Hepimizin güç almaya ihtiyaç duyduğu anlar vardır şüphesiz... Anlatılamayan ama yaşanan duygular için... Bazen bir ezan sesi, bazen anne ya da babamızın o güzel sesi ya da minik bir çocuğun kahkahası gibi... Dünyaca ünlü bestelere bedel, kulağımızdan çok kalbimize dokunan o sesler...

İşte bu sessizliğin içinde maneviyatımızı artıran, gurur veren Bursa'ya özgü öyle bir halk oyunu var ki;

Heybeti, figürleri, tarihi, cesareti, ritmi ve sessizliği ile Bursa'nın fethine dayanan yedi asırlık bir oyun: "Kılıç Kalkan"

Aksesuarları, kostümleri ve tüm detayları ile dünyada dikkatleri üzerine çeken bu özel gösteri; tarih ve kültür şehri Bursa'da, uluslararası festivallerde, millî bayramlarda ve turistik etkinliklerde en iyi temsilcimiz...

Peki izlerken mest olduğumuz, yurt dışında da büyük ilgi gören ve müziksiz oynanan bu oyunun tarihçesini biliyor musunuz?

Çeşitli kaynaklardan derlediğim bilgileri hemen sizlerle de paylaşmak isterim...

Rivayete göre; Osmanlı ordusunun Bursa'yı fethi sırasında, askerlerin boş vakitlerinde kılıç ve kalkanlarını birbirine vurarak çıkardıkları ritimlerle yaptıkları antrenmanlara dayanır. Fetih kutlamaları ve asker uğurlama gibi ritüellerle zamanla dünyada müzik enstrümanı kullanılmadan oynanan tek geleneksel halk oyununa dönüşmüştür.

1918 yılında merhum Mustafa Tahtakıran, oyunun özünü bozmadan bugünkü koreografisini oluşturmuş ve 1956'da kurduğu Bursa Halk Oyunları Derneği ile Kılıç Kalkan'ı Türkiye'ye ve dünyaya tanıtmıştır. Katıldığı yurt dışı festivalleri ile de üç kez dünya birinciliği kazanarak elde ettiği uluslararası başarılar ise bu eşsiz mirası Bursa'nın sınırlarının ötesine taşımıştır.

Asıl olan ise;

Müziksiz oynanan ender oyunlardan, Osmanlı payitahtı Bursa'ya özgü kılıç kalkan sadece folklor değil; aynı zamanda mertlik, cesaret, kardeşlik, barış, kısaca hayata karşı dik duruşu ifade ediyor. İşte bu yüzden vatan sevgisini iliklerimize kadar hissettiğimiz bu kültürel oyunla gurur ve şeref duyuyoruz.

Yazımın sonuna gelirken Bursa Tahtakıran Kılıç Kalkan Halk Oyunları Derneği Başkanı Metin Dikerel'in önemli mesajlarını da sizlerle buluşturmak isterim.

Ayırt edici çok önemli üç ayrıcalıkları olduğunun altını çizen Dikerel, "İlki; Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan 'Efsanevi Miras' adında belgeselimiz mevcut. İkinci ayrıcalığımız; Kılıç Kalkan Evi Müzemiz var. Üçüncü ve en değerli ayrıcalık ise hâlen kullanılan bir Bursa 'şehir logosu'nda yer almış olmamız. Logoda Bursa'nın değerleri Uludağ, camilerimiz, kaplıcalar ve kılıç kalkan vardır. Müzecilik, geçmişi geleceğe taşımak açısından en önemli mihenk taşıdır" ifadelerini kullandı.

En büyük sıkıntılarının ise gençlerin ecdat yadigarı oyuna olan ilgisizliği olduğunu belirten Başkan Dikerel, "Yurtta barış, dünyada barış" misyonunu ilke edinen oyunu gençlere aşılamak gerektiğini vurgulayarak başlama yaşının 12 olduğunu ve ortaokuldan itibaren öğrenci kabul ettiklerinin altını çiziyor...

Unutmamalı ki;

"Geçmişini bilen nesiller, geleceğe daha güvenle yürür."