Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

Dünkü yazımda, Orta Doğu'daki gerilimin ardından Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmelerin akaryakıt ve lojistik sektörüne yansımalarını paylaşmıştım.

Zam dalgasının ilk sinyallerinin bu alanlarda hissedilmeye başladığını ifade etmiştim.

Ve yazımın ardından değerli okurlarımdan önemli geri dönüşler de aldım.

Peki, asıl soru şu:

Zam sadece pompada mı kalacak?

Çünkü mesele sadece pompa fiyatlarıyla sınırlı değil.

Maliyet baskısı kapıya dayanmış durumda. Enerji maliyetlerindeki artış, ekonomide domino etkisi yaratıyor.

Şimdi gelin bugün de zincirin diğer önemli halkalarını değerlendirelim.

Sektörel Bakış'ta bugün emlak, inşaat ve turizm sektörünü gündemimize alıyoruz.

Bursa iş dünyasının bu 3 sektördeki değerlendirmeleri, önümüzdeki döneme dair önemli ipuçları veriyor.

Bu arada küçük bir hatırlatma yapayım. Bursa'da sektör temsilcilerinin detaylı değerlendirmelerini yarın da sizlerle paylaşmaya devam edeceğim.

TURİZM SEKTÖRÜ...

TÜRSAB Genel Başkan Yardımcısı Hasan Eker'e, "Bölgedeki güvenlik algısı ve ekonomik belirsizlik Türkiye'deki turist talebi ve rezervasyon eğilimleri üzerinde nasıl bir etkisi olur?" diye sordum.

Şu değerlendirmeyi yaptı:

"Eğer bu savaş uzun sürerse, bir ayı aşarsa olumsuz etkilerini görmeye başlarız. Çünkü turizmde uzun vadeli planlamalar yapılıyor; şimdiden 6 ay, 1 yıl veya 2 yıl sonrasına yönelik rezervasyonlar ve programlar planlanıyor.

Bölgede yaşanan savaşlar özellikle Avrupalı ve Amerikalı turistleri etkiliyor. Bu durum, kongre turizmi ve kültür turları başta olmak üzere uzun vadeli rezervasyonları olumsuz etkiliyor. Şu anda mevcut rezervasyonlarda iptaller başlamış durumda.

Bölgeden uçuşlar yasaklandığı için outbound turizm de etkileniyor. Yurt dışına turist gönderen acentelerimiz bu durumdan zarar görüyor. Özellikle savaş bölgesine veya çevresine düzenlenen turlar şimdiden iptal edilmeye başlandı.

İstanbul Havalimanı, birçok destinasyona transit uçuş imkânı sunan bir merkez olduğu için örneğin Dubai üzerinden Uzak Doğu'ya giden yolcular da bu durumdan etkileniyor. Ayrıca bilet fiyatlarında değişiklikler yaşanabiliyor. Tüm bunlar göz önüne alındığında, turizm sektörü doğrudan olumsuz etkileniyor."

İNŞAAT SEKTÖRÜ...

İMSİAD ve İMSİFED Yönetim Kurulu Başkanı Şeref Demir'e, Orta Doğu'daki gerilimin inşaat sektörüne etkilerini, bölgesel çatışmaların enerji fiyatları üzerinden demir, çimento ve diğer inşaat maliyetlerine yansımasını, ardından da Türkiye'den bu bölgeye ciddi projeler yapıldığını hatırlatarak, proje finansmanını nasıl öngördüklerini sordum.

Şu yanıtı verdi:

"Gerek finansman gerekse enerji tarafında olumsuz etkiler kaçınılmaz. Akaryakıta bir zam daha geldi. Bu artış, nakliye maliyetleri üzerinden istisnasız tüm ürünlere yansıyor ve genel bir maliyet artışına yol açıyor.

Ayrıca savaş ortamının insanlar üzerinde yarattığı psikolojik belirsizlik, konut satışlarını olumsuz etkiliyor. Ürün satışlarında ise yalnızca akaryakıt girdileri değil, oluşan fiyat baskısı da hissediliyor. Belirsizlik dönemlerinde tedarik zincirindeki kırılmalar ve ürünlerin yeniden temin edilememesi endişesi, satışlarda direnç oluşturuyor.

Ürünler stokta bekletilerek daha yüksek fiyatlarla satılma eğilimi gösteriyor. Geçmiş dönemlerde de benzer durumlar yaşandı. Ne yazık ki, bu tür gelişmelerin birçok olumsuz etkisi bulunuyor."

EMLAK SEKTÖRÜ...

Bursa Emlak Müşavirleri Odası (BEMO) Başkanı Erdal Çelebi'ye, "Bursa'dan ve Türkiye genelinden özellikle Dubai'ye önemli yatırımlar yapıldı. Peki, Orta Doğu'daki gerilim dikkate alındığında sizce yatırımların yönü nasıl şekillenecek?" diye sordum.

Şunları söyledi:

"Son 5 yıldır yurt dışı yatırımlarının iki açıdan tehlikeli olduğunu anlatmaya çalışıyorum. Birincisi, ülkemizden çıkan dövizin ekonomimize ve ülke içindeki inşaat sektörüne zarar vermesidir. İkincisi ise, olası bir savaş durumunda yaşanabilecek sert değer kayıpları ve yatırım yapılan ülkelere duyulan güven sorunudur.

Türkiye Cumhuriyeti bölgenin en güvenilir ülkesidir. Lütfen yatırımlarınızı ülkemize yapınız. Bundan sonraki yatırımların öncelikle ülkemizde gerçekleşmesini temenni ediyoruz. Elbette medeniyetin ve kurumsal yapının güçlü olduğu Avrupa Birliği ülkeleri ikinci sırada değerlendirilebilir.

Ancak Orta Doğu ve benzeri bölgelerde şu anda güven sorununun yaşandığı bir dönemden geçiyoruz. Geçmişte olduğu gibi bugün de Türk yatırımcılarına sesleniyoruz. Lütfen güvenli limanlara yatırım yapınız ve ülke ekonomimize güveniniz. Türkiye Cumhuriyeti'ndeki yatırımların önemini ve kıymetini takdir edeceğinize inanıyor, bu doğrultuda hareket etmenizi tavsiye ediyoruz."

ÖZETLE...

Enerji maliyetlerinden başlayan dalga, turizmden inşaata ve emlak sektöründen uluslararası yatırımlara kadar tüm ekonomik zinciri etkiliyor.

Görüldüğü üzere; sadece pompada yaşanan fiyat artışları değil, maliyet baskısı ve belirsizliklerin de tüm sektörlerde hissedildiği bir dönemden geçiliyor.

Dolayısıyla yatırım ve harcama kararlarında sadece fiyatlara değil, risk ve fırsatlara da odaklanmak kritik öneme sahip.

Bugünlük bu kadar...

Yarın yine Bursa iş dünyasının diğer sektörlerdeki önemli değerlendirmelerini sizlerle paylaşmaya devam edeceğim.

Görüşmek üzere...