'Yeşil' dönüşüme bürokrasi sorunu (ÖZEL HABER)

ELİF DİDEM DANACIOĞLU / BURSADA BUGÜN

Enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının kullanımında verimliliğin artırılması amaçlanarak her yıl Ocak ayının ikinci haftasında 'Enerji Verimliliği' haftası kutlanmaya devam ediyor.

Sizce, enerji kaynaklarının giderek tükendiği dünyamızda çevre konusunda üzerimize düşen sorumlulukları yeterince yerine getirebiliyor muyuz?

Yenilenebilir enerji kaynaklarından doğru faydalanılmasının önemine dikkat çeken Enerji İşverenleri Sendikası Başkan Yardımcısı Dr. Müh. Mustafa Uysal'a göre, Türkiye'nin 'Yenilenebilir Enerji' üretim payı giderek artıyor.

Enerji İşverenleri Sendikası Başkan Yardımcısı Dr. Müh. Mustafa Uysal, Türkiye ve Bursa'nın enerjideki dönüşümü doğrultusunda değerlendirmelere ilişkin sorularımı yanıtladı.

YENİLENEBİLİR ENERJİDE REKORLAR DEVAM EDİYOR

Dr. Müh. Mustafa Uysal, şöyle devam etti: "Yenilenebilir enerji, ülkemizin 20 yılı aşkın bir süredir öncelikli yatırım alanları arasındadır. Gelişmiş ülkelere göre geç başlayıp kısa zamanda mesafe kat ettiğimiz bir alan olmuştur. Bu sebeple Türkiye'deki yatırımlar dikkatle izlenmektedir. Enerjide dışa bağımlılığın önüne geçebilmek için önemli bir çalışma sahası olması sebebiyle yapılan teşvikler meyvelerini vermiştir. Tüketilen enerjinin yüzde 60'ı yerli enerji ile yüzde 45'i de yenilenebilir enerji ile üretilmiştir."

TÜRKİYE VE BURSA'NIN ENERJİDEKİ DÖNÜŞÜMÜ...

"Son 20 yıldır Türkiye, enerjide görülmemiş bir hamle yapmaktadır" diyen Mustafa Uysal, "Geç başlanan bu süreçte başta 'rüzgâr' olmak üzere 'güneş' ve 'jeotermal enerji' de hemen üst sıralarda yerini aldı" dedi.

"BURSA'DA DA ÇOK YAKINDAN İZLENEBİLİYOR"

"Bu dönüşüm Bursa'da da çok yakından izlenebiliyor" diyen Mustafa Uysal, şöyle devam etti: "Artık büyük rüzgârgülleri şehrimizi çepeçevre kapladı. Biokütle enerjisi yatırımları arttı ve çatı üzerine güneş santralleri çok güneş almıyor da olsa artmaya başladı. Bu durum hızla artarak devam edecek."

"BÜROKRATİK ENGELLER VAR"

'Enerji Verimliliği' haftasında artık Türkiye enerjide darboğazları değil, yeşil enerjiyi gündemine aldığını söyleyen Mustafa Uysal, "Halen önümüzde bürokratik engeller var. Ama yatırımcımız çok iştahlı ve azimle yatırımlarını artırıyor. Artık enerji yatırımlarının yüzde 80'ini özel sektör yapıyor. Bu da devletin yatırım yükünü azaltıyor ve rekabeti artırıyor" dedi.

"YENİLENEBİLİR ENERJİNİN PAYI GİDEREK ARTIYOR"

Yatırımların hızla arttığına dikkat çeken Uysal, şöyle devam etti: "Şu anda elektrik arzında bir sorun görülmüyor. Yatırımlar da hız kesmiyor. Sevindirici tarafı tamamı temiz enerji ve 'Yenilenebilir Enerji'nin payı giderek artıyor ve fosil yakıt kullanımız azalıyor. Bu da yeşil enerjinin konuşulduğu bu günlerde daha da fazla anlam taşıyor. Türkiye, enerjide rekabet piyasasını kurduğu için Avrupa'dan daha ucuz elektrik kullanıyor. Şu anda gelen elektrik zamlarından herkes şikâyetçi, fakat geçirilen pandemi sonrasında Avrupa'da yüzde 200'lere varan artışlar yaşanıyor. Nispeten daha az artış yaşamamız yenilenebilir enerjiye olan yatırımımız sayesinde olmuştur. Bunun devam etmesini bekliyoruz."

"RÜZGAR ENERJİSİNDEN 151.325 MWH ELEKTRİK ÜRETİLDİ"

"Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez'in açıkladığı şekli ile rüzgâr enerjisinden 151.325 MWh elektrik üretildi" diyen Mustafa Uysal," Böylelikle sıralamada 4. arz kaynağı oluverdi. Çarklar artık çevreyi kirletmeden dönüyor. Türkiye'nin yenilenebilir enerji üretim payı giderek artıyor. 870 bin MWh içinde 317 bin MWh yenilenebilirden oldu, yani 2020 yılında Avrupa Birliği'nin 2030 hedefleri aşıldı, yüzde 36'yı geçtik" dedi.

