Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) reel kesim güven endeksi ve imalat sanayi genelinde kapasite kullanım oranı (KKO) ile Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) hizmet, perakende ticaret ve inşaat güven endekslerinin ekim ayı sonuçları açıklandı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre ekim ayında güven endeksleri bir önceki aya göre, reel kesimde (imalat sanayisi) 3 puanlık bir artış göstererek 102,2 seviyesine, hizmet sektöründe yüzde 1,5 oranında artarak 114,2 değerini, perakende ticaret sektöründe yüzde 0,1 oranında artarak 110,7 değerine yükseldi. 

İnşaat sektörü güven endeksi ise yüzde 1,7 oranında azalarak 86,3 değerini alırken, alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyi bir önceki aya göre ekimde yüzde 4,0 azalış gösterdi. Gelecek 3 aylık dönemde toplam çalışan sayısı beklentisi ise bir önceki aya göre ekimde yüzde 0,3 arttı.

Gelelim sanayicinin masasındaki ankete...

TCMB'nin ekim ayında 1785 imalat sanayi işyerinde gerçekleştirdiği İktisadi Yönelim Anketi'nin sonuçlarına göre, reel sektörde güven düzeyi son 5 ayın en yüksek seviyesine ulaşarak mayıstan bu yana en iyi performansını gösterdi ve 4 aylık bir aranın ardından tekrar 100 seviyesinin üzerine çıkarak güven eşiğini de aştı.

Ve kapasite kullanım oranı...

İmalat sanayi genelinde mevsimsel etkilerden arındırılmış Kapasite Kullanım Oranı (KKO-MA), bir önceki aya göre 0,7 puan azalarak yüzde 75,2 seviyesinde gerçekleşti. Mevsimsel etkilerden arındırılmamış Kapasite Kullanım Oranı (KKO), bir önceki aya göre değişmeyerek yüzde 74,9 seviyesinde kaldı.

Özetle düşüş, imalat sanayinde kapasite kullanımında yaşanan hafif gerilemeye işaret ediyor. Aynı zamanda da sanayi üretiminde kısa vadeli dalgalanmaların sürdüğünü gösteriyor.

Sanayiciler ne diyor?

-İmalat sanayi işyerlerinin yüzde 21,1'i son üç ayda üretim hacmini artırdı, yüzde 17,1'i düşürdü. Yüzde 61,8'le büyük kesim üretim düzeyini aynı tutma yoluna gitti.

-Bulunduğu sanayi dalındaki genel gidişat konusunda bir ay öncesine kıyasla daha iyi olduğunu düşünen sanayicilerin oranı yüzde 6,3, daha kötü diyenlerin oranı da yüzde 16,6.

Yüzde 77,1 oranı ile sanayiciler, sanayi dalındaki gidişat konusunda bir ay öncesine kıyasla gidişatın aynı olduğu görüşünü bildirdi.

-İşyerlerinin yüzde 18,3'lük bölümü son üç ayda iç piyasadan aldığı sipariş miktarının arttığı tespit edilirken, yüzde 20,2'si ise azalma bildirildi.

İhracat siparişleri artanlar yüzde 14,9, düşenler yüzde 24,3.

-İşyerlerinin yüzde 59,0 ile büyük kesim son üç ayda ortalama birim maliyetlerinin yükseldiğini belirtirken, yüzde 2,7 ile küçük kesim azaldığını bildirdi.

-Kayıtlı iç piyasa siparişlerinin miktarı işyerlerinin yüzde 78,0'ında normal, yüzde 19,9'unda normalin altında.

İhracat siparişleri yüzde 76,4'ünde normal, yüzde 21,4'ünde normalin altında.

Ve gelecek...

-Gelecek üç ayda toplam siparişlerde artış bekleyen işyerlerinin eylül  anketinde yüzde 28,4 olan oranı ekimde yüzde 28,0'a düşerken, düşüş bekleyenlerin oranı yüzde 17,3'den yüzde 15,1'e geriledi.

-Gelecek üç ayda işyerlerinin yüzde 26,4'ü iç piyasa siparişlerinde artış, yüzde 13,4'ü düşüş bekliyor.

İhracat siparişlerinde artış bekleyenlerin oranı yüzde 24,2, düşüş bekleyenlerin yüzde 13,1.

-Sanayicilerin yüzde 57,0'ı gelecek üç aydaki üretim süreçlerinde ortalama birim maliyetlerinde artış bekliyor. Gelecek üç ayda birim maliyetlerin değişmeyeceği görüşündeki işyerlerinin eylülde yüzde 38,6 olan oranı da ekimde yüzde 41,2'ye yükseldi. Ekimde yüzde 1,8'lik kesim ise gelecek üç ayda birim maliyetlerde düşüş beklentisini belirtti.

-Gelecek üç ayda kısa vadeli Türk Lirası kredi faizlerinde artış bekleyen sanayicilerin eylülde yüzde 12,0 olan oranı ekimde yüzde 10,8'e düştü.

Faizlerin aynı kalacağı beklentisi ise ekimde yüzde 64,8'e geriledi. Yüzde 24,4'lük kesim ise faizlerde düşüş beklediği görüldü.

-Gelecek üç ayda üretim hacmi artacak diyenler yüzde 27,1 ve düşecek diyenler yüzde 12,9.

-Ortalama birim maliyetlerinde gelecek üç ayda artış bekleyenler yüzde 57,0 ve düşüş bekleyenler yüzde 1,8.

Satış fiyatında artış öngörenler yüzde 42,2 ve düşüş bekleyenler yüzde 3,8.

-Gelecek üç ayda istihdam artışı öngörenler yüzde 11,5, azalışı öngörenler yüzde 10,9.

-Önceki bir yıla kıyasla gelecek bir yılda daha çok sabit sermaye yatırımı öngören sanayici oranı yüzde 26,6, yatırımı kısma eğilimine giren sanayici oranı yüzde 13,4.

-Gelecek on iki aylık dönem sonu itibariyle yıllık üretici fiyatları enflasyonu beklentisi ise yüzde 47,4.