Uzun Hasan kimdir? Uzun Hasan'ı kim öldürdü, neden öldü? Uzun Hasan'ın boyu kaç?

Uzun Hasan, 15. yüzyılda Akkoyunlu Devleti'ne hükümdarlık yapan ve devletin sınırlarını Doğu Anadolu, Azerbaycan, İran, Kafkasya ve Irak'a kadar genişleten hükümdardır. 1453 yılında Diyarbakır merkezli olarak yönetimi ele geçiren Uzun Hasan, özellikle Karakoyunlular ve Osmanlılarla mücadelesi, Otlukbeli Savaşı ve yönetim alanındaki düzenlemeleriyle döneminin öne çıkan hükümdarlarından biri oldu. Peki, Uzun Hasan kimdir? Uzun Hasan'ı kim öldürdü, neden öldü? Uzun Hasan'ın boyu kaç? Detaylar...

UZUN HASAN KİMDİR?

Uzun Hasan, 1423-1478 yılları arasında yaşamış, 1453-1478 yılları arasında Akkoyunlu Devleti'nin hükümdarı olarak görev yapmıştır. Bayındır boyuna mensup olan Uzun Hasan, Celaleddin Ali Bey ile Sare Hatun'un küçük oğludur. Akkoyunlu Devleti'nin kurucusu Kara Yülük Osman Bey'in torunu olan Uzun Hasan, ağabeyi Cihangir Mirza ile yaşadığı taht mücadelesinin ardından 1453 yılında Diyarbakır merkezli olarak yönetimi ele geçirdi.

Hükümdarlığı döneminde Akkoyunlu Devleti'nin sınırları önemli ölçüde genişledi. Uzun Hasan, Karakoyunlu Devleti'ne karşı yürüttüğü mücadelede Cihan Şah'ı mağlup etti. Daha sonra Timurlu hükümdarı Ebû Said Mirza'yı da yenerek esir aldı. Bu gelişmelerin ardından Güney Azerbaycan, Orta İran, Fars, Kirman ve Irak-ı Arab bölgeleri Akkoyunlu hâkimiyetine girdi ve devletin merkezi Tebriz'e taşındı.

Uzun Hasan'ın hükümdarlığı döneminde Osmanlı Devleti ile de mücadele yaşandı. Osmanlı padişahı II. Mehmed ile karşı karşıya gelen Uzun Hasan, 11 Ağustos 1473 tarihinde gerçekleşen Otlukbeli Savaşı'nda ağır bir yenilgi aldı. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre savaşta Osmanlı ordusunun top ve tüfek kullanımı önemli rol oynadı.

Uzun Hasan ayrıca yönetim alanında yaptığı düzenlemelerle de öne çıktı. "Hasan Padişah Kanunları" olarak bilinen kanunnâmeler; vergi, idarî ve sosyal hayatla ilgili düzenlemeler içeriyordu. Bu kanunlarda farklı kesimlerden alınan vergilere ilişkin hükümler önemli yer tutuyordu.

UZUN HASAN'I KİM ÖLDÜRDÜ, NEDEN ÖLDÜ?

Uzun Hasan'ın başka bir hükümdar veya kişi tarafından öldürüldüğüne dair verilen bilgilerde herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Uzun Hasan, hükümdarlığının son yıllarında sağlık sorunları yaşadı. 1476 yılında çıktığı Gürcistan seferinin ardından hastalandı ve sonraki dönemi sağlık sorunlarıyla geçti.

Uzun Hasan, 6 Ocak 1478'de Tebriz yakınlarında hayatını kaybetti. TDV İslâm Ansiklopedisi'nde de Uzun Hasan'ın Gürcistan seferinden hasta döndüğü ve 6 Ocak 1478'de vefat ettiği belirtilmektedir. Kaynakta ölümünün bir suikast veya savaş sonucunda gerçekleştiğine dair bilgi yer almamaktadır.

Uzun Hasan'ın ölümünden önce oğlu Uğurlu Mehmed'in isyanı da gündeme geldi. Uzun Hasan'ın ağır hastalığı üzerine veliaht Halil'in Şiraz'dan getirildiği, Uğurlu Mehmed'in ise bu gelişmeler sonrasında Erzincan'a geldiği ve burada öldürüldüğü aktarılmaktadır. Uzun Hasan ise bu olayların ardından 1478 yılında hayatını kaybetti.

Uzun Hasan'ın naaşı, kendi yaptırdığı Nasriyye bahçesine defnedildi.

UZUN HASAN'IN BOYU KAÇ?

Uzun Hasan'ın boyunun kaç santimetre olduğuna ilişkin verilen bilgilerde kesin bir ölçü bulunmamaktadır. Bu nedenle Uzun Hasan'ın boyu için belirli bir santimetre değeri vermek mümkün değildir.

"Uzun Hasan" adı, onun fiziksel görünümüne ilişkin tarihî tasvirlerle de ilişkilendirilmiştir. TDV İslâm Ansiklopedisi'nde, kendisini gören Venedik elçisi Kontarino Zeno'nun Uzun Hasan'ı lakabına uygun şekilde uzun boylu olarak tasvir ettiği belirtilmektedir. Ancak bu tasvir, Uzun Hasan'ın boyunun santimetre cinsinden kesin ölçüsünü ortaya koymamaktadır.