Yılın 10 ayında...

Yatırım için verilen teşvik belgesi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26,17 düştü.

Yatırım tutarı ise yüzde 40,72 azaldı.

Bu yatırımlar için hedeflenen istihdam sayısı da yüzde 25,60 düştü.

Dolayısıyla 2024 yılı Ocak- Ekim döneminde geçen yılın aynı dönemine göre düzenlenen yatırım teşvik belgesi adedi 12 bin 919'dan 9 bin 538'e, öngörülen toplam sabit yatırım tutarı 1.432.321 TL'den 849,1 milyar TL 'ye ve düzenlenen belgelerde öngörülen istihdam da 272 bin 637 kişiden 202 bin 830 kişiye geriledi.

3 kritik konu finansman, yatırım, istihdam....

Görüldüğü üzere, geçen yıla göre teşvik belgesi düzenlenen yatırım sayısından öngörülen sabit yatırım tutarına ve öngörülen istihdama kadar belirgin sert düşüşler var.

Yatırımlarda fren devam ediyor.

Sektörleri incelediğimizde...

Tüm ana sektörlerin yatırım tutarında, belge adedinde ve istihdamda sert düşüşler yaşandığını hatırlatıyor.

Ocak-Ekim döneminde verilen yatırım teşvik belgelerinde öngörülen 849,1 milyar TL'lik toplam sabit yatırım tutarının 163,6 milyar TL'si enerji sektöründe, 169,5 milyar TL'si hizmetler sektöründe, 484,9 milyar TL'si imalat sektöründe, 15,9 milyar TL'si madencilik sektöründe ve 15,1 milyar TL'si ise tarım sektöründe.

Örneğin enerji sektörü...

2023'ün 10 ayında 3 bin 250 olan yatırım teşvik belgesi sayısı 2024'ün aynı dönemde 1.790'a, sabit yatırım tutarı 309,4 milyar liradan 163,6 milyar TL'ye ve istihdam 4 bin 370 kişiden 3 bin 295 kişiye düştü.

Örneğin hizmetler sektörü...

2023'ün 10 ayında 1.318 olan belge adedi 2024'ün aynı dönemde 1.304'e, sabit yatırım tutarı 331,6 milyar TL'den 169,5 milyar TL'ye, istihdam 51 bin 222 kişiden 43 bin 59 kişiye geriledi.

Örneğin imalat sektörü...

2023'ün 10 ayında 7 bin 786 olan belge adedi 2024'ün aynı dönemde 5 bin 977'ye, sabit yatırım tutarı 742,6 milyar TL'den 484,9 milyar TL'ye, istihdam 208 bin 427 kişiden 150 bin 557 kişiye geriledi.

Örneğin madencilik sektörü...

2023'ün 10 ayında 203 olan belge adedi 163'e, sabit yatırım tutarı 29,4 milyar TL'den 15,9 milyar TL'ye, istihdam 3 bin 637 kişiden 1.971 kişiye geriledi.

Örneğin tarım sektörü...

2023'te 362 olan belge adedi 2024'te 304'e, sabit yatırım tutarı 19,3 milyar TL'den 15,1 milyar TL'ye ve istihdam 4 bin 981 kişiden 3 bin 948 kişiye geriledi.

Velhasıl...

İmalattan tarıma, hizmetlerden madencilik ve enerji olmak üzere yılın 10 ayında 5 sektörün yatırım hacminde ciddi daralma var.

Ve veriler geçen yıla oranla çok daha düşük bütçeli yatırımlara gidildiğini gösteriyor.

Yatırım ve üretim düşerken...

Fonlama/kaynak erişimi zorken...

Yatırımcılar tehditler arasında ilk sırada enflasyonu görürken, belirsizlik ve öngörülemezlik en büyük endişe kaynağı olmaya devam ediyor.

Dolar kuru ve vergiler de yatırımcıları endişelendiriyor.

Yazımı sonlandırırken...

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'nun, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda da sektörlere destek çağrısı vardı.

Ve krediler...

"Ülkemizin üretim, yatırım, istihdam ve ihracat kapasitesini korumalıyız.

Emek yoğun sektörler rekabet gücünü kaybetme tehlikesi ile karşı karşıya. Artan maliyetler, üretim ve ihracatı olumsuz etkiliyor.

Başta tekstil ve hazır giyim olmak üzere emek yoğun sektörlere ek destekler verilmeli.

Ekonomimizin daha güçlü ve sürdürülebilir bir zeminde büyümesi için reel sektörün finansmana erişimi kolaylaştırılmalı, ticari kredilere yönelik kısıtlamalar kaldırılmalıdır."