Ekonominin en önemli gelir getirici sektörlerinden birisi de turizm sektörüdür.

Turizm sektörünün çekirdeğini ise turist oluşturmaktadır.

Ve olmazsa olmaz bazı meslekler vardır.

Onlardan biri de Turist rehberleri...

Turistlere seçtikleri dilde liderlik yapan, bulunduğu bölgenin kültürel ve doğal miraslarını onlara tercüme eden donanımına sahip kişilerdir.

Daha önce hiç bilmediğiniz, deneyim yaşamadığınız bölgelerde onların anlattıklarıyla tanır ve fikir sahibi olursunuz.

Bir ülkenin ve şehrin turizm tanıtımında önemli rol üstlenirler.

Doğru rehberlikle şehrin tarihi ve doğal güzellikleri de inanılmaz boyutlara getirebiliyor.

Geçmişte tanıdığım ve donanımlarına hayran kaldığım rehberlerden biliyorum.

Velhasıl turizm, turist rehberleri olmadan düşünülemez.

Bugüne geldiğimizde yavaş yavaş turist rehberlerinin azaldığını görüyoruz.

Bu önemli bir konu!

Diğer bir konu ise, turist rehberlerinden tepkiler...

Turizm sektöründe önemli bir tartışma var.

Küçük bir hatırlatma...

Turist Rehberliği Meslek Kanunu ile Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edildi.

Teklifle, Turist Rehberliği Meslek Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor.

Peki, turist rehberleri neden tepkili?

Türkçe rehberlik, otobüslerde rehber zorunluluğunun kaldırılması, rehberlerin her 5 yılda bir dil sınavına girmesi, sanat tarihi ve arkeoloji bölümlerinden mezunların rehber olmasının kolaylaştırılması, Çince rehberlik konusunun kolaylaştırılması gibi konular...

Hem rehberlik mesleği açısından hem de Türkiye ve kentin turizmi ve tanıtımına bu değişikliklerin zarar vereceği, yabancı dil zorunluluğunun kaldırılmasının, rehberlerin sadece müze ve ören yerlerine hapsolma tehlikesini beraberinde getireceği konuşuluyor.

Konu, turist rehberleri arasında büyük tepki yarattı.

Gelelim Bursa'ya...

Bursa'da turizmin canlandırılması adına çalışmalar devam ediliyor.

Geçtiğimiz günlerde de Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği (TÜRSAB) Genel Başkan Yardımcısı Hasan Eker ile sohbet ederken, Bursa'ya gelen hem yerli hem de yabancı turist sayısının her geçen yıl arttığından, tur operatörleri ve seyahat acentelerinin ustalıklarıyla bu oranların yükseltilebileceğinden bahsetmişti.

Not aldığım birkaç önemli detaylara dikkat çekmek istiyorum.

Örneğin termal turizmi...

Bildiğiniz üzere, bir yandan sanayi büyüyor.

Bursa'da faaliyetteki mevcut oteller turizmin yanı sıra şehrin sanayisine de hizmet ediyor.

Zamanla bu oteller oda kahvaltı konseptine döndü ve tesislerin turizm amaçlı kullanımı konusunda bir handikap yarattı.

"Mesela termal turizmi... Bursa olarak Afyon'a verdik. Afyon'da tam pansiyon otellerin sayısının artması ve bu yöndeki yatırımlar termal turizmin o bölgeye kaymasına neden oldu. Bunun gibi birçok etmen nedeniyle Bursa'daki turizm potansiyelini verimli kullanamıyoruz."

Örneğin yatırımlar...

"Bursa'da her alanda turizm odaklı yatırımları artırmamız gerekli. Tur operatörleriyle yakın temas içerisinde olarak, 'Bursa'ya gelmeleri için beklentileri neler?' taleplerini iyi analiz etmemiz lazım. Tur şirketleri yabancı turistleri İstanbul'a götürürken 1 günlüğüne Bursa'ya da uğramasını sağlıyor. Bu tarz aksiyonları da alabiliriz. Arap pazarına yeni ufuklar koyulması da gerekli. Rusya, Balkanlar ve Almanya gibi alternatif pazarlara da odaklanmamız gerekli. Rehberlerinden yemeğine ve yabancı diline kadar o alanlarda da güçlü olunması lazım. Bu konuda da teşvik edici olmalıyız."

Örneğin etkinlikler...

