İnşaat sektörünün her ne kadar yarattığı katma değer ve istihdam olanaklarıyla ülke ekonomileri için çoğu zaman bir kaldıraç görevi üstlendiği sıkça ifade edilip ön plana çıkarılsa da maliyet artışlarının yoğun olduğu bir dönem yaşıyoruz.

Bu durum yapı denetim sektörü için de geçerli...

Daha önceki yazılarımda inşaat sektöründeki mevcut tabloyu ortaya koymuştum.

İnşaat sektöründe firmaların finansmana ulaşamadığını, inşaat maliyet artışlarını, imarlı arsaların kalmayışını ve tüm olumsuz tablonun üretim sürecini nasıl sekteye uğrattığını ele almıştım.

Bugünkü yazımda ise yapı denetim sektöründe yaşanan ekonomik ve güncel gelişmeleri paylaşacağım.

Yapı Denetim Kuruluşları Birliği Derneği Bursa Şubesi'nin sektördeki gelişmelerle ilgili açıklama yaptığı toplantıya katılma fırsatım oldu.

Yapı Denetim Kuruluşları Birliği Derneği Bursa Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Esra İnhanlı, son yıllarda inşaat sektöründeki sıkıntıyı en çok yaşayanın denetim firmaları olduğunu söyledi.

Gelin bu açıklamada öne çıkan tespitlere birlikte göz atalım.

Başkan Esra İnhanlı'nın açıklamalarına göre, inşaat maliyetlerine esas birim fiyatlara gelen güncellemelerin paralelinde artan daire fiyatları ve kira bedelleri karşısında yapı denetim sektörünün zorlandığını ve yapı denetim firmalarının minimum 100 m2 ofislerde belirli donanımlarda çalışmak zorunda olduğu ifade ediliyor.

Yine açıklamaya göre, yapı denetim firmaları mevzuat gereği minimum 3 araç ile hizmet vermek zorunda olduğu ve satın alabilmek bir tarafa kiralama bedellerindeki artışın da yüzde 100'ün üzerinde olduğuna dikkat çekiliyor.

Gelin isterseniz bu artışları biraz daha derinlemesine inceleyelim.

Artan yakıt fiyatlarına diyecek bir söz yok artık!

"Tek diyeceğimiz; artan yakıt ve araç fiyatları ile kiralama bedelleri de bizi oldukça zorladı. Yine, yakıt fiyatlarına ve asgari ücrete gelen zamları gerekçe gösteren yapı laboratuarları, kendilerince haklı sebeplerle beton numunesi ve çelik çekme fiyatlarına neredeyse yüzde 350 - 400 oranında zamlar yaptı. Yapılan her zamda zorlandık ama sektör paydaşlarımızın yaptığı bu zam karşısında hem zorlandık hem de derinden üzüldük. Çünkü mevzuat gereği beton numune ve çelik çekme test ücretleri de yine bizim hizmet bedelimiz üzerinden ödenmek zorunda ve bunu bildikleri halde bu zamları yansıttılar" diyor Yapı Denetim Kuruluşları Birliği Derneği Bursa Şubesi Yönetimi...

Devamında...

Beton numunesi çiplerine 2022 yılı içerisinde Mart ve Eylül aylarında toplamda yüzde 33 oranında gelen zamlara...                                                    

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından her yılın ocak ayında olmak üzere yılda 1 kez yayımlanan İnşaat maliyetlerine esas oluşturulan birim fiyatlara bu yıl 3 kez güncelleme gelmiş olmasına kadar sektörün birçok sıkıntısının altı çiziliyor.

Peki, yapı denetiminin önemini ne kadar biliyoruz?

Ya da Bursa ne kadar denetleniyor?

Bursa'da yapı denetim firmalarının ortalama yüzde 38 doluluk oranıyla çalıştığı ve maliyetleri derinden etkileyen konulardan biri olarak bahsediliyor.

Ne yazık ki, sektörde faaliyette bulunan firmaların artık bu ücretleri karşılamakta zorlanır hale geldiğine ve firmaların artık yavaş yavaş "Daha fazla zarar etmeden devretme" derdine düştüğü hatırlatılıyor.

Başkan Esra İnhanlı ekliyor:

"Hiçbir meslektaşımızın bahsettiğimiz gerekçeler nedeniyle firmasını kapatma noktasına gelmesini istemiyoruz."

Zorlayıcı ekonomik koşullar sonucunda...

Şirketler kapanıyor, iflas eden edene...

Son dönemde sektörlerde kapanan şirket sayısı ürkütücü boyutlara ulaştı.

Gelir eksikliği şirketlerin iflasında önemli bir rol üstlenir oldu.

Tekrar yapı denetimin önemine geri dönersek...

Türkiye yapı denetim konusundaki en büyük sınavını 1999 depreminde verdi ve ne yazık ki sınıfta kaldı.

1999 yılında meydana gelen Marmara ve Düzce depremleri ülkemizde yapıların denetlenmesi konusunun yetersiz olduğunu ve yapıların doğru bir şekilde denetlenmediğini gösterdi.

Yapı denetimlerin çıkışı 1999'daki Marmara Depremi'yle başladı. Ardından da yapı denetim sistemi 18 pilot ilde denenmeye başlandı.

Kentsel dönüşüm çalışmalarının hızlanması yönünde açıklamalar var. Kentsel dönüşümü de yapıyı yeniden yapmak değil de, biraz daha şehirleştirmek gerektiği yönünde bahsediyor.

Bursa'da yüzde 70 civarında eski binaların hızla gözden geçirilmesi gerektiği ifade ediliyor.

Yapı denetim sektörünün öngörüleri ve firmaların ekonomik boyutu endişe verici.

Fakat deprem gerçeğiyle yüzleşmek daha da endişe verici!

Yapı denetiminin önemini dikkate almakta fayda var diye düşünüyorum.