Yıl sonu hedefi zora girdi

Zaman'ın haberine göre gelişmekte olan ülkelerde aşırı değerlenen dolar, ihracatı olumsuz etkiliyor. Bu ülkeler arasında aşırı değerlenen dolardan en fazla etkilenen üçüncü ülke Türkiye'nin ihracat artışı da yavaşlayarak sürüyor. Temmuzda yüzde 17'nin üzerinde artan Türkiye'nin ihracatı ağustosta yüzde 1,4 artışla 10 milyar 594 milyon dolar oldu. Böylece yılın ilk 8 ayında toplam ihracat yüzde 1,3 artışla 98 milyar 887 milyon dolara yükseldi. Son 12 aylık ihracat ise yüzde 5,3 artışla 151 milyar 389 milyon dolara ulaştı.

Sonuçları Muğla Bodrum'da açıklayan Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, yıl bitmesine 4 ay kala, orta vadeli programda 158 milyar dolar, TİM'e göre 160 milyar dolar olan ihracat hedefinin revize edilmesini istedi. Bu sonuçta altın ihracatındaki keskin düşüşün etkisi bulunduğunu vurgulayan Büyükekşi, "Geçen yıl toplamında 14 milyar dolar altın ihracatı yapılmıştı. Ağustos, eylül, ekim aylarında 2'şer milyar dolar külçe altın ihracatı yapılıyordu. Bu şimdi yok, aksine yüzde 38 düştü. Yıl sonuna kadar düşüş yüzde 60'ı bulacak. Bizim üretimimize etkisi yok ama istatistiklerde ihracatı olumsuz etkileyecek. Eğer hedef tutmazsa altından dolayı olacak." dedi. Büyükekşi, geçen sene altın ihracatı yükselirken, bu sene altın ithalatının çok yükseldiğine işaret ederek, "İhracat hedeflerine ulaşmada bu sebeple olumlu veriler gelmeye başlayan Avrupa Birliği'nin önemi bu 4 ayda çok büyük olacak." ifadesini kullandı. Avrupa'ya yapılacak ihracata bel bağlamada, ağustosta Ortadoğu'ya yapılan ihracatın yüzde 17, Uzakdoğu'ya ihracatın yüzde 3 düşmesinin etkisi büyük.

Ağustos ayında ihracatını en fazla artıran sektör yüzde 145 büyümeyle zeytin ve zeytinyağı endüstrisi oldu. En fazla ihracatı yapan sektör ise bu ay otomotiv değil, 1 milyar 447 milyon dolarla kimyevi maddeler sektörü. Bu sektörü, hazır giyim ve konfeksiyon izledi. Otomotiv sektörü ise üçüncü sırada yer aldı. TİM Başkanı Büyükekşi'ye göre gerekçe her yıl ağustos ayında otomotiv endüstrisinin tatile girmesi. Eylülden itibaren otomotivin yine yükselişe geçeceğini vurgulayan Büyükekşi, ağustosta AB pazarındaki güçlü ihracat artışının sürdüğüne dikkat çekti: "AB'ye ihracat yüzde 6 arttı. Afrika'ya yüzde 17, Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerine yüzde 5, Kuzey Amerika ülkelerine yüzde 3 arttı." Ortadoğu'da yüzde 17'lik ihracat düşüşü gözlenirken, yaşanan siyasi sıkıntılara rağmen Mısır'a geçen ay ihracat yüzde 13 artış gösterdi. Suriye'ye yüzde 134'lük ihracat artışı yakaladıklarını kaydeden Büyükekşi, "Suriye'deki artış dibe vurduğu için yüksek görünüyor. Bu ülkeye gıda ihraç ediyoruz. Mısır'da ise 2 milyar dolarlık yatırımımız, 50 bin istihdamımız var. Bu sebeple tekstil ve demir çelik ihracatı söz konusu." dedi. Doların 2 TL'nin üzerine çıktığına işaret eden Mehmet Büyükekşi, şu değerlendirmeyi yaptı: "İhracatçılara kurdan değil faaliyet üzerinden para kazanmalarını tavsiye ediyoruz. Spekülatif kazanç sağlama yoluna girmeyin. Eximbank'ın kur riskini ortadan kaldıran uygulamaları var. Bundan yararlanın."

İhracat, finansal ve siyasi krizler, gelişmekte olan ekonomilerde yaşanan resesyon sebebiyle dünyada durma noktasına gelse de özellikle Amerika ve AB'de olumlu gelişmeler yaşanıyor. Bunun ihracata yansıyacağını belirten TİM Başkanı Büyükekşi, "Son iki ayda yaşadığımız artış bunu destekliyor. Ancak bölgede Türkiye ihracatına engeller de koyulmuyor değil. Nitekim lojistik konusunda Avusturya ile sıkıntı yaşıyoruz." dedi. Büyükekşi, Türkiye 120 bin TIR'ın Avusturya'dan geçmesi talebine kota uygulamaya başladığını ve ancak 15 binine izin verdiğini açıkladı. "Kalan 105 bin TIR tren yoluyla hedefe ulaşmaya çalışıyor. Bu tren yolu kapanırsa, 105 bin TIR durdurulmuş olacak. Avusturya, buna karşı çevre kirliliğini gözetmeyen Doğu Avrupa ülkelerindeki hurda TIR'lara ise hiçbir şey uygulamıyor." ifadelerini kullandı.

GELECEK 4 AY ZOR GEÇECEK
İhracat sonuçlarını değerlendiren Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, AB'nin dünyadan ithalatı gerilerken Türkiye'nin bu ülkelere ihracatında artış yaşandığını kaydetti. 8 aylık ihracatın 100 milyar dolara dayandığına dikkat çeken Çağlayan, 158 milyar dolar ihracat hedefini zorlayan çok sayıda küresel gelişme olduğunu, yılın kalan aylarının dünya genelinde dış ticaret açısından daha zor geçeceğini ifade etti. Çağlayan, küresel talepte durgunluğun yılbaşından bu yana devam ettiğini, son iki-üç ayda gelişmekte ilan piyasalarda yaşanan hareketliliğin dış talebi olumsuz etkilediğini kaydetti. Türkiye'de döviz kurundaki artışın ihracat açısından olumlu olduğuna yönelik yorumları abartılı bulan Çağlayan, "Sadece lira değil, birçok para birimi değer kaybettiği için TL'deki değer kaybının getireceği rekabet avantajı göreceli olarak daha az. Ayrıca kur artışının ithal girdi maliyetlerini artırması sebebiyle ihraç fiyatlarının da arttığı bir dönemdeyiz. Buna son 2-3 ayda küresel ekonomideki tansiyonu da eklediğimizde dış talebin reel olarak zayıf seyrettiğini görüyoruz." dedi.