Merkez Bankası, para ve kur politikalarını desteklemek, piyasalara güven vermek, hükümetin döviz cinsi üzerinden iç ve dış borç servisini gerçekleştirmek ve dış şoklara karşı gerekli döviz likiditesini bulundurmak için döviz biriktirir.

Bu birikime döviz rezervi denilir.

Örneğin;

31 Mayıs itibarıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) brüt döviz rezervleri 1 milyar 144 milyon dolar artışla 83 milyar 909 milyon dolara yükseldi. Brüt döviz rezervleri, 24 Mayıs'ta 82 milyar 765 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Brüt döviz rezervleri, 3 Mayıs'ta 69 milyar 148 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu. 10 Mayıs haftasında ise TCMB brüt döviz rezervleri 5 milyar 55 milyon dolar artışla 74 milyar 203 milyon dolara yükseldi.

TCMB'nin döviz rezervini artırdığını gözlemliyoruz.

Önemli olan ne kadar kalıcı olarak döviz biriktiği...

Merkezin döviz rezervi arttığına göre ihracatçı nefes alabilir.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Müjdeli bir haber vermek istiyorum" diyerek, ihracatçılar için döviz bozdurma zorunluluğunun yüzde 40'tan yüzde 30'a indirildiğini ve uygulamanın pazartesi gününden itibaren geçerli olacağını söyledi.

Buna göre TCMB, 10 Haziran'dan itibaren ihracat bedellerinin ve döviz kazandırıcı hizmet gelirlerinin bankalara satılan bölümünün TCMB'ye satış yükümlülüğü oranları yüzde 40'tan yüzde 30'a düşürecek.

2022'nin Nisan ayında TCMB genelgesiyle ihracatçıların Merkez Bankası'na döviz satışında oran yüzde 25'ten yüzde 40'a çıkarılmıştı.

TCMB Başkanı Fatih Karahan da önceki günlerde yaptığı açıklamada, ihracatçıların döviz gelirlerinin yüzde 40'ının TCMB'ye satılması zorunluluğunun devam edeceğini ancak oran konusunun yeniden değerlendirilebileceğini söylemişti.

Bu arada...

İhracatçılara yüzde 30'a düşürülmesini nasıl değerlendirdiklerini sordum.

İlk değerlendirme olarak, "Hayırlı olsun" cevabını aldım.

Ve sonrasında aldığım cevaplar içerisinde 'hayırlı olsun' yanıtları çoğalmaya başladı.

Devamında ise...

Zaten zorunlu satış oranının yüzde 40 gibi yüksek oran olmasından dertli olduklarını ve işletmeleri zorladığından söz ettiler.

Kur farkını hatırlattılar.

Uzun zamandır oranın düşürülmesi yönünde talepleri olduklarını da belirttiler.

İhracatçının döviz gelirlerinden TCMB'ye satış zorunluluğunun yüzde 40'dan yüzde 30'a düşürülmesi önemli bir adım olarak görülüyor.

"Çünkü ihracattaki en büyük sıkıntılarımızdan biri ihracat bedelinin yüzde 40'ının TL'ye dönmesiydi. Bu da ihracatçılarımız için ciddi bir maliyet unsuru. Bu ihracatçı üzerinde yük oluşturuyordu. Yani, ihracatçı elde ettiği döviz gelirinin önemli bir bölümünü yeniden hammadde temini için kullanıyor. İthalatımız dövizle olduğu için TCMB'de bozdurulup TL'ye çevirip parayı sonra hammadde temini için tekrar dövize çevirmek alış - satış kur makası kaynaklı ek maliyet artışı yaratıyor. Piyasadan döviz talep ederken döviz kuru farkından dolayı zarara uğruyoruz" diye eklediler.

Son olarak Eximbank...

İhracatçıya 50 milyar dolar destek hedefleniyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, son bir yıl içinde toplam 22 milyar liralık nakdi sermaye artışı olduğundan bahsetti.

"Böylece Türk Eximbank, 70 milyar liralık öz kaynak yapısıyla siz değerli ihracatçılarımıza daha fazla destek verme imkânına kavuştu. Eximbank vasıtasıyla 2023 yılında ihracatçılarımıza toplam 42 milyar dolar destek olduk. Yatırım, istihdam, üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejimizle 2024 yılında bu desteği 50 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz" sözleriyle ihracatçıya desteklerin artacağını vurguladı.