"ÖNEMLİ SORUN BÜROKRASİDE"

Uysal, "Yenilenebilir yatırımlarının artırılmasına yönelik olarak sektör temsilcileri tabii ki, devletin KDV gibi bazı muafiyetleri vermesini beklemektedir. Fakat en önemli sorun bürokraside karşımıza çıkmaktadır. Onay sürelerinin uzun olması, kriterlere uygunluk talebinden ziyade; bakış açılarının farklı olması ve alt yapı uygunsuzluğundan dolayı bu çalışmalar gecikmektedir. Fakat bugün için yenilenebilir enerji sektörünün önündeki en büyük engel aşırı iletim paylarıdır. Burada dağıtım şirketlerinin hakları korunurken üretimin önü kesilmektedir. Eğer yenilenebilir enerjinin payını yüzde 45'lere çıkarmak istiyorsak, yapacağımız tek iş bürokrasini kabul süreçlerini izlemek ve yatırımcının önünü açmak ile dağıtıcı kuruluşlar lehine olan fiyatlama politikasını gözden geçirmektir" dedi.

"YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ EN ÖNEMLİLERİNDEN OLAN RÜZGÂR ENERJİSİ"

Rüzgâr ne denli önemli?

Yenilenebilir enerji kaynaklarının en önemlilerinden olan rüzgâr enerjisi; temiz, sistem verimi yüksek,  miktarı bol ve ücretsizdir. Bilinenin tersine, rüzgâr türbinlerinde gürültü seviyesi oldukça düşüktür. Özellikle son yıllarda geliştirilen dişli kullanılmayan doğrudan sürücü sistemli türbinler ile hem yüksek verim hem de az kayıp yaşanmaktadır.

"VERGİ ARTIŞLARIYLA VATANDAŞA YÜK OLMAZ"

Rüzgâr enerjisinin avantajlarından bahseder misiniz?

Temiz çevreyi kirletmeyen ve yakıt gideri olmayan bir enerjidir. Dışa bağımlılık yoktur; sadece yerel imkânlarla enerji elde edilebilir. İşletme masrafları diğer enerji kaynakları içinde en az olanıdır. Karmaşık makineler değillerdir; operatöre ihtiyaç duyulmadan enerji sağlanabilir. Hava kirliliği yaratacak emisyon ve atık ısı oluşturmazlar, doğaya en az tahribat bırakan enerji türüdür. Çok yer kaplamaz, patlama ihtimali yoktur, radyasyon yayılması olmaz. Rüzgâr türbinlerinin işletmeye alınması, inşaatına başlanmasından sonra 3 ay gibi kısa bir süre alır. Rüzgâr türbinleri istenilen boyutlarda imal edilip istenilen miktarda enerji elde edilebilir. Birim kWh başına düşen istihdam oranı diğer enerji kaynaklarından yüksektir.(Kömür santrallerinden yüzde 27,doğalgaz çevrimli enerjilerden yüzde 66 fazla).Aniden ortaya çıkan başka maliyetleri yoktur. Bu sebepten gereksiz vergi artışlarıyla vatandaşa yük olmaz.

"RÜZGÂRIN MEVSİMSEL OLARAK AZALMASI SÖZ KONUSUDUR"

Rüzgâr enerjisinin dezavantajlarından bahseder misiniz?

Rüzgâra bağımlı olduğumuzdan rüzgârın mevsimsel olarak azalması söz konusudur. Rüzgâr miktarına bağımlıdır. Rüzgâr yoğunluğunun belirlenmesi uzun süreçler gerektirir. Türbinin ilk yatırım maliyetlerinin yüksek olması söz konusudur. Ancak bu giderek azalma göstermektedir. Türbin kanatlarının dönüşü sırasında kopması gibi bir durum ki şu ana kadar yaşanan bir durum değildir, çevreye zarar verebilir. Elektromanyetik dalga etkileri yakınlardaki manyetik hassasiyetli cihazları etkileyebilir.

"ÜRETİMDE VERİMLİLİK DOĞRU TEKNOLOJİ YATIRIMLARI İLE OLACAKTIR"

Kapasiteyi daha verimli nasıl kullanabiliriz?

Daha verimli rüzgâr enerjisi üretimi mümkündür. Tüketim açısından prizinize gelen enerjinin yeşil mi yoksa mavi mi olduğunu anlayamayabilir ve tercih edebilirsiniz. Yeşil Tarife bunu sağlamaktadır. Üretimde verimlilik doğru teknoloji yatırımları ile olacaktır. Ülkemiz henüz daha bu alanda uygun teknolojiyi üretebilmiş değildir. Bunun için kanuni düzenlemeler yeterli olduğu halde pazarda büyük kuruluşların hâkimiyetleri bulunmaktadır Verimi artırmak için rüzgâr ölçümlerini doğru yapıp bunlara uygun türbin seçimi yapmak gerekecektir. Bu firmalar kanat büyüklüklerini, transmisyon teknolojilerini, elektronik bağlantı şekillerini geliştirerek verimli üretim yapmayı sağlamaktadırlar. Bu maksatla eski kurulan ve ömrü tamamlanmış noktalarda yatırımcı tekrar fizibilite yaparak aynı noktadan 4 veya 5 kat elektrik üretebilmektedir. 15 yıl önce 1 MW olarak kurulan direkler 5MW'a değiştirilerek bu sağlanmaktadır.