmakta olan bu güneş sisteminin sadece birkaç milyon yıl yaşındaki Güneş Sistemi'yle benzer özellikleri paylaştığına inanıyor.

Araştırma makalesinin baş yazarlarından olan ABD'nin Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden Chunhua "Charlie" Qi, "ALMA bize genç bir yıldızın etrafındaki buz çizgisinin olağanüstü heyecan verici olan ilk gerçek görüntüsünü sağladı, çünkü bu görüntü bize Güneş Sistemi'nin erken dönemleri hakkında da önemli bilgiler veriyor... Şimdi bizimkine benzeyen başka bir  güneş sisteminin daha önceden gizli kalan donmuş uzak bölgelerine ait detayları görebiliyoruz" ifadesini kullandı.