Türkiye'nin Uygur açıklamasına ABD'den destek

ABD'nin Ankara Büyükelçiliği, Türkiye Dışişleri  Bakanlığının Uygur Türklerine ilişkin açıklamasına destek verdi. 

Büyükelçiliğin resmi Twitter hesabından yapılan paylaşımda, "ABD,  Türkiye Dışişleri Bakanlığının değerlendirmesine katılıyor." sözleri yer alırken,  Türkiye'nin konuya ilişkin açıklamasındaki "Keyfi tutuklamalara maruz kalan bir  milyondan fazla Uygur Türkü'nün toplama kamplarında ve hapishanelerde işkence ve  siyasi beyin yıkamaya maruz bırakıldıkları artık bir sır değildir." ifadelerine  yer verildi.

Türkiye'nin tepkisi

Dışişleri Bakanlığı, Çin makamlarının Uygur Türklerine yönelik  sistematik asimilasyon politikasının insanlık adına büyük bir utanç kaynağı  olduğunu belirtmişti. Çin makamlarını, toplama kamplarını kapatmaya davet eden  Bakanlık, "Türk kamuoyunun ağır insan hakları ihlalleri konusundaki tepkisinin  Çin makamlarınca dikkate alınmasını bekliyoruz." ifadesini kullanmıştı.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de "Uygur Türklerine dönük keyfi  tutuklamalar, bir milyondan fazla Uygur Türkü'nün toplama kamplarında ve  hapishanelerde alıkonulması gibi eylemlerin hiçbir şekilde meşru bulunmayacağını  söylüyoruz." değerlendirmesini yapmıştı.

Uluslararası toplumdan Çin'e çağrılar

Dünya genelinde çok sayıda hükümet, uluslararası örgüt ve sivil toplum  kuruluşu, Çin'in Uygur Türklerine yönelik uygulamalarına tepki gösteriyor.

Avrupa Birliği (AB), Çin'le geçen yıl temmuz ayında başkent Pekin'de  yaptığı İnsan Hakları Diyaloğu toplantısının ardından, insan hakları  savunucuları, dini inançları nedeniyle zulüm gören kişiler ve ifade özgürlüğü ile  temel insan haklarına aykırı şekilde hapsedilen Tibetlilerin ve Uygurların  serbest bırakılmasını istemişti.

ABD Kongresinde görüşülmeye devam eden bir yasa tasarısı, 1 milyondan  fazla Uygur Türkü'nün maruz kaldığı ağır insan hakları ihlallerinden dolayı  Amerikan yönetiminin Çin'e yaptırım uygulamasını talep ediyor.

Birleşmiş Milletler (BM) Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması  Komitesi, 30 Ağustos 2018 tarihli raporunda, kamplarda 1 milyondan fazla Uygur'un  alıkonulduğuna ilişkin tahminler yapıldığını kayıtlara geçirmiş ve uygulamanın  ürkütücü boyutlara ulaştığını vurgulamıştı.

Avrupa Parlamentosu da geçen yıl ekim ayında kabul ettiği kararla,  toplama kamplarının derhal kapatılıp alıkonan kişilerin serbest bırakılmasını  istemişti.

Uluslararası Af Örgütü, İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ve çok  sayıda uluslararası sivil toplum kuruluşu, ağır hak ihlallerine maruz kalan en az  1 milyon civarında Uygur Türkü'nün durumunu görüşmesi, bölgeye gözlemci heyet  göndermesi ve gerçekleri ortaya çıkarması için BM İnsan Hakları Konseyine çağrı  yapmıştı.

Çin'in yanıtı

Çin, uluslararası kamuoyunda "toplama kampları" şeklinde adlandırılan  yerlerin "mesleki eğitim merkezi" olduğunu ve buralarda tuttuğu kişileri "aşırıcı  fikirlerden arındırarak topluma kazandırmayı" hedeflediğini iddia ediyor.

BM ve diğer uluslararası örgütler, kampların incelemeye açılması  çağrılarını yinelerken, Çin şu ana kadar kendi belirlediği birkaç kampın az  sayıda yabancı diplomat ve basın mensubu tarafından kısmen görülmesine izin  verdi. BM yetkililerinin doğrudan bilgi almak amacıyla bölgede serbestçe inceleme  yapma talebini ise Çin makamları geri çeviriyor.