Ekonomi Köşesi'nden merhaba...

Ekonomi deyince akla tablolar, rakamlar geliyor.

Hâlbuki bu tablolara yansıyan rakamların arkasındaki öyküyü anlamak çok daha önemli...

İşte bu nedenle bugünkü yazımın gündemi, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nın (BTSO) hazırladığı ve her yıl merakla beklenen 'Bursa 250 Büyük Firma Araştırması'.

Dolayısıyla 'Bursa 250 Büyük Firma Araştırması', Bursa ekonomisinin nabzını tutuyor.

Evet, BTSO tarafından bu yıl 28'incisi gerçekleştirilen 'Bursa 250 Büyük Firma Araştırması - 2024' sonuçları açıklandı.

Üstelik bu yıl hazırlanan 'Bursa 250 Büyük Firma Araştırması'nda, Ekonomi Yazarı olarak benim de tespitlerimi paylaştığım bu önemli yayında yazım yer aldığı için, sonuçları biraz içeriden ve birazda sahadaki nabzı daha yakından hissederek değerlendirme fırsatım oldu.

Net satışlar rekor kırdı...

2024'te Bursa'nın 250 büyük firmasının toplam net satışları 1 trilyon 467 milyar TL'ye ulaştı. Bir önceki yıla göre yüzde 43 artışla...

Üretimden net satışlarda da aynı güçlü ivme devam etti. Yüzde 44'lük artış...

Bu tablo bize şunu anlatıyor;

Bursa üretmiş, satmış ve çarklarını döndürmüş.

Zorlayıcı bir yılda böyle bir performans önemli!

Ancak kârlar için aynı ifadeyi kullanmak zor!

Listede kâr eden firma sayısı 2023'te 220 iken, 2024'te 164'e düşmüş.

Vergi öncesi kâr/zarar toplamı ise yüzde 67 eriyerek 28,2 milyar TL'ye düşmüş.

Peki neden?

Sorunun cevabı: finansman ve maliyetler.

Firmaların finansman giderleri yüzde 14,5 artarak 54,9 milyar TL'ye çıkmış.

2023 yılında toplam finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı yüzde 49,6 iken, 2024'te bu oran yüzde 115,2'ye fırlamış.

Yani...

Firmalar, kazandığından fazlasını faize vermiş.

Gelelim ihracata...

Bursa farkı önemli bir detay!

Türkiye'nin 2024 ihracatı yüzde 2,4 artarken, 2024 yılında Bursa'nın 250 büyük firması ihracatını bir önceki yıla göre yüzde 10,8 artırmış ve 14,8 milyar dolara ulaşmış.

Bursa'nın otomotiv ve yan sanayi gücü burada da kendini iyice gösteriyor.

Sıralamada yer alan firmalardan 69'u otomotiv yan sanayi olması da bunun sonucu.

Listenin zirvesinde OYAK Renault var. Ardından TOFAŞ ve TGS Dış Ticaret geliyor.

Türkiye'nin Otomobili Girişim Grubu (TOGG) listenin altıncı sırasında yer alıyor.

Bursa'nın otomotivde ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor.

BTSO Başkanı İbrahim Burkay'ın mesajı net!

Sorun finansmana erişim maliyeti!

Başkan İbrahim Burkay açıklamasında;

Dünya ticaretini zorlayan korumacı politikalara, jeopolitik gerilimlere, bölgesel savaşların üretim zincirlerini önemli ölçüde etkilediğine, fiyat istikrarını hedefleyen para politikalarının finansmana erişimi güçleştirdiğine, artan enerji ve işgücü maliyetlerinin reel sektörün omuzlarındaki yükü daha da ağırlaştırdığına ve özellikle reel sektörün önündeki en önemli engelin finansmana erişim maliyeti olduğuna vurgu yapıyor.

Reel sektörün nefes almakta zorlanmasının temel sebepleri tam da bu etkenler.

Politika faizi - piyasa faizi arasındaki makasın daralmasının yatırım iştahını artıracağını, aynı zamanda da üretimin, ihracatın ve istihdamın önünü açacağını söylüyor.

İbrahim Burkay'ın bir diğer önemli paylaşımı ise şu:

Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında belirlenen hedeflerin başarıya ulaşması, üretim ekonomisinin güçlendirilmesi, reel sektörün dayanıklılığının artırılması ve kaynakların yüksek katma değerli alanlara yönlendirilmesiyle mümkün olacaktır. Bu doğrultuda atılacak her adım, sürdürülebilir büyümenin temellerini sağlamlaştıracaktır.

İbrahim Burkay'ın vurguladığı bir başka önemli tespit ise, verimlilik!

Artık küresel rekabette belirleyici unsurun 'miktar' değil, 'verimlilik' olduğu.

"Bursa iş dünyası olarak hedefimiz; teknolojiyi, dijitalleşmeyi ve verimliliği merkezine alan üretim modellerini yaygınlaştırmak" diyor.

VELHASIL...

Üretim var!

Satışlar güçlü!

İhracat yükseliyor!

Çarklar durmuyor!

İstihdam artıyor!

ÖTE YANDAN DA...

Kârlar eriyor!

Finansmana erişim maliyeti bel büküyor!

YİNE DE...

Bursa iş dünyası tüm zorluklara rağmen bir kez daha farkını ortaya koyuyor. Şartlar ne olursa olsun direniyor, mücadelesini sürdürüyor.

Aslında bu araştırma hem bir umut hem de bir uyarı veriyor.

Kârlılıktan ödün verse de firmalar, çarklarını durdurmadı ve üretmeye, ihracat yapmaya, istihdamını korumaya devam etti.

Ancak...

Peki, bu güçlü performans reel sektörün önündeki en önemli engel olan finansmana erişim ve maliyetlerle sürdürülebilir mi?