Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

TÜİK, temmuz ayı enflasyon rakamlarını açıkladı.

Yine enflasyon konuşuluyor...

Peki ya;

Üretici ne konuşuyor?

Sanayici hangi hesabı yapıyor?

Direksiyon başındaki nakliyeci ne durumda?

*******

Ancak ekonomide bazen manşetler değil, harcama gruplarının satır aralarındaki ayrıntılar çok şey anlatır.

İşte ulaştırmada o harcama gruplarından biri...

*******

Bir fabrikanın ürettiği malın pazara ulaşması,

İhracat için konteynerin limana gitmesi,

Ya da market rafındaki ürünün tüketiciyle buluşması...

Dolayısıyla üretimin, ticaretin ve ihracatın ortak noktası ulaştırmadır.

Ulaştırma sadece bir sektör değil, bu zincirde yaşanan her maliyet artışı er ya da geç fiyat etiketine yansır.

İlk önce üreticiyi, ardından ihracatçıyı, en sonunda da tüketiciyi etkiler.

*******

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 31,75, aylık ise yüzde 1,78 arttı.

Yılbaşından bu yana artış yüzde 19,86, 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 31,90 arttı.

Yıllık fiyat artışında dikkat çeken harcama gruplarından biri de ulaştırma oldu.

Ulaştırma grubunda fiyatlar yıllık yüzde 30,83, aylık ise yüzde 2,59 arttı.

********

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise temmuz ayında yıllık yüzde 27,83, aylık ise yüzde 1,52 artış gösterdi.

*******

Enflasyon...

*******

Peki bu tablo bize ne söylüyor?

Lojistik maliyetleri üreticinin omzundaki yükü hafifletmiyorsa, rekabet gücü de zayıflıyordur.

Özellikle Bursa gibi sanayinin yani üretim ve ihracatın lokomotif şehirlerinden birinde bunun karşılığı çok daha nettir.

Dolayısıyla ulaştırma, sanayinin en stratejik maliyet kalemlerinden biridir.

Bugün açıklanan veriler bir kez daha şunu hatırlatıyor ki;

Üretimden sevkiyata uzanan maliyet zinciri kırılmadan, kalıcı fiyat istikrarını sağlamak kolay görünmüyor.

Velhasıl bugün ekonomide yük sadece nakliye araçlarının kasalarında taşınmıyor.

Üreticinin maliyetinde, ihracatçının rekabet gücünde ve tüketicinin cebinde taşınıyor.

*******

Örneğin;

Bursa'nın organize sanayi bölgelerinde; Bursa Organize Sanayi Bölgesi, DOSAB, TEKNOSAB ve NOSAB'da konuşulan ortak başlıklardan biri lojistik maliyetleri.

Sanayici bugün sadece finansmana erişimi değil, ürettiği ürünü zamanında ve uygun maliyetle limana ulaştırmanın hesabını yapıyor.

*******

Örneğin;

Organize sanayi bölgelerinde üretilen bir otomotiv parçası, bir tekstil ürünü ya da bir makine ekipmanı, yabancı müşterisine ulaşıncaya kadar uzun bir lojistik zincirinden geçiyor.

Bu zincirde oluşan her maliyet artışı ise ürünün uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü doğrudan etkiliyor.

Limana giden her TIR'ın yakıtı, otoyol ücreti ve işletme maliyetleri artık ihracatçının fiyat hesabının ayrılmaz bir parçası.

Avrupa pazarlarındaki fiyat farkı bile sipariş kazandırıyor ya da kaybettiriyor.

Bu nedenle lojistik artık sadece taşımacılık değil, rekabetin ta kendisi...

*******

Sonuç olarak...

Temmuz ayı enflasyon verileri, ulaştırma kaleminin ekonomi üzerindeki belirleyici etkisini bir kez daha ortaya koydu.

Akaryakıttan nakliyeye uzanan maliyet zinciri hafiflemediği sürece, üreticinin üzerindeki baskının tamamen ortadan kalktığını söylemek zor.

Unutmayalım ki ekonomi bazen bir fabrikanın üretim bandında değil, bir TIR'ın direksiyonunda gösterir.

Enflasyon düşebilir...

Ancak üreticinin yükü hafiflemediği sürece, açıklanan her olumlu veri sahada aynı karşılığı bulamayacaktır.

Çünkü ekonominin yükü hâlâ yollarda taşınıyor.

O yük hafiflemeden ne sanayici tam anlamıyla rahatlayabilir netüketici ne de enflasyonla mücadelede rahatlamadan söz edilebilir.