2024...

Yatırım için verilen teşvik belgesi sayısı 2023 yılına göre yüzde 22,04 düştü.

Yatırım tutarı ise yüzde 23,24 azaldı.

Bu yatırımlar için hedeflenen istihdam sayısı da yüzde 17,87 düştü.

Dolayısıyla 2024 yılında 2023'e göre; düzenlenen yatırım teşvik belgesi adedi 15 bin 674'den 12 bin 218'e, öngörülen toplam sabit yatırım tutarı 1 trilyon 661 milyar 601 milyon TL'den 1 trilyon 275 milyar 364 milyon TL'ye ve düzenlenen belgelerde öngörülen istihdam da 329 bin 914 kişiden 270 bin 929 kişiye geriledi.

Görüldüğü üzere, 2023'e göre teşvik belgesi düzenlenen yatırım sayısından öngörülen sabit yatırım tutarına ve öngörülen istihdama kadar belirgin sert düşüşler var.

Sektörleri incelediğimizde...

Tüm ana sektörlerin yatırım tutarında, belge adedinde ve istihdamda sert düşüşler yaşandığını görüyoruz.

2024 Ocak-Aralık döneminde verilen yatırım teşvik belgelerinde öngörülen 1,3 trilyon TL'lik toplam sabit yatırım tutarının 187,1 milyar TL'si enerji sektöründe, 357,8 milyar TL'si hizmetler sektöründe, 691,7milyar TL'si imalat sektöründe, 20,5 milyar TL'si madencilik sektöründe ve 18,2 milyar TL'si ise tarım sektöründe.

Örneğin enerji sektörü...

2023'te 3 bin 758 olan yatırım teşvik belgesi sayısı 2024'te 2 bin 159'a, sabit yatırım tutarı 356 milyar 635 milyon liradan 187 milyar 129 milyon TL'ye ve istihdam 4 bin 850 kişiden 3 bin 751 kişiye düştü.

Örneğin hizmetler sektörü...

2023'te 1.630 olan belge adedi 2024'te 1.627'ye, sabit yatırım tutarı 378 milyar 965 milyon TL'den 357 milyar 791 milyon TL'ye, istihdam 56 bin 990 kişiden 56 bin 132 kişiye geriledi.

Örneğin imalat sektörü...

2023'te 9 bin 597 olan belge adedi 2024'te 7 bin 842'ye, sabit yatırım tutarı 867 milyar 35 milyon TL'den 691 milyar 739 milyon TL'ye, istihdam 257 bin 445 kişiden 203 bin 580 kişiye geriledi.

Örneğin madencilik sektörü...

2023'te 247 olan belge adedi 2024'te 208'e, sabit yatırım tutarı 34 milyar 174 milyon TL'den 20 milyar 546 milyon TL'ye, istihdam 4 bin 363 kişiden 2 bin 488 kişiye geriledi.

Örneğin tarım sektörü...

2023'te 442 olan belge adedi 2024'te 382'ye, sabit yatırım tutarı 24 milyar 792 milyon TL'den 18 milyar 160 milyon TL'ye ve istihdam 6 bin 266 kişiden 4 bin 978 kişiye geriledi.

Sözün kısası...

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın verilerinde 2024 ocak -aralık dönemi yatırım teşvik belgesi gelişmelerini incelediğimizde...

Enerji, hizmetler, imalat, madencilik ve tarım sektörü olmak üzere 5 sektörün yatırım hacminde ciddi daralma var.

Veriler 2023'e oranla 2024'te çok daha düşük bütçeli yatırımlara gidildiğini gösteriyor.

Yatırım, üretim dolayısıyla işletmelerin kapasite kullanım oranı da düşüyor...

Yatırımcılara vergi indirimi, faiz, KDV istisnası, Gümrük Vergisi muafiyeti, sigorta prim desteği gibi yatırım teşviklerinden yararlanma imkânı sağlayan söz konusu yatırım teşvik belgesi sayılarında, sabit yatırım tutarında sert düşüşler var.

Ayrıca istihdama katkının da azaldığı dikkat çekiyor.

Velhasıl 2024'ü yatırım eğiliminde düşüşle kapattık.

Not: Sabit yatırım tutarları, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) değişim oranları kullanılarak hesaplanmıştır.

Son olarak...

Yatırım eğiliminden konuşmuşken, sözü BTSO Şubat Ayı Meclis Toplantısı'na getireyim...

Bursa iş dünyasının talepleri vardı.

Döviz cinsi borçlanmanın önündeki engellerin kaldırılması isteniyor iş dünyası cephesinden...

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay, "Direkt ihracatçı olmayan ama ihracatçıya çalışan şirketlerimizin döviz bazlı borçlanmalarının önünü açmak lazım. Özellikle dövizdeki dalgalanmaların yaşandığı dönemde tedbir uygulamak doğruydu ama bizim artık para politikasını maliye politikası ile destekleyerek yola devam etmemiz lazım" dedi.