"Bursa'nın turizm potansiyelinin kullanılması adına gece yaşantısının da canlanması gerekiyor. Buraya gelecek ve konaklayacak turistin gece de yapabileceği etkinlikler kazandırmalıyız. Gelen turistten 'akşamları yapacak çok bir şeyimiz yok' yönünde eleştiriler alıyoruz. Cumhuriyet caddesinin gece de aktif hale getirilmesi için çalışmalar yapmalı. Örneğin, konsepte uygun kafeler ve aydınlatmalar ile cıvıl cıvıl hale gelebilir. Şehirde günübirlik turist sayısında da ciddi bir artış var. Bu günübirlik turistin bir bölümünü şehirde yürüme mesafesinde kurulacak otellerde de konaklatabiliriz."

Örneğin havalimanı...

"Bursa turizminin uluslararası pazara açılması için İstanbul havalimanına özellikle Sabiha ve Atatürk havalimanına çok daha hızlı ulaşmamız lazım."

Örneğin turist rehberleri...

O gün "Turist rehberlerinin azalması sorun teşkil ediyor mu?" diye sormuştum.

Turist rehberlerinin önemini vurgulayarak, "Turist getirdiğimiz zaman rehbere emanet ediyoruz. Rehber tanıtımı ne kadar iyi yaparsa, turistte o kadar 'iyi ki buraya gelmişim' diyor. Gelen turisttin yüzde 80'i Türk. Bunun yanı sıra turist rehberlerinin kazancın fazla olduğu bölgelerde yoğunlaşması nedeniyle de Bursa gibi yerlerde sorun yaşanabiliyor. Bunun için yerli turiste yönelik Türkçe rehberler önemli."

Son olarak...

Bugün Turist Rehberliği Meslek Kanunu ile Seyahat Acenteleri ilgili gelişmeler üzerine TÜRSAB Genel Başkan Yardımcısı Hasan Eker'i tekrar aradım.

"Türkçe turist rehberi olmasına karşı değilim, çünkü gelen turistlerimizin hepsi yabancı değil, yerli turistlerimizde var. Rehberliğin amacı turisti iyi bilgilendirmek,  tur programını iyi yapabilmek, aynı zamanda da bölgenin kültürünü, yolunu ve trafiğini iyi bilmektir. Yani tur programını güzel yönetmektir. Eğer grubun tamamı yerli ise veya grubun kendisi Türkçe bilen bir rehberi talep ediyorsa, burada bir ingilizce mecburiyeti koşmanın konunun temeli ile direkt bir alakası yok. Yani rehberlik hizmeti tüketicinin aldığı ekstra bir hizmettir. Tur paketinin tamamını seyahat acentesi hazırlar. Turun nasıl yürütülmesi gerektiğine kadar seyahat acentesi sorumludur. Önceki yıllarda turizme sadece yabancı turist gözüyle bakıldığı için ingilizce mecburiyeti getirilmiş ama günümüzde artık iç pazar normalinden eskiye nazaran çok ciddi oranda turizm hareketine katılıyor. Dolayısıyla çok fazla rehbere ihtiyaç duyuluyor ve şu anda bizler rehber bulamıyoruz."

Devamında...

"Çoğu bölgemizde özellikle yaz dönemlerinde rehber bulamıyoruz. Dolayısıyla Türkçe bilen rehber konusunda hiçbir sorun yok, fakat Türkçe bilen rehberler yabancı gruplara hizmet verirlerse rehberlikten men edilmelidir. Yani orada ingilizce bilen rehberlerin hakkına girilmemelidir. Burada önemli olan rehberin doğru bilgiyi vermesi, güvenilir birisi olması ve turiste iyi hizmet vermesidir. Aynı zamanda da mutlaka rehberlerin ilgili okullardan mezun olması ve rehberlikle ilgili doğru eğitimin alınması önemlidir."

Özetle...

Turizm denilince akla öncelikle otel gelir, sonra acenteler gelir daha sonraları ise rehberler gelir.

Turizm sektörün bel kemiğini oluşturan kollarından biri olan turist rehberleridir.

Geçmişten bugüne geldiğimizde ise,

Turizmin tanıtımında büyük katkısı olan profesyonel rehberlik mesleği durma, hatta yok olma sürecini yaşıyor.

Onları meslekte tutabilmek ve onlara sahip çıkabilmek açısından desteklerin artması önemli...