Gelin bugün afete dönüşen doğa kaynaklı tehlikeler ve Bursa gerçeğini konuşalım.

Peki, doğa kaynaklı tehlikeler nelerdi önce hatırlayalım.

Volkanik patlama, deprem, heyelan, buzulların erimesi, kasırga, böcek istilası, kuraklık...

Bildiğiniz üzere Türkiye, jeolojik konumu nedeniyle dünyanın deprem açısından en aktif kesimlerinden biri üzerinde yer alıyor.

Geçtiğimiz günlerde TMMOB JMO Güney Marmara Şubesi Başkanı Engin Er'in Bursa'nın deprem gerçeği üzerine değerlendirmelerinin yer aldığı sunumunu izledim.

Kentsel dönüşüm mü yoksa yenileme mi?

Deprem gerçeğinden bahsediyoruz, fakat dönüşemeyen Bursa mı?

Peki, doğal afetler karşısında dirençli Bursa nasıl oluşturabiliriz?

Birkaç gün önce Malatya'da 5.2 büyüklüğünde deprem meydana geldi.

5.2 büyüklüğünde deprem Bursa merkezde olsaydı eğer, yüzde 60'ı kaçak olan ve mühendislik hizmeti almamış binaların hasar görebileceğini hatırlattı Engin Er...

Çanakkale de olan bir depremin Görükle'deki binaların duvarlarını çatlattığını da hatırlattı.  

"Dolayısıyla doğal afetlere acil tedbirler almalıyız!" dedi.

"Doğal afet denildiği zaman sadece deprem akla gelmiyor, ama kentsel dönüşümün çıkma sebebi deprem" diye ekledi.

1999 depreminin düşünce olarak bir çok şeyi değiştirdiğini belirtti

Yeterli mi?

"Kesinlikle yeterli değil!" dedi.

"Van depremi kentsel dönüşüm ve yapı denetimi gündeme getirdi."  

"O zamanlar 3'lü bir plan yapmış olsaydık; yani kısa, orta ve uzun vadeli bir plan ile 25 yılda bu işi bitirmiş olurduk. Bugün güvenli bir şehirden bahsetmiş olurduk. Maalesef bizim uygulamalarımız değişmedi. 6 Şubat depremiyle herkes bir panik havasına girdi. 6 Şubat depremi yerle bir etti. Fakat 6 Şubat depremini burada yaşamış olsaydık, doğu bölgesinden batı bölgesine bu kadar yardım gelemezdi. Depremlerin tüm sebebi levhaların hareket etmesi... Afrika levhası ile Arabistan levhasının sıkıştırmasından dolayı Türkiye depremsiz bir yıl geçiremez."

Örneğin;

Türkiye ve yakın çevresinde son bir haftada 558 deprem oluşmuş.

Son bir ayda 2221 deprem gerçekleşmiş.

01.01.1985 - 31.12.2022 arasında toplam 348665 adet deprem meydana gelmiş.

Büyüklüğü 0.2'den 7.4'e kadar depremlerin sayılarında artış olduğuna değinildi.

BURSA'NIN DEPREMSELLİĞİ...

Uyarıları duyuyoruz...

7 büyüklüğündeki bir depremin beklendiği ile ilgili...

Bursa'nın Batı Anadolu'da deprem açısından kritik bir bölgede yer aldığına değinildi.

"Gemlik, KAFZ' nun İzmit Körfezi'nden geçen kuzey kolu ile Bursa yerleşim alanından geçen güney kolu arasındaki orta kol üzerinde bulunmaktadır."

KAYAPA- YENİŞEHİR FAYI (KYF)

Kayapa-Yenişehir arasında 95 kilometrelik fay hattı bulunduğuna dikkat çekti.

"Toplam uzunluğu 95 km olan Kayapa Yenişehir Fayı (KYF), tüm uzunluğu boyunca onbir ayrı sismik yansıma kesitinde gözlenmiştir. Sismik yansıma hatlarının bazılarında elde edilen elektrik rezistivite verileri sismik yansıma kesitlerinde saptanan fayların yüzeye kadar ulaştığını güvenli bir şekilde doğrulamaktadır.Kayapa güneyinde Kayapa Dere'nin sağ yanal ötelenmesini sağlayan KYF buradan Bursa-batı havzasına girer ve 3 sismik yansıma kesitinde görülür. Ayrıca KYF'ye yarı paralel fay hatları da (Ürünlü Fayı -ÜRF ve Hasanağa-Alaaddin Fayı-HAF) sismik yansıma kesitlerinde saptanmıştır. KYF geniş bir zon olarak (400-750m) Timsah Arena ile Şehir Hastanesi arasından geçerek şehir merkezine ulaşır."

Engin Er, 95 kilometrelik fay hattının 7.3 şiddetinde bir deprem üretebileceğini söyledi.

Özetle...

Bursa'da 3,2 büyüklüğünde bir depremin insanları sokağa döktüğünü ve bunun nedenini de Bursa'nın fay hattının üstünde olduğunu hatırlattı.

5.2 şiddetindeki depremin ise, binalarda hasar yaratacağını veya yıkacağını da hatırlattı.

1885 yılında Bursa'da meydana gelen ve küçük kıyamet olarak ifade edilen depremin fay hattını bulduklarını da vurguladı.

Kayapa-Yenişehir arasında 95 kilometrelik bir fay hattı olduğunun altını çizdi.

Bu fay hattının Bursa Ovası'nın altından geçtiğinin altını çizdi.

Özellikle burada oluşacak bir depremin Bursa'nın merkezini yok edebilecek kadar kuvvetli olacağının da altını çizdi.

Son olarak...

Engin Er, yapı denetim yönetmeliğinin değişmesi gerektiğine de dikkat çekti.

"Bakanlığın yönetmeliğinin daha açık hale gelmesi, arazi denetlemelerinin mutlaka yapılması, uygulamaların denetlemesi şart" dedi.

Bursa'nın iki derdi olduğunu söyledi.

"Plan yok, acilen yeniden doğal afetler anlamında Bursa masaya yatırılarak yeniden planlanması lazım."

"Denetleme sisteminin mutlaka kurulması lazım. Acilen Doğal Afetler ve Acil Durum Bakanlığı kurulmalıdır. Bunun alt birimlerinin de şehirlerde mutlaka kurulması şart."